Noodweer Portugal en Spanje eindelijk voorbij
Reinout van den BornNu bij de Azoren een hogedrukgebied op de weerkaarten is verschenen, is het noodweer in Spanje en Portugal eindelijk voorbij. En kan de balans worden opgemaakt en een begin worden gemaakt met het herstel van de schade.
En die schade is groot. In beide landen zijn nog steeds veel mensen geëvacueerd, voeren rivieren nog altijd grote hoeveelheden water aan, zijn wegen vanwege aardverschuivingen afgesloten en heeft ook de sterke wind heeft regionaal zijn sporen nagelaten.
Kou in het noorden, regen en storm in het zuiden
Het was me de periode wel. Terwijl het noorden van Europa in de ban was van koud winterweer met de wintergrens wekenlang boven Nederland, trokken depressies van de oceaan het zuidwesten van Europa binnen. En brachten regen en storm met zich mee.
Zowel in Portugal, Spanje als Marokko vielen historische hoeveelheden regen en haalde de wind soms enorm uit. Portugal had storm Kristin, die op 28 januari in Leiria, Coimbra en Sanatarém apocalyptische schade aanrichtte. De schade die de storm veroorzaakte was te vergelijken met de schade die een orkaan van de 2e of 3e categorie zou aanrichten.
Stingjet bracht enorme schade
In Soure werd een windvlaag van 208,8 kilometer per uur geregistreerd. Een amateurstation in Lavos kwam zelfs tot een windvlaag van 238 kilometer per uur. Kristin was een compacte storm waaraan zich een zogenoemde stingjet ontwikkelde. Met name in het gebied waar die stingjet overtrok, was de schade onbevattelijk. Er vielen 13 doden en ongeveer een miljoen mensen kwamen zonder stroom te zitten. De schade in het gebied bedroeg naar schatting rond 4 miljard euro. Ook in het Spaanse Andalusië maakte de storm slachtoffers.
De opvolger van Kristin was Leonardo. Die depressie bracht in het door de storm getroffen gebied in Portugal, maar ook in het zuiden van Spanje enorme hoeveelheden regen. Hier was een atmosferische rivier, helemaal afkomstig vanuit het Caribische Zeegebied, de veroorzaker. In Portugal kwamen grote delen van onder meer Coimbra onder water te staan, in Spanje was met name Andalusië het slachtoffer en dan vooral de omgeving van Ronda.
Meer dan 2000 millimeter in Grazalema
In het stadje Grazalema viel in enkele weken tijd ruim 2000 millimeter regen, meer dan er normaal in een heel jaar valt. En het is met 1600 millimeter al één van de natste plaatsen van Spanje. Het stadje ligt in een kalksteengebergte. Door de vele regen vulden alle ondergrondse gangen, grotten en spleten zich met water. Toen het water daarna geen kant meer op kon, kwam het met kracht naar boven, stroomde door de straten en liep overal de huizen in, via rioleringen en vaak zelfs door de stopcontacten. Doordat de aarde daarbij van tijd tot tijd begon te beven, werd besloten het stadje volledig te ontruimen. En zo is het nog steeds.
Door de depressietrein, er volgden zeven lagedrukgebieden na elkaar in relatief korte tijd, vulden de stuwmeren in Spanje en Portugal zich met water. Alleen in de regio’s rond Valencia, Murcia en Almeria (in het altijd droge zuidoosten van Spanje) gebeurde dat niet. De beelden waren voor veel inwoners ongekend. Daar waar beide landen de afgelopen jaren vooral door droogte werden getroffen, liepen steeds meer dammen over. Overal stonden mensen te filmen om maar niets van die bijzondere situatie te hoeven missen. De terugkeer van het water maakte ook veel inwoners blij, want het gevaar voor droogte is hierdoor even van de baan.
Stokoud stuwmeer vulde zich voor het eerst tot de rand
In Andalusië, in de buurt van het plaatsje Montejaque, raakte een stokoud stuwmeer, waar door fouten bij de planning in de jaren 20 van de vorige eeuw nog nooit eerder een significante hoeveelheid water in had gestaan, door de extreme regenval volledig gevuld. Het leverde bizarre plaatjes op van een door alles en iedereen verlaten stuwdam, met daarachter het meer, tot de rand toe gevuld. Stroomafwaarts van de dam werd een woonwijk ontruimd, omdat de autoriteiten niet wisten of het stokoude beveiligingssysteem van de dam wel zou werken. Het was nog nooit nodig geweest en natuurlijk al rond 1925 aangelegd.
Groot was de trots van veel ingenieurs toen het eind vorige week ineens in werking schoot. De dam liep bijna over, maar zover kwam het toch niet. Het toen bedachte systeem reageerde precies zoals ervan verwacht mocht worden en het meer begon het overtollige water op de plek die daarvoor bedoeld was weg te laten stromen. Met enorme kracht. En onder het toeziend oog van veel publiek, onder wie meerdere ingenieurs. Die zelfs een traantje wegpinkten.
Ook in Zuid-Spanje veel schade
Ondertussen is ook in het zuiden van Spanje veel schade aangericht aan bijvoorbeeld de stranden, die op veel plaatsen zijn afgeslagen. Herstelwerk is hier de komende tijd hard nodig. Ook het grootste skigebied van Spanje in de Sierra Nevada boven Granada ging door een moeilijke periode heen. Perioden met extreme sneeuw- en regenval wisselden elkaar af en het waaide steeds enorm op de berg met een top van bijna 3500 meter.
Door de opeenvolging van stormen, was het gebieden meer gesloten dan open. Hele pistes spoelden weg en in de hogere zorgden sneeuw- en ijzel ervoor dat op palen van de skiliften zoveel ijs kwam te zitten dat die onder het gewicht daarvan knikten en zelfs afbraken. Ook de toegangsweg naar het skigebied moest meerdere malen worden afgesloten, in verband met de grote hoeveelheden water die erover naar beneden kwamen. Ook nu is die toegangsweg, wegens een aardverschuiving, dicht. Met man en macht wordt gewerkt om de schade te herstellen.
Nu de tijd om bij te komen
Nu er eindelijk weer een hogedrukgebied op de weerkaarten is verschenen, lijken Portugal en Spanje wel de tijd te krijgen om weer wat bij te komen van een unieke noodweerperiode.
Voeg weerverteller.nl toe aan het startscherm van je telefoon
Mis ook deze verhalen niet:
Volg ons ook op facebook en X!
Jouw foto op Weerverteller.nl?
Stuur je foto naar foto@weerverteller.nl, of via X met de vermelding van @weerverteller
