Sneeuw januari richtte in bossen behoorlijke schade aan

Foto boven: Diverse dennen zijn op de Veluwe onder de last van de sneeuw geknakt - Tycho van den Born

Niet alleen wereldwijd, maar ook bij ons heeft het winterweer van dit jaar inmiddels zijn sporen nagelaten. In de bossen op de Veluwe heeft de sneeuw van de eerste 10 dagen van januari behoorlijk wat schade aangericht. Veel bomen zijn er geknakt.

Ondanks dat het misschien nog niet heel koud is geweest, heeft de winter van dit jaar toch al allerlei soorten bijzonder weer opgeleverd. Bijna alle vormen van winterweer zijn wel voorbijgekomen. Alleen een echte vorstperiode mist tot nu toe.

Diverse dennen zijn op de Veluwe onder de last van de sneeuw geknakt - Tycho van den Born

Het indrukwekkende sneeuwdek van begin januari

Het spectaculairste tijdvak speelde zich ongetwijfeld in de eerste 10 dagen van januari af. Toen zorgde een uitbraak van arctische lucht vanuit het hoge noorden ervoor dat Nederland in de baan van een oneindige rij aan winterse buien kwam te liggen. Het grootste deel van die neerslag viel als sneeuw en een indrukwekkend sneeuwdek was ervan het gevolg. Op diverse plaatsen kwam tussen 20 en 30 centimeter te liggen, op de Veluwe regionaal nog meer.

Advertentie

Doordat veel van de sneeuw bij temperaturen rond het vriespunt viel, zat er aardig wat water in de vlokken en woog de laag behoorlijk veel. Je zag dat ook in de neerslaghoeveelheden terug. Die waren groter dan het overblijvende aantal centimeters aan sneeuw aangaf.

De bomen moesten in januari veel sneeuw torsen, zoals hier in het Deelerwoud - Reinout van den Born.

Veel bomen konden het gewicht niet meer aan

In elk geval lag op de Veluwe in de periode tussen 5 en 9 januari zoveel sneeuw dat veel bomen het gewicht ervan niet meer aankonden. Dat gold vooral voor jongere dennen die een nog niet al te dikke stam hadden. Van die bomen knakten er diverse af. Was de boom wel groter, dan waren het dikke takken die eruit vielen. Tijdens wandelingen in onder meer het Deelerwoud hoorde ik ook steeds weer het geluid terug van de knakkende bomen en afbrekende takken.

Toen was ook duidelijk zichtbaar dat de bomen een zware sneeuwlast moesten dragen. Veel takken bogen diep onder het gewicht van de sneeuw. Sommige boomkronen waren dermate zwaar dat de bomen gewoon krom kwamen te staan. Het was dan ook niet vreemd dat met name de jongere bomen af en toe onder het gewicht van de vele sneeuw bezweken.

Op foto’s is de schade duidelijk te zien

Inmiddels is de sneeuw verdwenen en kan een kleine tussenbalans worden opgemaakt. Mijn broer Tycho van den Born maakte zondag een fietstocht door de bossen tussen Garderen, Speuld, Koudhoorn en Kootwijk. Hij maakte diverse foto’s waarop duidelijk te zien is hoe veel bomen tijdens de sneeuwweek van dit jaar schade hebben opgelopen. Bij dit verhaal staan enkele van die foto’s. De beelden spreken eigenlijk voor zich.

Advertentie

Met de schade, die door de sneeuw in de bossen in aangericht, lijkt de situatie wel een beetje op die, die we na de sneeuw van 25 november 2005 ook in de bossen zagen. Toen werd het midden van Nederland door een sneeuwinfarct getroffen. Er viel in korte tijd een dikke laag natte sneeuw. Ook toen groeide de sneeuwlaag op de hogere delen van de Veluwe plaatselijk tot 40 centimeter aan. Er viel tot 95 millimeter neerslag.

In november 2005 was de sneeuw nog zwaarder

De sneeuw van toen vertegenwoordigde een nog groter gewicht dan de sneeuwlaag van januari dit jaar. Niet alleen in de bossen was er flinke schade, ook diverse gebouwen liepen schade op doordat platte daken door het grote gewicht van de sneeuw instortten.

Sneeuwsituaties die in de jaren daarna in de bossen ook (geringere) schade brachten waren die in december 2010, toen vooral in het zuidoosten veel sneeuw viel. Ook de sneeuwsituaties van januari 2017 en december 2017 leverden in de Veluwse bossen enige schade op.

Ook buiten Nederland liet de winter zijn sporen na

Ook buiten Nederland hebben sneeuw en ijzel de afgelopen weken overlast opgeleverd, zoals in Duitsland. Nog indrukwekkender waren de beelden vanuit Canada, de VS en het Russische schiereiland Kamtsjatka. In de VS was het de combinatie van sneeuw en ijzel die op veel plaatsen een bijzondere situatie opleverde. In gebieden waar dat bijna niet voorkomt.