30-Daagse (+): wintergrens vaak dichtbij of boven ons land
Reinout van den BornEr lijkt al een tijdje een onzichtbare barrière boven of dichtbij Nederland te liggen. Fronten lopen erop dood of keren op hun schreden terug. Hogedrukgebieden poppen aan de noordkant steeds weer op. En november wordt een koude maand.
Tot en met donderdag stond november op een gemiddelde temperatuur van afgerond 6,2 graden, een kleine 2 graden beneden het voor dezelfde periode gebruikelijke gemiddelde. Omdat we een behoorlijk koude week in zicht hebben, lijkt een koude uitkomst van deze maand vrijwel gegarandeerd. En dat is bijzonder in dit erg warme jaar. Tot nu was januari in 2026 de enige maand in Nederland die op een beneden normale temperatuur uitkwam.

Lagedrukgebieden volgen een zuidelijke koers
Opvallend al een aantal weken is de zuidelijke koers die lagedrukgebieden, komend vanaf de Atlantische oceaan, volgen. In de noordelijke delen van Europa zien we vaak een hogere luchtdruk dan gebruikelijk. Bij onder meer Nederland in de buurt botsen de depressies met hun storingen tegen die hogedruk op en komen geregeld niet verder. Tijdens de rustige fases die zich zo voordoen, komt het onder een opgeklaarde hemel in de nachten geregeld tot vorst. En ook overdag haalt het kwik in Nederland al een tijdje niet meer echt uit.
Met zo’n koude novembermaand zou je de aanloop naar de winter, zeker in vergelijking met die van afgelopen jaren, bijna klassiek kunnen noemen. Het oppervlaktewater koelt, na in de hete zomer erg warm te zijn geworden, behoorlijk af. En ook de bodemtemperaturen gaan, door het relatief grote aantal vorstnachten, duidelijk omlaag. Liggen die bodemtemperaturen nu rond 6 graden, het water van het IJsselmeer heeft een temperatuur van 6 of 7 graden. Op de Noordzee worden voor onze kust nu watertemperaturen van zo’n 11 of 12 graden gemeten.
Vanaf eind volgende week een grote onzekerheid
Het zegt natuurlijk allemaal nog weinig. Veel zal afhangen van hoe het weer zich de komende tijd ontwikkelt. Dat we volgende week een eerste (licht) winterse week tegemoet mogen zien, met vooral in de nachten af en toe stevige vorst, lijkt nu wel duidelijk. Maar over het vervolg in de periode daarna is nog steeds niet veel te zeggen. De diverse pluimen later voor de periode vanaf eind volgende week een grote spreiding zien. Dan komt het er wel op aan, zeker omdat op dat moment ook de gevolgen voor het weer van de SSW van onlangs nog in de lucht hangen.
Zoals meestal op vrijdag is het dan ook interessant om door de verwachtingen voor de lange termijn van de grote modellen heen te kijken. Om uit te vinden of er breekpunten zijn.
Week 1: Van maandag 23 tot en met zondag 29 november
Licht winters hogedrukweer
Wind met oostelijke component
Beneden normale temperaturen
We zien een hogedrukgebied boven Scandinavië en een lagedrukgebied ten westen van IJsland. In Nederland waait de wind uit richtingen tussen oost en zuid. Het is vrij koud, met in de nachten lichte en lokaal (als het voldoende opklaart en de wind wegvalt) ook matige vorst. Overdag wordt het tussen 3 en 5 graden, in het noordoosten en oosten mogelijk lager. Daarbij komt de zon er geregeld mooi door, maar drijven soms ook wel wolkenvelden over.
Tegen het einde van de week wordt de situatie onzekerder, neemt het aantal zachtere opties in de pluim toe en zou het ook iets wisselvalliger kunnen worden.
Week 2: van 30 november tot en met 6 december
Nederland in het grensgebied
Noordoosten koud, verder zacht
Weer wat wisselvalliger
Het lagedrukgebied, een week eerder nog bij IJsland, komt op de oceaan ten westzuidwesten van Ierland te liggen. Het hogedrukgebied boven Scandinavië schuift iets naar het noordoosten op. De wind bij ons waait nog steeds uit richtingen tussen zuid en oost, maar is in de bovenlucht zuidelijk. En daarmee kan zachte lucht in onze omgeving toch vorderingen maken.
Mogelijk komt het, net als in de voorgaande winter, weer tot een ‘wintergrens’ boven het noordoosten van het land. Met in de rest van het land een overgang naar zacht weer. In zo’n overgangszone wordt het natuurlijk ook weer wisselvalliger. Maar dit is erg onzeker.
Week 3: van maandag 7 tot en met zondag 13 december
Naar noordoost draaiende wind
Daling van de temperatuur
Mogelijk licht winters weerbeeld
De lagedrukgebieden komen, als de berekeningen voor deze week gelijk krijgen, op een lijn van de centrale delen van de oceaan naar de Golf van Biskaje te liggen. In het zeegebied tussen IJsland en Noorwegen wordt een nieuw hogedrukgebied berekend. Bij ons draait de wind naar oost tot noordoost en wordt weer koudere lucht aangevoerd.
Het zou een nieuwe overgang naar een licht winters weerbeeld kunnen opleveren. Precies in de periode dat ook de gevolgen van de eerdere SSW vanuit de hogere delen van de atmosfeer op de weersontwikkeling in de troposfeer kunnen gaan doorwerken. Dit is interessant.
Week 4: van maandag 14 tot en met zondag 20 december
Toenemende tegenstellingen
Overgangszone met zachte lucht boven het land
Nog wel vaak oostelijke winden
Het hogedrukgebied wordt nu in de omgeving van Groenland berekend. Het lagedrukgebied komt bij de noordwestpunt van Frankrijk uit. In Nederland is de wind nog oostelijk, maar komt de overgangszone met zachte lucht vanuit het zuiden wel dichtbij.
Het zou een wisselvalliger weerbeeld opleveren met later de grens tussen koude lucht in het noorden en de zachtere in het zuiden opnieuw ergens boven het land. Gemiddeld komen de temperaturen rond normaal uit, maar daar kan dus een noord-zuid verdeling in zitten.
Week 5 en 6: van 21 december tot en met 3 januari
Zachte lucht zet door
Later overgangszone met kou weer dichtbij
Tamelijk wisselvallig weer
In week 5 lijkt de zachte lucht door te zetten, in week 6 wint een hogedrukgebied bij Groenland weer aan kracht. Dan komt de overgangszone met de koude lucht vanuit het noorden weer dichterbij. Wij zitten nog wel aan de zachte kant. Het is daarbij tamelijk wisselvallig.
Samenvattend:
De onzichtbare barrière, waarover we eerder dit verhaal al spraken, lijkt de hele periode dichtbij ons land te liggen. En beweegt wat op en neer. In week 2, 4 en 6 kan de overgangszone zelfs boven ons land liggen. De weken 1 en 3 lijken vrij koud, de weken 2, 5 en 6 mogelijk behoorlijk zacht te verlopen, al doet het noordoosten niet altijd mee. Verder is het in de koude weken tamelijk droog, terwijl de zachtere weken min of meer wisselvallig lijken te verlopen.
Heeft het weer het nu al moeilijk om een keuze te maken, ook de komende weken lijkt dat niet gemakkelijk te zijn. En daarmee ligt een vergelijking met de vorige winter alweer op de loer.
Voeg weerverteller.nl toe aan het startscherm van je telefoon
Mis ook deze verhalen niet:
Voor weernieuws uit Vlaanderen kijk op: meteo-weer.be
Poolwervel verder onderuit: hoe bruikbaar is de vergelijking met 2010?
De achterdeurtjes van de komende, vrijwel zeker zachte winter
Een fascinatie voor de winter die nog maar nauwelijks wordt gevoed
Het jaar 1540 was krankzinnig. Maar kijk eens goed naar 2026
Waardoor gaat winterkou sinds 2013 vaker aan Nederland voorbij?
Volg ons ook op facebook, X, Instagram en Bluesky!
Jouw foto op Weerverteller.nl?
Stuur je foto naar foto@weerverteller.nl, of via X met de vermelding van @weerverteller










