Spanje krijgt in anderhalf jaar tijd drie grote zonsverduisteringen
Reinout van den BornIn Nederland duurt het nog tot het jaar 2135 voordat we weer een totale zonsverduistering kunnen zien. In Spanje gebeurt dat vanaf deze zomer maar liefst drie keer in anderhalf jaar tijd. Twee keer totaal en één keer ringvormig.
Een totale zonsverduistering op één plek is al een zeldzaamheid. Gemiddeld moet je er zo’n drie tot vier eeuwen op wachten. Dat er dan twee totale eclipsen én een ringvormige in slechts anderhalf jaar tijd over hetzelfde land trekken, is ronduit uitzonderlijk.
De eclips van komende zomer wordt bovendien de eerste totale zonsverduistering die het Europese vasteland deze eeuw aandoet. Spanje ligt dus precies goed, drie keer achter elkaar. Alsof de hemel het land even heeft uitgekozen voor zijn grote show heeft uitgekozen.
We zetten de drie gebeurtenissen op een rij: wanneer ze plaatsvinden, waar ze te zien zijn en wat er gebeurt. En we kijken ook naar hoe het er dan in Nederland uitziet.
Het eerste bedrijf: 12 augustus 2026 (tussen 20.27 en 20.30 uur)
Het begint die dag subtiel. De zon hangt al laag boven de horizon als de maan langzaam een hap uit het licht neemt. Wat volgt is geen plotselinge duisternis, maar een geleidelijke verschuiving, alsof de dag zijn kleur verliest.
De schaduw komt vanuit het noordwesten en strijkt over het noorden van Spanje. Regio’s als Galicië, Asturië en het Baskenland liggen pal in de baan.
Op het moment van totaliteit gebeurt het onverwachte: de zon dooft. En dat vlak voordat hij ondergaat. De horizon gloeit nog na, maar boven je wordt het donker. Niet nachtelijk zwart, maar een diepe, vreemde schemering. De totaliteit duurt anderhalve minuut, soms iets langer. Kort genoeg om te twijfelen of het echt gebeurde. Lang genoeg om het nooit te vergeten.
In Nederland is de zon die dag – afhankelijk van de locatie – voor 80 tot 90 procent verduisterd. Dat lijkt veel, maar is een groot verschil met een totale verduistering. Bovendien speelt de verduistering zich in de avond af, als de zon al lager staat. De zon lijkt op dat moment op een sikkel. Het is de mooiste van de drie voor Nederland, door het moment van de dag.
Het tweede bedrijf: 2 augustus 2027 (tussen 13.45 en 13.48 uur)
Een jaar later gaat het allemaal minder subtiel. Dit is de grote eclips. De zon staat hoog aan de hemel als de maan ervoor schuift. Geen zonsondergang, geen zachte overgang, maar een abrupte kanteling van de dag. Midden op de dag wordt het even nacht.
In Zuid-Spanje, vooral in Andalusië, schuift de schaduw recht over het landschap. Hier duurt de totaliteit geen seconden, maar minuten. En dat verandert alles. De temperatuur daalt voelbaar, de wind kan draaien en vogels vallen stil. Waar eerst nog fel zonlicht was, verschijnen ineens sterren. Op het hoogtepunt kan de duisternis langs het centrale pad tussen vier en zes minuten aanhouden. Dat is uitzonderlijk lang. Bijna onnatuurlijk.
Dit is geen schemering. Dit is een korte nacht, midden op de dag.
In Nederland zitten we dit keer ver bij de baan van de totaliteit vandaan. De zon wordt slechts voor 20 tot 30 procent verduisterd. Doordat dit ook nog eens midden op de dag gebeurt, zijn de effecten gering. Er wordt een klein hapje uit de zon genomen.
Het derde bedrijf: 26 januari 2028 (tussen 11.38 en 11.42 uur)
De finale speelt zich af in de winter en is anders van toon. De maan schuift opnieuw voor de zon, maar staat net te ver van de aarde om hem volledig te bedekken. Wat overblijft is een perfecte cirkel van licht: een ring van vuur.
Geen volledige duisternis dit keer. Het licht wordt vreemd, zachter, koeler, alsof iemand het contrast uit de wereld draait. Schaduwen worden scherper, maar ook dunner; een heel apart gezicht. Het is een ander soort verwondering. Minder overweldigend dan de totale duisternis, maar misschien wel vreemder. De zon verdwijnt niet. Hij verandert, en je omgeving verandert mee. In de baan van de verduistering duurt dit tussen ongeveer 3 en 5 minuten.
Deze eclips zit in Nederland qua grootte tussen de twee andere in. Hij speelt zich aan het einde van de ochtend af. Dan wordt de zon voor tussen 40 en 60 procent verduisterd. Doordat het winter is, is de zon al minder sterk dan gebruikelijk. Dat effect wordt nog groter. De hap, die uit de zon wordt genomen, is ongeveer twee keer zo groot als in augustus 2027.
Waarom juist Spanje?
De baan van een zonsverduistering is smal, vaak niet breder dan een paar honderd kilometer. Dat zo’n pad precies over één land trekt, is al bijzonder. Dat dit drie jaar op rij gebeurt, met verschillende varianten van dezelfde gebeurtenis, is uiterst zeldzaam. In 2026 raakt de schaduw het noorden, in 2027 het diepe zuiden en in 2028 grote delen van Spanje. Samen vormen ze een geografisch en astronomisch toeval dat je nauwelijks kunt plannen, alleen kunt meemaken.
Het grotere verhaal
In anderhalf jaar tijd krijgt Spanje dus drie eclipsen, drie gezichten van dezelfde zon:
Een zon die bij zonsondergang uitgaat
Een zon die op haar hoogtepunt verdwijnt
Een zon die in een ring verandert
Het zijn geen losse gebeurtenissen, het is één verhaal, verteld in drie hoofdstukken. En misschien is dat wel het mooiste eraan: niet alleen dat het gebeurt, maar dat het zich uitstrekt in de tijd. Dat je kunt terugkeren, vergelijken en opnieuw kijken.
De hemel herhaalt zich zelden. Maar soms – heel soms – neemt hij de tijd om een compleet verhaal te vertellen. En precies dat gebeurt de komende anderhalf jaar boven Spanje.
Voeg weerverteller.nl toe aan het startscherm van je telefoon
Mis ook deze verhalen niet:
Wat laten de eerste berekeningen voor de komende zomer zien?
Wat doet de naderende El Niño met het weer in de komende zomer?
Volg ons ook op facebook, X, Instagram en Bluesky!
Jouw foto op Weerverteller.nl?
Stuur je foto naar foto@weerverteller.nl, of via X met de vermelding van @weerverteller
