Waar zijn de echte westcirculaties gebleven?

Foto boven: Vooralsnog is het weer rustig - Albert Thibaudier

Al het hele jaar vragen we ons als meteorologen af wanneer er nu eindelijk eens een echte westcirculatie doorbreekt. Met lagedrukgebieden die van de oceaan bijvoorbeeld via Schotland naar Scandinavië snellen. En van daar Rusland in.

Met bijna dagelijks de passage van een frontensysteem, met wind en regen. Eerst even de zachte lucht, daarna de polaire met eerst een enkele bui en later korte tijd rust, als een ‘trekrug’ overkomt. Misschien ook één koude nacht. En dan begint het weer van voren af aan.

Vooralsnog is het weer rustig - Albert Thibaudier

Veel sneller in het vliegtuig naar Europa

Er waren tijden dat dergelijke westcirculaties weken in beslag namen. Met soms een versterking van de straalstroom daarin die een paar heel actieve depressies bracht. Dan kwamen ook stormen mee. Gewone stormen, maar ook weleens zware. Ze zijn zeldzaam geworden.

Advertentie

‘Vliegtuig legt vlucht vanuit new York uur sneller af’, las je dan in de krant. Waarna werd uitgelegd dat de straalstroom hier en daar snelheden tot 400 kilometer per uur bereikte. En dat je, als je daar als vliegtuig gebruik van maakte, veel sneller in Europa terug kon zijn.

Westcirculaties hebben het moeilijk

Op de een of andere manier lukt het niet meer met die westcirculaties. Elke keer als je denkt dat het zover is, is het ook alweer voorbij. Een paar dagen, meer zit er meestal niet in.

Wat we wel vaak zien zijn lagedrukgebieden, die via zuidelijke koers op Europa afkomen, en dan – bij het continent aangekomen – een scherpe bocht noordwaarts maken. Waarbij de wind bij ons uit het zuiden tot zuidwesten waait en we de noordwestelijke winden (met de polaire lucht) tussendoor, aan de achterzijde van de depressies steeds missen. Het is dan de combinatie van lagedrukgebieden op de oceaan en hogedruk boven het Europese continent, daar door de zuidenwind aangejaagd, die het weer bepaalt. We kunnen dan niet van een westcirculatie, maar slechts van een zuidwestcirculatie of een meridionale stroming spreken.

Speelt de ‘koude vlek’ een rol?

Een van de mogelijke oorzaken van die verandering is de ‘koude vlek’, die we al meerdere jaren – met onderbrekingen – op de oceaan terugvinden. En die de straalstroom daar wat naar het zuiden drukt. Daarmee komt de bocht naar het noorden bij het Europese continent, waar die koude vlek niet aanwezig is, als vanzelf in beeld. Als dit een oorzaak is, zou de overmaat aan zuidelijke tot zuidwestelijke winden, waarop we hier de laatste jaren zo vaak worden getrakteerd, dus direct met het verschijnen van die koude vlek te maken kunnen hebben.

Advertentie

Er zijn wetenschappers die denken dat de koude vlek op de oceaan met het afnemen van de AMOC te maken heeft, het stelsel aan zeestromingen op aarde dat warm zeewater naar het noorden en koud zeewater naar het zuiden transporteert. En het poolgebied warmer houdt dan het op basis van zijn ligging zou moeten zijn. En de tropische gebieden juist koeler.

Volgende week komt er weer zo’n fase aan

Daar waar een samenhang tussen mogelijk koudere winters in ons deel van Europa en het eventueel afnemen van de sterkte van de AMOC steeds in het nieuws is, zou de extra warmte die we nu krijgen (als dit klopt) wel een heel tegen intuïtief gevolg zijn. Heel bijzonder.

Hoe het ook zij, en of dit waar is of niet (het is maar een gevoel, ik weet het ook niet), we gaan volgende week wel weer zo’n fase tegemoet met zuidelijk inkomende lagedrukgebieden die – eenmaal bij het Europese continent aangekomen, de befaamde bocht naar het noorden maken. En de wind bij ons voor langere tijd in de zuid- tot zuidwesthoek brengen. Het wordt dan niet alleen wisselvalliger met vaker een straffe wind, maar waarschijnlijk ook zachter. En vervolgens is de vraag hoe lang die fase gaat duren? Dat lijkt best een tijdje te kunnen zijn.

Eerst is het nog vrij rustig

Tot die tijd is het nog vrij rustig. Vandaag ligt een gebied met dikkere bewolking en af en toe regen boven het zuiden van het land. In het noorden is het droog en kan ook de zon er doorkomen. Er waait een matige oostenwind en het wordt 5 tot 10 graden, met de laagste temperaturen waarschijnlijk in het midden en deels zuiden van het land. In het zuiden van Limburg en wellicht Zeeuws-Vlaanderen zou het ook warmer kunnen zijn, door zachtere die daar binnenstroomt.

Donderdag en vrijdag wisselen wolken en de zon elkaar af en kan vooral in het noorden een enkele bui vallen. In de nachten vriest het in het binnenland tijdens opklaringen dan licht, overdag wordt het tussen 9 en 11 graden. Dat is normaal voor deze periode.

Na het weekend wisselvalliger en zachter

In het weekend gaan de temperaturen iets omlaag, als een hogedrukgebied, komend vanuit Engeland, via België en het zuiden van Duitsland naar Centraal-Europa trekt. Overdag komt de zon er dan mooi door, in de nachten kan het licht vriezen en zijn er mistkansen. Overdag wordt het 8 tot 10 graden, zondag is het waarschijnlijk een graadje kouder.

Vanaf maandag zien we dan het begin van de wisselvalligere fase in het weer. Met de naar zuid tot zuidwest draaiende wind, hogere temperaturen en vaker regen en wind.