Als het even niet meezat, dan was er het weer. En ging het goed, dan ook. Dat is toch wel de samenvatting van mijn leven tot nu in een notendop. Het weer was er gewoon altijd. Het discrimineerde niets en niemand, keek niet naar rangen of standen, gaf niet om reputaties en geld. Het was er gewoon. Of je je nu goed of slecht voelde, dat maakte niet uit.
Ook al was het gisteren erg zacht in Nederland met temperaturen die in het zuiden tot plaatselijk 12 graden opliepen, de eerste helft van januari is toch vrij koud verlopen. Tot en met 15 januari stond de gemiddelde temperatuur in De Bilt op 2,0 graden, tegen 4,0 graden normaal in de dezelfde periode. En ook de vooruitzichten zijn vrij koud, al zijn blijft er nog steeds veel spanning in de berekeningen.
De eerste keer dat ik over klimaatverandering las, moet ergens in de jaren ’70 zijn geweest. Het begrip was toen relatief nieuw en voor velen nog een ‘ver-van-ons-bed-show’.
Komt de grote uithaal van deze winter er nog aan, of schuift de echte kou de komende weken toch langs ons heen? Er is al best veel gebeurd, zeker als je een vergelijking met winters van voorgaande jaren maakt. Maar een wat langdurigere periode met echte kou hebben we nog niet gehad. Er is een kans dat die alsnog gaat komen.
Toen de laatste Elfstedentocht op 4 januari 1997 werd gehouden, was ik met een vriendin in Spanje. Ik wist niet dat het al zover was en ging er nog vanuit dat we op tijd weer terug zouden zijn, om het allemaal in Nederland ook live mee te kunnen maken. Groot was de schok dan ook toen ik er – terug in Nederland – achter kwam dat het hele spektakel op 4 januari al was geweest.
Wat doe je als er in je skigebied sinds afgelopen november geen sneeuw meer is gevallen? Dan maak je sneeuw. En dat in enorme hoeveelheden.
Hoewel ik een echt winterkind ben, ben ik middenin de zomer geboren. Doordat ik mijn verjaardag meer dan 25 jaar lang tijdens de gezinsvakanties in het buitenland heb gevierd, heb ik er in de vorm van feest vieren niet veel mee. Mijn moeder, een dag later jarig dan ik, ging het toen zij nog leefde precies zo. Het vieren van je verjaardag is toch meer een ding voor als je thuis bent.
In het winterweer op het noordelijk halfrond doet zich binnenkort mogelijk een unieke situatie voor. Met een arctisch gebied dat in zijn geheel veel warmer dan normaal wordt, en de continenten daaromheen van kust tot kust juist veel kouder dan gebruikelijk.
Het weer is tot bijzondere staaltjes van machtsvertoon in staat. Denk aan orkanen, tornado’s, gewone stormen, onweer, sneeuw, ijs en mist. Maar ook wolkbreuken mogen er zijn. Zeker als het tijdens zo’n wolkbreuk volledig uit de hand loopt. En dat gebeurt nog weleens.
De aanwijzingen, dat de winter van 2026 op relatief korte termijn in onze omgeving een nieuwe poging gaat wagen, worden alweer steeds groter.
