Het onweer maakt dit jaar een daverende comeback

Foto boven: Onweer boven Heerenveen - Albert Thibaudier

Het onweer heeft in Nederland dit jaar een daverende comeback gemaakt. Waar het er de afgelopen jaren in veel delen van het land toch op leek dat de rem er een beetje op zat, is onweer de laatste weken weer aan de orde van de dag.

Met daarbij alle overlast die bij een indrukwekkend natuurfenomeen als onweer hoort. Zoals zware windstoten, grote hagel, veel regen in korte tijd, wateroverlast en blikseminslagen. We hebben het de laatste tijd allemaal voorbij zien komen.

Onweer boven Heerenveen - Albert Thibaudier

Tornado in Glanerbrug, enorme schade Veendam

Het zwaarste getroffen werd misschien wel Glanerbrug, toen daar op 4 juni een tornado overkwam die veel schade aanrichtte. Maar wat in de nacht van 19 op 20 juni in delen van Groningen gebeurde, maar ook op andere plaatsen in Nederland en zeker in de Vlaamse Ardennen, mag zeker ook indrukwekkend worden genoemd.

Advertentie

De buien van afgelopen vrijdag waren door de intense warmte, waardoor ze werden voorafgegaan, en de grote hoeveelheden vocht in de lucht, extreem geladen. Er zaten apocalyptische exemplaren tussen. En dat bleek ook wel toen, nadat ze waren weggetrokken, het schadebeeld kon worden opgemaakt. In de omgeving van Veendam bijvoorbeeld is de verwachting dat het opruimen van de schade vele weken in beslag zal nemen.

Diepe indruk

Ik was vroeger als kind bang voor onweer, mede gevoed door eerdere traumatische ervaringen ermee. Groene luchten, felle bliksems, de enorme knallen en het geweld waarmee de buien soms over onze woonplaats Garderen trokken, maakten diepe indruk. Helemaal toen tijdens het onweer van 30 op 31 mei 1979 het familiebedrijf in Terschuur door een bolbliksem in brand schoot en voor een groot gedeelte afbrandde. Voor kinderen was dat een angstige ervaring.

Ik weet nog hoe het KNMI ooit voor de kans op windhozen waarschuwde. Ik wist niet hoe ik die dag door moest komen, maar herinner me hoe hard het steeds waaide. En dat de buien die vielen ‘enorm geladen’ leken. Heel angstig was ook het onweer op 11 juli 1984, dat vanuit het zuidwesten over het land leek te rollen en met veel geweld gepaard ging.

De theorie in

Om mijn angst voor het onweer te beteugelen, ben ik diep de theorie in gedoken om te begrijpen wat er in zo’n buienwolk allemaal gebeurt. En om zo beter te kunnen inschatten of het echt gevaarlijk is, of dat het alleen maar gevaarlijk lijkt, als een bui nadert.

Advertentie

Het moeilijkst vind en vond ik de nachten, omdat je de naderende buienlucht dan niet kunt zien. En feitelijk veel minder informatie over het naderende onweer hebt dan overdag.

Iets van de oude angst kwam toch terug

Iets van die angst, voelde ik in de nacht van vrijdag op zaterdag weer. Toen ik ergens vlak voor middernacht wakker werd, door een uitloper van een groot onweerscomplex (dat inmiddels boven het noorden van Nederland lag), die langs Velp scheerde en even flink wat wind bracht. Ik deed snel het raam boven mijn hoofd dicht en zag het stroboscopische tempo van de bliksem in de buienwolk, net ten noorden van mijn woonplaats en op weg naar het noordoosten.

Nieuwsgierig geworden, bekeek ik het radarbeeld van dat moment. Om tot mijn schok te zien dat de hele noordelijke helft van Nederland onder een megagroot onweerscomplex was verdwenen, met de zwaarste delen boven het noordoosten. Het was lang geleden dat ik zoiets groots op de radar had gezien en bracht alle herinneringen aan vroeger in één klap terug.

De combinatie van onweer en een sterke straalstroom

‘Waarom klagen onweersliefhebbers steen en been?’, vroegen we ons vorig jaar rond deze tijd nog op deze site nog af. Toen we middenin de periode zaten waarin het onweer in Nederland ‘onderdrukt’ leek.

Het antwoord op die vraag was simpel. Hoewel het nog steeds vaak genoeg tot fors onweer kwam, met alle nare gevolgen die daarvan het gevolg kunnen zijn, was de combinatie van onweer met een sterke straalstroom boven onze hoofden zeldzaam geworden. En het is juist zo’n straalstroom die de buien nog van dat extra zetje kan voorzien.

Dit jaar weer vaker de klassieke combinatie

Dit jaar hebben we die combinatie al wel meerdere malen mogen meemaken. Met een daverende comeback van het onweer als weerfenomeen die daarbij hoort. En dus ook het terugkeren van de angstige gevoelens, die onweer – bij mij – nog steeds losmaakt. Hoeveel ik van het fenomeen inmiddels ook begrijp. Blijft het toch nog steeds machtig indrukwekkend.