30-Daagse (+) (compleet): eerst nog koud, later lenteweer

Foto boven: De Zwarte Els staat in bloei - Simone Wiersma

Met nog twee weken winter te gaan, zien we de weerkaarten geleidelijk veranderen. Betekent dat meteen ook een einde aan alle kou en kunnen we ons op de eerste lentedagen gaan voorbereiden. Of zit het nog iets ingewikkelder in elkaar?

Doordat de site van het ECMWF (het Europese weercentrum) vrijdag de hele dag voor een belangrijk deel plat lag, konden we niet bij de kaarten voor de lange termijn. En was het ook niet mogelijk om een complete 30-daagse verwachting te maken. Nu alles aan de andere kant van de Noordzee weer ‘up and running’ is, doen we dat alsnog vandaag.

De Zwarte Els staat in bloei - Simone Wiersma

NAO- en AO-index worden positief

De belangrijkste verandering op de weerkaarten van nu is het teneinde gaan van de negatieve fases van de NAO- en AO-index. Beide hebben wekenlang geduurd. Voor de NAO-index lijkt het een einde van langere duur, de AO-index zou na een korte, positieve fase alsnog weer negatief kunnen worden. Per saldo zou de hogedruk bij IJsland en Groenland, die de NAO-index bepaalt, op deze manier moeten verdwijnen. De hogedruk boven het poolgebied behoort nog niet helemaal tot het verleden, getuige de ontwikkeling van de AO-index.

Advertentie

Op de één of andere manier is de weersontwikkeling van dit moment erg onzeker. Ook in de pluimen zie je dat terug. De grens tussen koude lucht in het noorden en de zachtere, die vaak in Nederland aanwezig is, ligt nog steeds dichtbij. En de straalstroom mag dan wat naar het noorden zijn gekomen, nog altijd trekken lagedrukgebieden pal over ons land.

Noordelijke winden dringen in deze tijd makkelijker door

Een facet dat in de tweede helft van februari een rol speelt, is dat noordelijke winden gemakkelijker op gang komen. Er zijn legio voorbeelden van winters waarin het allemaal net niet lukte, totdat het einde van februari en de eerste twee weken van maart aanbraken. Op die momenten brak de noordenwind wel door en kwam de koude lucht alsnog. Soms zelfs onverwacht. Vaak gingen dergelijke perioden met flink wat sneeuw gepaard.

Om te zien hoe dit de komende weken gaat, zijn we alsnog de kaarten voor de lange termijn ingedoken. In het verhaal hieronder zullen we ze als toetje voor de zaterdag bespreken.

Week 1: van maandag 16 tot en met zondag 22 februari

Geregeld (winterse) buien
Een noordelijke tot noordwestelijke wind
Temperaturen rond of iets beneden normaal

Hogedruk wordt bij Groenland berekend (wat grappig genoeg in strijd is met het beeld dat uit de berekeningen van het operationele model naar voren komt), een lagedrukgebied wordt gemiddeld in de buurt van Denemarken ingetekend.

Advertentie

Bij ons is de wind zo noord tot noordwest en vallen geregeld (winterse) buien. Als eens een storing overkomt, kan het ook wat langer regenen of sneeuwen. In de nachten vriest het tijdens opklaringen een graadje, overdag wordt het tussen 4 en 7 graden.

Week 2: van 23 februari tot en met 1 maart

Aanhoudend (winterse) buien
Een noordelijke wind
Temperaturen beneden normaal

Tussen IJsland in het noorden en het noordwesten van Spanje en Portugal in het zuiden wordt nog steeds een smalle hogedrukzone ingetekend. Boven het oosten van Europa ligt juist een lagedrukgebied. Bij ons is de wind noordelijk.

Nog altijd trekken winterse buien over het land en passeren af en toe ook storingen, met regen en soms sneeuw. De temperaturen worden duidelijk onder normaal berekend.

Week 3: van maandag 2 tot en met zondag 8 maart

Geregeld zon en meest droog
Een noordoostenwind
Beneden normale temperaturen

Het hogedrukgebied ligt in de berekeningen voor deze week op de oceaan, ten zuiden van Groenland. Lagedrukgebieden komen we bij de Canarische eilanden en boven Centraal-Europa tegen. In Nederland wordt een noordoostelijke wind berekend.

Komt deze berekening letterlijk uit, dan is het in onze omgeving meest droog met geregeld zon, maar in het oosten en zuidoosten ook bewolking. En liggen de temperaturen nog steeds beneden normaal, met in de nachten tijdens opklaringen kans op lichte vorst.

Week 4: van maandag 9 tot en met zondag 15 maart

Omslag naar lenteweer
Met zuidelijke winden
En hogere temperaturen

De hogedruk op de oceaan moet, als de berekeningen voor deze week gelijk krijgen, helemaal richting Canada verdwijnen. Van de Canarische eilanden richting de Britse eilanden zou dan een zone met lagedruk moeten komen te liggen.

Boven Europa kan zich op deze manier een zuidelijke stroming instellen. En maakt de lente ineens kans. Ook dit is een beeld dat we eerder hebben gezien, juist in die winters waarin aan het einde een noordelijke stroming inviel. Maart begon in die jaren (bij voorbeeld 2005 en 2006) koud en sneeuwrijk, maar liet daarna ook een markante omslag naar lenteweer, later in de maand zien. Dat zou, als deze kaarten uitkomen, dus ook dit jaar kunnen gebeuren.

Week 5 en 6: van 16 tot en met 29 maart

Koudere lucht vanuit het noorden komt dichterbij
Toenemend wisselvallig
Later een dalende temperatuur

In week 5 zou de zuidelijke stroming met bijbehorend lenteweer nog kunnen aanhouden, zo berekent het Europese model. In de laatste week van de maand zouden we dan weer in het grensgebied van die warmere lucht vanuit het zuiden en koudere, die vanuit het noorden dichterbij komt, terecht moeten komen. Ook dit is een klassieker en hebben we de afgelopen jaren wel vaker meegemaakt. Alsof het een ontwikkeling is die in de kaarten zit ingebakken.

Samenvattend:

Feitelijk komt het Europese model voor de laatste weken van de meteorologische winter en de eerste maand van de lente dus met een klassiek scenario op de proppen. Namelijk dat van een eerst vrij koude laatste periode van de winter, gevolgd door ook een vrij koude lentestart. Maar daarna doorbekend lenteweer, gedurende de rest van maart. Tegen het einde van de maand zou koudere lucht ons land dan weer vanuit het noorden kunnen bereiken. We hebben het vaker op deze manier meegemaakt, dus een onlogisch scenario is het bepaald niet.