Spookdam in overstromingsgebied Spanje levert zorgen op

Foto boven: De stuwdam bij Montejaque - still uit video

Inwoners van de regio Ronda in het Spaanse Andalusië zitten vandaag opnieuw met samengeknepen billen vanwege de enorme hoeveelheid regen die wordt verwacht. Er kan tot 140 millimeter vallen. Vrijdagavond werden opnieuw mensen geëvacueerd, in verband met het gedrag van een oude stuwdam. Het meer erachter staat voor het eerst in zijn honderdjarige bestaan vol. Nu komt er water door de oude dam heen.

Het gaat om een dam die in de jaren ’20 van de vorige eeuw in de buurt van het stadje Montejaque in de rivier de Guaduares is gebouwd. De dam ligt een kleine 20 kilometer bij Grazalema vandaan, de plaats die eerder deze week al volledig ontruimd werd.

De stuwdam bij Montejaque - still uit video

Het water achter de dam zakte heel snel weg

Doel van het meer bij Montejaque was om met het water achter de dam elektriciteit op te wekken. Er was destijds niet goed over nagedacht. Doordat het meer in een kalksteengebergte ligt, zakt het water achter de dam in hoog tempo weg in spleten in de bodem. Het verkrijgen van een stabiel waterniveau in het meer is dan ook onbegonnen werk. Staat er een keer wel water in, dan is dat meestal in een tijdbestek van enkele weken alweer weggezakt.

Advertentie

Tot het gebruiken van het water in het meer is het dan ook nooit gekomen. De dam bleef echter staan. Tot voor een aantal jaar werd de dam ook nog onderhouden door het elektriciteitsbedrijf dat de concessie voor de exploitatie ervan had. Die concessie is inmiddels afgelopen en sindsdien is de dam achtergelaten. Het wordt ook wel een spookdam genoemd.

Instagram embed

Nu staat het meer voor het eerst vol

Door de extreme regenval van de afgelopen weken – zes opeenvolgende lagedrukgebieden hebben in Grazalema in totaal zo’n 2000 millimeter regen achtergelaten – is het meer achter de dam van Montejaque nu voor het eerst in zijn bestaan helemaal volgelopen. Er kan niets meer bij. En dan wordt er vandaag ook nog eens een massa aan nieuwe regen verwacht.

Nu het meer volstaat, blijkt er ook water door de oude dam heen te lekken. Toen zich vrijdagavond rond 7 uur ook nog eens een door het water in de bodem veroorzaakte aardbeving voordeed, die ervoor zorgde dat inwoners van het dorp Benaoján hun huizen uit renden, besloot de regionale overheid om tot een gedeeltelijke evacuatie van het gebied over te gaan. De mensen die bij het station aan de rivier woonden moesten allemaal weg, een klein deel van het hogerop gelegen dorp (waar water uit de huizen stroomde) moest hun huizen ook verlaten. Inmiddels is het aantal evacuees in Andalusië al tot bijna 11000 mensen opgelopen.

Advertentie

Het bouwwerk wordt nu nauwkeurig onderzocht

Hoewel de overheid bezweert dat de dam op dit moment geen gevaar loopt en ook nog niet op overstromen staat, zijn technici wel begonnen om het oude bouwwerk zo goed als mogelijk te onderzoeken. Ze doen dat met behulp van drones en hun aandacht gaat daarbij vooral uit naar de plaatsen waar al water door de dam heen lekt. Voorlopig hebben die onderzoeken opgeleverd dat de constructie van de dam nog intact is. Verdere evacuaties worden om die reden vooralsnog niet overwegen. Maar de situatie wordt wel goed in de gaten gehouden.

Wat verderop, vanuit Sevilla, zit de deelregering van Andalusië ook bovenop de ontwikkelingen van vandaag. De regiopresident gaf gisteren al aan dat hij zich niet kon voorstellen dat de inwoners van het eerder geëvacueerde Grazalema binnen een week weer naar huis zouden kunnen. Hij sloot zelfs niet uit dat het gebied in het epicentrum van de regenval, waarbinnen de evacuaties nu zijn uitgevoerd, in de loop van dit weekend nog verder zal worden uitgebreid.

De depressietrein komt tot bedaren

Voor wat het weer betreft, lijkt het erop dat met de passage van lagedrukgebied Marta vandaag, geleidelijk een einde komt aan de depressietrein die het gebied de laatste weken heeft getroffen. De lagedrukgebieden verleggen hun koers in de loop van de komende week wat naar het noorden, waarmee het in Nederland wisselvalliger wordt en de situatie in het zuidwesten van Europa geleidelijk wat meer tot rust kan komen.

Dit wil niet zeggen dat het de komende week in het gebied meteen droog wordt, maar wel dat de regenhoeveelheden afnemen. En ook dat de droge perioden tussendoor wat langer worden.