Bruna bestookt Portugal en Spanje met regen en wind

Foto boven: Ook in de buurt van Marbella regende het maandag lange tijd - webcam Bornbroeders Las Chapas

Ondergelopen straten in het Spaanse San Fernando, overstromingen en omgevallen bomen in Portugal en grote problemen op Madeira. Depressie Bruna heeft het zuidwesten van Europa stevig in haar greep. En het slechte weer is voorlopig niet voorbij. Tot en met morgen trekken nieuwe regengebieden en zware buien over. In Portugal kan het onstuimige weer zelfs tot vrijdag aanhouden.

In San Fernando, bij Cádiz in het zuidwesten van Spanje, ging het maandagochtend rond twintig voor tien mis. Een zware plensbui zette in korte tijd verschillende delen van de stad onder water. Vooral in laaggelegen wijken liep het water snel op. De riolering kon de plotselinge toevoer niet verwerken.

Ook in de buurt van Marbella regende het maandag lange tijd - webcam Bornbroeders Las Chapas

De brandweer moest op ongeveer twintig plaatsen tegelijk optreden, onder meer om water uit woningen en van straten weg te pompen. In de straat San Marcos kwam een auto vast te zitten toen een wiel in een open rioolput terechtkwam. Het putdeksel was door de druk van het water losgeraakt. Nadat de zwaarste regen voorbij was, trok het water op veel plaatsen ook vrij snel weer weg.

Advertentie

Veel regen in korte tijd

In de berichtgeving over San Fernando duikt een hoeveelheid van meer dan 100 millimeter op. Toch vraagt dat getal om uitleg. Volgens de aangehaalde metingen van het plaatselijke marineobservatorium viel in 24 uur 51,4 millimeter. Tijdens het zwaarste deel van de bui liep de regenintensiteit op tot 100,8 millimeter per uur, maar zoveel viel er dus niet.

Voor de wateroverlast maakt ook zo’n kortdurende piek veel uit: als het water sneller valt dan het kan wegstromen, kunnen straten binnen enkele minuten blank staan.

Ook Portugal getroffen

Op het Portugese vasteland werden tussen middernacht en zeven uur maandagochtend 73 incidenten geregistreerd. Daaronder waren 46 overstromingen en vijftien omgevallen bomen. Vooral het noorden, het midden en de Alentejo kregen met de gevolgen van het slechte weer te maken. Volgens de balans van maandagochtend waren daarbij geen gewonden of ernstige schadegevallen gemeld.

Op Madeira waren de problemen groter. De regionale burgerbescherming registreerde gedurende het weekend 210 incidenten. Het ging onder meer om omgevallen bomen, overstromingen en aardverschuivingen. Negen mensen moesten hun woning verlaten. Verschillende wegen en wandelroutes werden afgesloten en ook het vliegverkeer ondervond hinder.

Advertentie

Bij Funchal werd maandag bovendien gezocht naar een 37-jarige badmeester die zondag vermoedelijk door een golf was meegesleurd. De harde wind en de zware zeegang bemoeilijkten de zoekactie. Het laat zien dat Bruna niet alleen door de regen gevaarlijk is. Ook de zware zeegang en windstoten leveren gevaar op.

Een groot lagedrukgebied op de oceaan

De oorzaak van het aanhoudende slechte weer ligt op de Atlantische Oceaan. Daar bevindt zich een omvangrijk lagedrukgebied, met Bruna als een van de kernen. De Portugese weerdienst IPMA verwachtte zondagavond een kerndruk van ongeveer 969 hPa, ten noorden van de Azoren.

Binnen het grotere lagedrukgebied ontstaan de komende dagen nieuwe kernen en golven in de bijbehorende fronten. Daardoor krijgen Portugal en Spanje steeds opnieuw met actieve regengebieden te maken. Een tijdelijk rustiger moment betekent dus nog niet dat het slechte weer voorbij is.

Aan de oostkant van het lagedrukgebied stroomt met zuidelijke tot zuidwestelijke winden vochtige oceaanlucht naar het Iberisch Schiereiland. Vooral de westelijke helft ligt daardoor in de aanvoer van regen. Waar de lucht tegen berghellingen omhoog wordt gedwongen, valt extra neerslag. Tussen de gebieden met langdurige regen trekken ook zware buien over, soms met onweer.

Steeds nieuwe regengebieden

Na de regen in de nacht van zondag op maandag noemde het IPMA voor Portugal twee nieuwe perioden waarin het weer verder kon verslechteren: van maandagavond tot dinsdagmiddag en opnieuw woensdagmiddag. Daarbij zijn zware regen, onweer en plaatselijk zeer zware windstoten mogelijk. De invloed van het lagedrukgebied kan er tot vrijdag aanhouden.

In Spanje ligt het zwaartepunt voorlopig in Extremadura, westelijk Andalusië, Galicië, het westen van Castilië en León en delen van het centrale binnenland. Voor de periode van zondagavond tot en met maandag noemde de Spaanse weerdienst AEMET plaatselijk 40 tot 60 millimeter in Huelva en bergachtige delen van Extremadura. Aan de zuidkant van het Centrale Scheidingsgebergte konden de hoeveelheden tot 80 à 100 millimeter oplopen.

Ook vandaag en morgen blijft nieuwe regen binnenkomen. Over de hele episode kan in de meest blootgestelde delen van westelijk en zuidelijk Galicië en het westelijke Centrale Scheidingsgebergte plaatselijk meer dan 200 millimeter vallen. Daarbij waait het vooral in het westen van Galicië en in hoger gelegen gebieden soms hard. Langs de westkust van Galicië worden golven van vijf tot zes meter verwacht.

Het water krijgt steeds minder ruimte

Bij een eerste zware bui ontstaat wateroverlast vaak op de plekken waar regen zich snel verzamelt: in laaggelegen straten, tunnels en wijken waar de afvoer de toevoer niet kan bijhouden. San Fernando liet maandagochtend zien hoe snel dat kan gaan.

Als vervolgens steeds nieuwe regengebieden over dezelfde omgeving trekken, groeit ook het risico buiten de steden. De bodem wordt natter, beken en rivieren voeren meer water af en hellingen kunnen instabiel worden. De autoriteiten vragen daarbij bijzondere aandacht voor gebieden die afgelopen zomer door natuurbranden zijn getroffen. Door het verlies van begroeiing kunnen water en los bodemmateriaal daar gemakkelijker van hellingen afstromen.

Eerder al in februari

Ook in februari van dit jaar zagen we hoe de problemen zich door aanhoudende regen konden opstapelen. Toen schreven we uitgebreid over de ontruiming van Grazalema en de zorgen rond het stuwmeer bij Montejaque, nadat opeenvolgende depressies enorme hoeveelheden regen naar Zuid-Spanje hadden gebracht.

Tot en met morgen blijft het dus opletten. Vanaf donderdag lijkt de regen in Spanje geleidelijk minder intens te worden, al kunnen ook dan nog wel pittige buien vallen. Voor Portugal houdt de weerdienst rekening met invloed van het lagedrukgebied tot vrijdag.