‘Dit is wat over is van de winter van 1979’. Een jongere collega poneerde dit gisteren als prikkelende stelling in een discussie-app voor meteorologen. We hadden het over de huidige winter, en over hoe die er 50 jaar geleden had kunnen uitzien.
Het noordoosten is vandaag in de ban van de ijzel, die tot extreme gladheid en het afgeven van een code rood heeft geleid. De situatie doet wel wat denken aan de ijzelramp, die hetzelfde gebied begin maart 1987 in de greep had. Vandaag kijken we nog een terug op die unieke ijzelsituatie van toen.
Boven Nederland ligt al twee weken lang de grens tussen koude lucht in het noorden, die het weer in het noordoosten van ons land vrijwel voortdurend bepaalt, en de zachtere lucht die in het midden en zuiden veel prominenter aanwezig is.
Zet de winter dit jaar - hoewel zo dichtbij - nog steeds niet echt door, heel anders was dat vandaag, precies 14 jaar geleden. Toen bereikten we in de ochtend in Flevoland de laagste temperaturen van deze eeuw. In Lelystad daalde het kwik tot -22,9 graden, in Marknesse tot -22,8 graden.
In Nederland is vanochtend in de drie noordelijke provincies een code rood van kracht, in verband met de extreme gladheid die daar als gevolg van de ijzel van de afgelopen nacht is ontstaan. Maar niet alleen bij ons spitste de situatie zich toe, vandaag moet ook het zuiden van Spanje met zeer extreme weersomstandigheden rekening houden. Ook in delen van Andalusië geldt een code rood in verband met extreme regenval.
Echt koude lucht ligt deze winter gedurende langere tijd al dichtbij Nederland. Het koude noordoosten pikt er nog het meest van mee, de rest van het land minder. En dat terwijl we die winter toch steeds kunnen ruiken. Waardoor lukt het toch net niet? Het lijkt erop dat heuvels in Duitsland de kou in het midden en zuiden ‘breken’.
Je moet deze winter van goeden huize komen om alle schommelingen in het weer een plek te kunnen geven. Zeker in het midden en af en toe ook in het zuiden van het land zijn de schommelingen groot. In het noorden blijft het vaak koud. Een belangrijke vraag daarbij vandaag is bovendien: gaat het ijzelen of niet?
Terwijl in de grote lijn van de verwachtingen voor de komende tijd maar weinig beweging zit, zijn het de details van het weer die ons af en toe behoorlijk op het verkeerde been zetten. Nu was het een storing die een andere koers volgde en sneller trok.
Niet alleen wereldwijd, maar ook bij ons heeft het winterweer van dit jaar inmiddels zijn sporen nagelaten. In de bossen op de Veluwe heeft de sneeuw van de eerste 10 dagen van januari behoorlijk wat schade aangericht. Veel bomen zijn er geknakt.
Terwijl de maand januari nu voorbij is en tot een koude wintermaand is uitgegroeid, zijn we ook nu de februarimaand op de kalender staat nog niet van de winter af.
