Periode van de ijsheiligen met vorst afgesloten

Foto boven: Een eerdere foto van een koude ochtend (26 april) - Gerrit Woertink

De periode van de ijsheiligen is vanochtend met vorst, zelfs op reguliere hoogte, afgesloten. KNMI-station Deelen, kwam op anderhalve meter tot een minimumtemperatuur van -0,5 graden, in Eindhoven daalde het kwik tot -0,3 graden.

In de duinpannen van vrieskoujagers Pieter Bliek en Karel Holvoet was Santpoort klein het koudst met -0,76 graden op reguliere hoogte en -1,71 graden op 10 centimeter.

Een eerdere foto van een koude ochtend (26 april) - Gerrit Woertink

Tijdens de ijsheiligen vroor het drie keer

In de duinpannen van vrieskoujagers Pieter Bliek en Karel Holvoet kwam het gedurende de periode van de ijsheiligen, die van 11 tot en met 15 mei duurt, 3 keer tot nachtvorst. Ook elders in het land kwam het op reguliere meetstations 3 keer tot vorst aan de grond. In de nacht naar vrijdag 15 mei vroor het in Deelen En Eindhoven dus op reguliere hoogte.

Advertentie

Het koudst werd het vanochtend, de ochtend van vrijdag 15 mei. KNMI-station Deelen was het koudst met op een hoogte van anderhalve meter -0,5 graden. Eindhoven tekende met -0.3 graden ook een vorstdag aan en in Enschede vroor het met +0,2 graden net niet. Aan de grond (op 10 centimeter) was het in Hupsel met een grondminimum van -3,8 graden het koudst. Daarna volgden Rotterdam met -2,9 en Woensdrecht met -2,7 graden.

Duinpan Bol 2 had tijdens de ijsheiligen matige vorst

Eerder al tijdens de periode van de ijsheiligen werd het in Leeuwarden aan de grond -3,2 graden. De laagste temperatuur deze ijsheiligen kwam echter voor rekening van duinpan Bol 2 in het Bergense bos, waar het op zowel anderhalve meter als aan de grond matig vroor met respectievelijk -5,58 en -6,63 graden.

Ook afgelopen nacht kwam het in duinpan Bol 2 op de valreep nog tot lichte vorst aan de grond. Even na middernacht daalde de temperatuur er op 10 centimeter kortstondig onder het vriespunt. Het werd -0,71 graden. Op anderhalve meter bleef het met een minimum van +0,73 wel boven nul.

De afgelopen nacht in Santpoot klein lichte vorst

Het zuidelijkste duinstation in duinpan Santpoort klein werd het koudst met een temperatuur van -0,76 graden op anderhalve meter en -1,71 graden op 10 centimeter. De ijsheiligen zijn 5 dagen waarop katholieken 5 heiligen herdenken, die klimatologisch toevallig samenvallen met de gemiddeld laatste dagen in het jaar waarop het in Nederland tot nachtvorst komt. Om die reden worden deze heiligen ook wel de ijsheiligen genoemd.

Advertentie

De vrieskoujagers leefden al dagen naar deze nacht toe. Weerman Jordi Huirne vertelde gisteravond in het weerbericht op RTL5 nog dat het aan de grond in het oosten een koude nacht kon worden, met tot 5 graden vorst aan de grond. Ook Reinout van den Born van Weerverteller had goede hoop op een koude nacht, over heel Nederland gezien. Vrieskoujager Karel Holvoet voorspelde dat het tegen middernacht al tegen -5 graden kon zijn.

Het klaarde in de duinpannen wel op, maar er bleef een windje waaien - Pieter Bliek

Pieter had zijn twijfels

Een zwakke rug van hogedruk passeerde gistermiddag en -avond Nederland. Al aan het begin van de middag brak de bewolking en begon deels op te lossen. Alleen bleef het nog wel flink waaien vanuit het noordwesten.

Vrieskoujager Pieter Bliek, die in het gebied van de duinstations woont en alleen naar de duinpannen keek, had twijfels of het daar wel een koude nacht zou worden. ‘Het waaide naar mijn zin te hard en ook dreven vanaf de Noordzee steeds nieuwe wolkenvelden binnen. Wil het in de duinpannen serieus vriezen, dan moet het helemaal helder worden. En nog belangrijker is dat de wind nagenoeg gaat liggen. Anders kunnen in de duinpannen geen koudepoelen ontstaan en kan het dus ook niet genoeg afkoelen’, legt de vrieskoujager uit.

Alleen rond middernacht klaarde het even goed op

Zijn voorgevoel klopte. ‘Door een straf windje vanaf zee hadden de duinpannen zichtbaar moeite met afkoelen. Voortdurende traden windverstoringen op die de lucht weer deden mengen. Alleen rond middernacht, nadat een hagelbui van zee de kust was gepasseerd, klaarde het kortstondig op en kon de temperatuur even onder het vriespunt duiken’, vertelt de vrieskoujager die het nachtelijk temperatuurverloop live vanachter zijn laptop volgde.

Nadat in de duinpannen de minimumtemperaturen voor deze laatste nacht van de ijsheiligen waren bereikt, schoten de temperaturen er weer omhoog. De oorzaak hiervan was het binnendrijven van een aangesloten wolkendek, waaruit later regen viel.

Dieper het binnenland in werd het wel echt koud

Dieper het binnenland in, was het veel langer helder en viel de wind wel weg. Dat resulteerde daar alsnog in een bijzonder koude nacht met zelfs vorst op reguliere hoogte. En: zelfs in de duinpan Bray-Dunes in het noordwesten van Frankrijk kwam het aan de grond tot vorst. De temperatuur daalde er tijdens opklaringen tot -1,5 graden.

Of het de komende nachten in de duinpannen opnieuw tot vorst komt, valt nog te bezien. Ook al zijn de ijsheiligen voorbij, dit betekent niet dat het niet meer kan vriezen. Uit het verleden zijn daar voldoende voorbeelden van bekend. Zeker aan de grond is nachtvorst in koude nachten tot in de julimaand mogelijk. Onderin de duinpannen kan de temperatuur het hele jaar onder nul komen.