Clickbaits en sensatiedrang, klimaatverandering en contrails

Foto boven: Een contrail (vliegtuigstreep) in een veld met cirrus en cirrocumulus - Foto uit archief

Iedere dag over het weer berichten, 365 dagen per jaar, is een hele klus. Zeker als je dat grotendeels in je eentje doet. Onberoerd laten de berichten de mensen die ze lezen niet. De site leeft, er wordt gereageerd. En lang niet iedereen is het met de Weerverteller eens.

Het was één van de eerste knoppen die de vormgever op de site zette, toen die nog helemaal in ontwikkeling was: ‘Vertel de weerverteller!’. Te vinden onderaan het overzicht van de laatste verhalen, op de homepage van weerverteller.nl. Met als oproep: ‘Wil je me graag zeggen wat je van mijn nieuws en verhalen vindt, heb je zelf op- of aanmerkingen, of geef je gewoon graag een doordachte mening of beoordeling? Laat het me weten’.

Een contrail (vliegtuigstreep) in een veld met cirrus en cirrocumulus - Foto uit archief

Dagelijks komen berichten binnen

Het is een oproep die niet aan dovemans oren is gericht. Dagelijks komen berichten binnen. En het is niet het enige kanaal waarop lezers Weerverteller.nl weten te bereiken. Ook via de sociale media waarop we actief zijn (X, Facebook, Instagram, Bluesky) wordt vaak gereageerd. Veel berichten zijn positief. Dank daarvoor! Dank ook voor de vele foto’s die we dagelijks toegestuurd krijgen en bij de verhalen kunnen gebruiken. Het is een groot voorrecht.

Advertentie

Maar niet iedereen is het dus – en terecht – met de Weerverteller eens. In veel kritische berichten wordt goed onderbouwd waar de kritiek vandaan komt, andere berichten vallen vooral op doordat ze kort zijn, vooral hoofdletters bevatten en heel veel uitroeptekens.

Klimaatverandering en vliegtuigstrepen

Met name als het woord klimaatverandering valt of aan vliegtuigstrepen in de lucht wordt gerefereerd, kun je je borst natmaken. Het aandeel korte, felle berichten met veel hoofdletters en uitroeptekens neemt dan flink toe. Inmiddels blijkt zo’n kritische groep ook rond het onderwerp Saharastof te bestaan, zo merkte ik onlangs. Soms reageer ik erop en dank de zender voor de ‘constructieve bijdrage’. Een berichtje terug volgt dan meestal niet meer.

Opvallend is dat sommige lezers, die vaak reageren, helemaal gefascineerd zijn door één onderwerp. Weer kun je dan aan vliegtuigstrepen (of chemtrails – zoals complotdenkers ze noemen) denken. Een foto met daarop een paar – niet benoemde – contrails erop, is al genoeg voor een berichtenregen. Af en toe ga ik in discussie, maar we komen niet nader tot elkaar. Zelfs al zijn we het deels met elkaar eens, toch blijven het verschillende werelden.

Er zijn ook mensen die niet van de winter houden

Ook de onderwerpskeuze op de site staat geregeld ter discussie. Zo schreef ik de afgelopen winter vaak over… de winter. En ja, ik hou van de winter. En als er op wintergebied iets gebeurt, kan ik daar enthousiast over worden. Gedurende de voorbije winter, waren er meerdere momenten om enthousiast te zijn. Die kansen heb ik waargenomen.

Advertentie

Het waren verhalen die erg veel werden gelezen, maar ook door lezers die niet van winterweer hielden. Sommige van hen stuurden berichtjes om te laten weten dat zij er ook waren, en niet vergeten moesten worden. Uiteindelijk zijn ook zij de afgelopen maanden volop aan bod gekomen. Want ondanks de sneeuw, was de winter in Nederland weer zeer zacht. Alleen het uiterste noordoosten onttrok zich uiteindelijk aan dat beeld.

Verwachtingen voor de zeer lange termijn

Al meer dan 20 jaar houd ik me met verwachtingen voor de zeer lange termijn bezig. Het is een onderwerp dat in Nederland – helaas – nogal onderbelicht is. In tegenstelling tot landen om ons heen, zijn de meeste meteorologen er hier niet voor te porren. Vaak wordt het ontbreken van statistisch aantoonbare relevantie als reden gegeven om er verder niet mee bezig te zijn. Jammer, want op die manier komt die statistische relevantie er ook nooit.

Ik probeer het wel, al heel lang en met vallen en opstaan. Het mooie van zo’n proces is dat je steeds meer over de grote lijnen van het weer en alle processen die daarbij een rol (kunnen) spelen, te weten komt. Je ontwikkelt een helicopterview. Wetenschappers weten vaak van een klein deel van zo’n proces heel veel, terwijl ik probeer om van alle onderdelen in het proces in elk geval een beetje te weten. Zodat je die onderdelen aan elkaar kunt koppelen.

Ik beschrijf het hele proces

Het maken van een seizoensverwachting (en vooral die voor de winters vind ik erg interessant) is een heel proces, waar meerdere maanden overheen gaan. Ik vind het leuk om over veel van de stappen in dat proces verhalen te schrijven. Zodat iedereen kan volgen hoe je tot een bepaalde verwachting komt. En ook hoe die verwachting uiteindelijk uitpakt.

Veel mensen weten dat het zoeken naar de winterverwachting al maanden eerder begint. En kijken rond eind augustus voor het eerst op de site. Ineens zie ik dan hoe winterverhalen uit het voorgaande jaar weer in de lijst van meest gelezen verhalen verschijnen.

Toen ik in 2025 aan het einde van de augustusmaand in een eerste verhaal voorzichtig naar de naderende winter vooruitkeek, en meldde dat er op basis van de aanwijzingen van dat moment ‘iets leek te borrelen’, schoot dat een lezer volledig in het verkeerde keelgat.

Clickbaits en sensatiedrang

Hij schreef op zijn eigen site in een vlammend betoog dat het hem een lief ding waard was dat mensen zoals ik in zo’n vroeg stadium nooit meer over de naderende winter zouden schrijven. Hij deed de poging af als effectbejag, het zoeken naar clickbaits en sensatiedrang. Al gauw was er een collega die me op het verhaal wees. Ik las het en legde het naast me neer.

Niet lang daarna kwam de schrijver ook via ‘de reacties’ op de lijn en raadde me aan zijn verhaal te lezen en vooral ter harte te nemen. Ook toen ben ik in discussie gegaan, op basis van mijn stelling dat het wel heel erg aanmatigend was dat hij, zonder mij echt te kennen en op de hoogte van mijn werkwijze te zijn, mijn manier van werken zo openlijk ter discussie stelde. Ook hier bleek discussie in eerste instantie geen zin te hebben en heb ik het erbij gelaten.

Uiteindelijk kwam een excuus

Wat volgde, was een lange periode waarin iedere referentie in verhalen op de site aan de ontwikkeling van het winterweer op de wat langere termijn van een vernietigende recensie werd voorzien. In tientallen berichten, soms meerdere per dag. Uiteindelijk schoof ik ze ongelezen naar de bak ‘verwijderde items’. Ook ik ben maar een mens en werd er erg onrustig van.

Toen het in januari ook in zijn omgeving winters en meer dan wit was geworden, kwam hij er, ere wie ere toekomt, op zijn eigen site op terug. En bood zijn excuses aan. Dat kon ik dan weer wel waarderen, en heb hem dat in een persoonlijk bericht ook gemeld.

De site leeft en roept reacties op

En dan zijn er natuurlijk de berichten van collega’s in het veld, in binnen- en buitenland. Ook zij lezen mee en laten soms weten wat ze van mijn verhalen vinden. Die bijdragen zijn eigenlijk altijd opbouwend en leveren extra informatie op. Dat meelezen wordt zeer gewaardeerd.

Als dit verhaal één ding laat zien, dan is dat wel dat de site, bijna 2 jaar na de oprichting ervan, leeft en reacties oproept. Zowel (veel) positieve als ook negatieve. En zo hoort het ook. Ik kan alleen maar blij zijn dat er veel emotie in, en ook rond omheen zit. Als mensen niet over en met je praten, blijft het akelig stil. En is er blijkbaar ook niets beschikbaar om over te praten.

Ga vooral door met reageren

Ik kan dan ook alleen maar zeggen: ga vooral door met reageren. In positieve en in negatieve zin. Ook al vind ik het soms moeilijk, uiteindelijk lees ik het allemaal. En zal, als daar ruimte voor is, ook zeker de kans nemen om iets terug te sturen. Of er op de site wat mee te doen.

En nog een laatste opmerking. Weerverteller opereert volledig onafhankelijk, hoort nergens bij en wordt door geen enkele externe partij gefinancierd. In die zin zijn er dus ook geen belangen. Er staan wel advertenties op, geplaatst door een bedrijf dat daarin is gespecialiseerd. Die brengen wel geld op. Tot nu heeft de bouw van de site en het in de lucht houden ervan echter nog duidelijk meer gekost dan dat de advertenties hebben binnengebracht. Hopelijk verandert dat in de toekomst nog een keer. Maar dat kan alleen als iedereen gewoon door blijft lezen!