Het opmerkelijk koude meiweer houdt nog even aan

Foto boven: Veel wind en een onrustige lucht, gezien vanaf Texel. Je ziet de koude bovenlucht er bijna aan af - Frans Alderse Baas

Het is deze week voor meibegrippen ongebruikelijk koud in Nederland. Overdag wordt het niet warmer dan tussen 12 en 14, in het zuiden soms 15 graden. En de nacht naar vrijdag kan met helder weer en weinig wind koud verlopen, met op normale waarnemingshoogte lokaal lichte vorst en op uitgebreide schaal vorst aan de grond.

Het zijn twee golven met koude lucht die de temperaturen laag houden. Een eerste kwam gistermiddag en -avond het land binnen en trekt vanochtend weg. Een tweede volgt vanaf vanavond en lijkt pas in de loop van vrijdag weer wat weg te trekken.

Veel wind en een onrustige lucht, gezien vanaf Texel. Je ziet de koude bovenlucht er bijna aan af - Frans Alderse Baas

Er is behoorlijk koude lucht aanwezig

We hebben het op deze site de afgelopen dagen al vaker aangestipt: niet alleen aan de grond, maar ook hogerop in de atmosfeer is behoorlijk koude lucht aanwezig.

Advertentie

De passage van een eerste golf met dergelijk koude bovenluchten bracht gisteravond behoorlijk actieve buien. Op diverse plaatsen kwam het tot hagel, hier en daar onweerde het en aan de flank van een kleine depressie, die het noorden van Duitsland binnentrok, nam de wind flink toe. Aan de noordwest- en noordkust kwam windkracht 8 uit het noordwesten te staan. Vlieland mat een windstoot van 95 kilometer per uur, Stavoren kwam tot 90 kilometer per uur.

De actiefste buien trokken over het noordoosten. In Nieuw-Beerta lieten die buien meer dan 15 millimeter regen achter, in Drenthe hier en daar meer dan 10 millimeter. Verder was het gisteren koud; het werd niet warmer dan tussen 11 en 13 graden. Normaal in deze tijd van het jaar is een maximum van gemiddeld over het land ruim 17 graden. De gemiddelde dagtemperatuur lag tussen 7 graden in het noodoosten en 9 graden in het zuidwesten. Normaal in deze fase van mei is ongeveer 12,5 graden. Daar zaten we gisteren dus een heel eind onder.

Maartse buien in mei

Door de kou in de bovenlucht leek het wel alsof er maartse buien over het land trokken, met bijbehorend ijzige wolkenluchten. Maartse buien in mei, het zag er mooi uit. In het Sauerland sneeuwde het de afgelopen nacht, evenals in de Harz en de wat hogere delen van de Alpen. De buien gingen grotendeels aan de Ardennen voorbij, die zo groen bleven.

Vandaag passeert een rug van hogedruk. Valt vanochtend nog een enkele bui, vanmiddag is het op de meeste plaatsen droog. Wel komt er, op nadering van een storing, geleidelijk meer bewolking. Die storing passeert vanavond en de komende nacht vanuit het noordwesten. Dan valt af en toe buiige regen die in de eerste helft van de nacht naar Duitsland wegtrekt.

Advertentie

Het wordt vanmiddag 12 tot 14 graden

Bij dit alles draait de noordwestelijke wind vandaag via west naar zuidwest, is boven land matig en aan zee vrij krachtig. Op zee kan de wind soms tot krachtig aantrekken. Verder lopen de temperaturen vanmiddag op tot 12 graden in het noorden en 14 in het zuiden.

Vanavond en de komende nacht is het eerst bewolkt met af en toe regen, later in de nacht wordt het droog en breiden brede opklaringen zich over het land uit. In het noordoosten kan nog wel een lokale bui vallen. De zuidwestelijke tot westelijke wind neemt later in de nacht geleidelijk wat af en de temperaturen dalen tot tussen 3 en 7 graden.

Morgen en donderdag opnieuw koude bovenlucht

Intussen wordt de lucht boven Nederland opnieuw een stuk kouder. Morgenavond en ook donderdag kan de temperatuur op een hoogte van ruim 5 kilometer tot ongeveer -32 graden dalen. Dat is erg laag voor mei. Met temperaturen, die op leefniveau tot tussen 12 en 14 graden oplopen, ontstaat een verticaal temperatuurverschil van 42 tot 44 graden, ruim voldoende om talrijke buien te laten ontstaan. Daarbij is er kans op hagel en soms ook een klap onweer. Verder waait eerst nog een vrij vlagerige westelijke tot zuidwestelijke wind, die later op de dag de neiging heeft om wat af te nemen. Het wordt tussen 12 en 14 graden.

Ook donderdag is een dag met een flink aantal buien, al lijken die laat in de middag en in de avond wel wat te worden onderdrukt, als vanuit het noordwesten een rug van hogedruk nadert. Tussen de buien door is ook de zon te zien en het wordt rond 12 graden.

Nacht naar vrijdag mogelijk opmerkelijk koud

Die rug van hogedruk passeert vervolgens in de nacht naar vrijdag. Heel even verdwijnen de buien dan, het klaart behoorlijk op en vooral in het binnenland valt de wind vrijwel weg. In de van oorsprong koude lucht kan het dan flink afkoelen, waarbij lichte vorst op normale waarnemingshoogte niet uit te sluiten is. Grondvorst komt er hoe dan ook op grote schaal en als het boven de duinpannen helder blijft, wat nog niet zeker is, kan de temperatuur daar helemaal fors omlaag gaan. Op allerlei manier lijkt het een interessante nacht te worden.

Vrijdag trekken vanuit het noordwesten nieuwe buien over het land. Er vooruit is vooral in het zuidoosten ook de zon eerst nog even mooi te zien. De noordwestenwind trekt weer aan en de temperaturen komen van noord naar zuid tussen 12 en 14 graden uit.

Zondag meer zon en hogere temperaturen

Ook zaterdag kunnen nog een paar buien vallen, al lijken die wel minder actief te worden. Dat heeft met het vanuit het westen naderbij komen van een rug van hogedruk te maken. Die brengt ons in de nacht naar zondag mogelijk opnieuw koud weer. Zondag overdag lijkt op de meeste plaatsen droog en vrij zonnig weer met maxima tussen 14 en 17 graden te brengen.