Zomer 2026: wordt het een herhaling van 1976?

Foto boven: Droogte in de zomer van 2022, in de buurt van Garderen - Reinout van den Born

Enige tijd geleden keken we aan de hand van de lange termijn weerkaarten van het C3S-systeem van het Europese klimaatagentschap Copernicus voor de eerste keer vooruit naar de komende zomer. Toen vonden we een nog niet al te sterk signaal.

Inmiddels zijn de berekeningen van de maand april beschikbaar. En die laten al een duidelijker beeld zien. Een warme en droge zomer, is waar ze op uitkomen. Met de nadruk op de maanden juli en augustus. Kijk je naar de berekeningen van het leidende Europese weermodel, dan hebben die wel wat van de zomer van 1976 weg. En dat was me er één.

Droogte in de zomer van 2022, in de buurt van Garderen - Reinout van den Born

Zeer snelle overgang van La Niña naar El Niño

Niet alleen het Europese klimaatagentschap komt indirect met een verwijzing naar die zomer van 1976, de experts van het Amerikaanse World Climate Service doen dat op X ook. Zij wijzen erop dat we in dat jaar, net zoals dit jaar dreigt te gebeuren, een zeer snelle overgang van La Niña nog in de winter naar El Niño in de erop volgende zomer zagen.

Advertentie

Ook haalt WCS de seizoensverwachting van het gecombineerde Noord-Amerikaanse weermodel aan, waarin het Amerikaanse en het Canadese weermodel zijn verwerkt. In de verwachting van dit model voor de komende zomer zien we overeenkomsten met die legendarische zomer van 1976. Garanties bieden die natuurlijk niet. Het is allemaal nog ver weg.

De zomer van 1976 was een legendarische

Terugkijkend op die zomer van 1976, kunnen we ook nu nog steeds stellen dat dit een legendarische zomer was. In een tijdperk, waarin klimaatverandering nog lang niet zo ver was voortgeschreden als nu, stak die zomer ver boven zijn collega’s uit.

Hogedrukgebieden waren dat jaar niet weg te slaan uit de omgeving van Schotland. Vanaf april begon in grote delen van Noordwest-, Noord- en Centraal-Europa een langdurige, uiterst droge periode. Tegelijkertijd was het in de landen rond de Middellandse zee vrij nat.

Advertentie

Grootste neerslagtekort tot nu toe

In Nederland is het zomerhalfjaar van 1976 nog altijd de periode waarin het grootste neerslatekort tot nu toe werd opgebouwd. Hoewel de temperaturen wat schommelden, maakten we tussen 23 juni en 9 juli de op één na langste hittegolf sinds 1901 mee, met nog altijd het hoogste hittegolfgetal. Het hittegolfgetal wordt berekend door van de reeks van dagen met een maximumtemperatuur boven de 25 graden alle waarden boven de 25 graden bij elkaar op te tellen. Een temperatuur van 25,6 °C draagt 0,6 bij aan het hittegolfgetal, een temperatuur van 31,2 °C draagt 6,2 graden bij. Op die manier kwamen we dat jaar op 96,3 punten uit.

Hoe verder de zomer toen voortschreed, des te meer eisten hitte en droogte hun tol. De natuur droogde compleet uit, grasvelden werden bruin, niet alleen in Nederland, ook in de ons omringende landen en tot de Britse eilanden aan toe. Steeds vaker kwam het tot natuurbranden, waarvan enkele met name op de Veluwe uit de hand liepen. De mensen toen wisten niet wat ze meemaakten. Het bleef maar warm. En dat in een periode met vooral koele zomers.

Noordzeegebied leek wel de Middellandse Zeekust

Veel mensen in het Verenigd Koninkrijk en Ierland die de zomer van 1976 hebben meegemaakt, hebben daar altijd nog ‘warme herinneringen’ aan. Ook daar was het iedere dag zonnig met temperaturen vaak boven 30 graden. Het leek alsof we in het Noordzeegebied met zijn allen aan de Middellandse Zeekust terecht waren gekomen: een heel bijzondere ervaring.

Als je die nieuwste berekeningen van de diverse weermodellen voor de komende zomer nu bekijkt, dan komen ze met name voor de maanden juli en augustus met een patroon op de proppen dat wel wat van die zomer van 1976 wegheeft. Met hogedruk ten noorden van Nederland en in de berekeningen van het Europese model zelfs bij Schotland.

Geen garanties

Zoals eerder al in dit verhaal aangegeven, is dit nog geen garantie voor de komende zomer. Niet alleen klapperen verwachtingen met de tijd, ook kunnen ze er natuurlijk naast zitten. Ter illustratie wat dit betreft ook nog het volgende: ook in 1965 gingen we na een La Niña in de winter rap naar een El Niño in de zomer daarop. En die zomer groeide juist tot een uiterst koele en wisselvallige zomer uit. Zoals later nog vaker in El Niño zomers is gebeurd.

Wat dat betreft, blijft het zaak de ontwikkelingen de komende tijd goed te blijven volgen. Overeenkomsten met het weer uit het verleden kunnen helpen de situatie te begrijpen, maar vormen geen garantie voor het vervolg. De zomerverwachting volgt laat in mei.