Amerikaanse stuwmeren stijgen iets, maar de nood blijft hoog

Foto boven: Lake Powell - PRA

Na nieuwe laagterecords deze zomer stijgt het water in Lake Mead en Lake Powell weer iets. Het is een welkome adempauze voor de twee grootste Amerikaanse stuwmeren.

Maar achter die voorzichtige verbetering gaat een watercrisis schuil die steeds ingrijpender maatregelen vraagt. Minder water leveren, meer besparen en schuiven met de resterende voorraden moeten voorkomen dat de dammen in de problemen komen. Het zijn vragen die ook bij de tussentijdse verkiezingen van vandaag een rol spelen.

Uitzonderlijk lage waterstanden

Eerder schreven we op deze site over de uitzonderlijk lage waterstanden in Lake Mead en Lake Powell, de twee grote waterreservoirs in de Colorado. Samen vormen ze een belangrijke buffer voor de watervoorziening in het droge zuidwesten van de Verenigde Staten. Ook voor de opwekking van elektriciteit zijn de bijbehorende dammen van groot belang.

Advertentie

Deze zomer bereikten beide meren nieuwe laagterecords. Hun gezamenlijke watervoorraad was volgens de Amerikaanse waterbeheerder niet eerder zo klein geweest, sinds vóór het vullen van Lake Powell, dat in 1963 begon. De recordlage sneeuwvoorraad vanuit de afgelopen winter maakte de situatie nog moeilijker.

Een voorzichtige stijging

Inmiddels is weer enige verbetering zichtbaar. Zware regenval in het zuidwesten heeft de aanvoer naar Lake Powell vergroot. Maar ook na de recente stijging stond het water in het meer nog ongeveer vier meter lager dan een jaar eerder.

De waterstandspagina’s laten zien hoe groot de achterstand nog steeds is. Lake Mead stond op 2 november bijna 58 meter onder zijn volle peil. Voor Lake Powell bedroeg dat verschil op 30 oktober ruim 51 meter. De waterlijn mag dan weer iets omhoog kruipen, van goedgevulde reservoirs is nog lang geen sprake.

Minder water voor de gebruikers

Er wordt dan ook ingegrepen. In augustus stelde de Amerikaanse regering nieuwe beheerregels voor 2027 en 2028 vast. Arizona, Californië en Nevada krijgen samen jaarlijks ongeveer 1,54 miljard kubieke meter minder aan water uit de Colorado-rivier toegewezen.

Advertentie

Daarnaast voorziet het plan in minstens 0,86 miljard kubieke meter aan vrijwillige besparingen en opslag over die twee jaar.

Ook de hoeveelheid water die vanuit Lake Powell wordt doorgelaten, wordt aangepast. Doel is het water daar zo mogelijk boven een afgesproken beschermingspeil te houden, om voldoende afstand te houden tot de ondergrens voor elektriciteitsopwekking. Hoger gelegen stuwmeren kunnen eveneens worden ingezet om de werking van de Glen Canyon Dam, die Lake Powell afsluit, te beschermen.

Het ene meer helpen raakt het andere

Daarmee komt meteen de grootste uitdaging van deze crisis naar voren. Lake Powell ligt stroomopwaarts van Lake Mead. Water dat in Powell wordt vastgehouden, komt dus voorlopig niet in Lake Mead terecht. Wordt er wel meer water doorgelaten, dan helpt dat het benedenstroomse meer, maar komt juist de reserve bovenstrooms onder druk te staan. De twee meren zijn daardoor onlosmakelijk met elkaar verbonden.

De beheerders moeten daardoor voortdurend opnieuw afwegen waar het resterende water het hardst nodig is. De nieuwe regels behandelen de twee reservoirs dan ook nadrukkelijk als onderdelen van hetzelfde systeem.

Hoewel de toestand van Lake Mead dramatisch oogt, zit Lake Powell dichter bij de ondergrens voor elektriciteitsopwekking. Op basis van de genoemde waterstanden resteert daar ongeveer 13 meter tot dat peil. Bij Lake Mead is dat circa 27 meter. Hoe snel zo’n marge kleiner wordt, hangt af van de wateraanvoer én van de hoeveelheid water die wordt doorgelaten.

Ook het landschap verandert mee

De besparingen worden ondertussen zichtbaar rond steden als Las Vegas. Vanaf 2027 mag Colorado-water daar niet meer worden gebruikt om bepaalde soorten uitsluitend decoratief gras te besproeien. Voor golfbanen zijn de toegestane hoeveelheden irrigatiewater al verminderd. Het vertrouwde groen in de woestijn wordt daarmee steeds minder vanzelfsprekend.

Een langdurige oplossing is er echter nog niet. De betrokken staten bereikten geen overeenstemming over de verdeling van het water op de langere termijn. Er ligt nu een bestuurlijk raamwerk tot 2036, maar de eerste concrete beheerregels gelden slechts voor twee jaar.

Water wordt een verkiezingskwestie

De crisis speelt inmiddels ook een rol bij de Amerikaanse tussentijdse verkiezingen van vandaag. Vooral in Arizona en Nevada, waar ook gouverneurs worden gekozen, vallen kandidaten elkaar aan op hun aanpak van de watertekorten. Wie heeft voldoende voor zijn staat binnengehaald? En wie laat boeren, bedrijven en inwoners te veel inleveren?

Toch verloopt die strijd niet eenvoudig langs partijgrenzen. Het Republikeins bestuurde Nevada stapte naar de rechter om tegen het federale waterplan te procederen. Het Democratisch bestuurde Arizona sloot zich daar in oktober bij aan. Beide staten vinden dat de rekening van de crisis te veel benedenstrooms terechtkomt. Daarmee wordt de vraag wie het resterende water krijgt steeds nadrukkelijker ook een politieke strijd.

Regering-Trump verdedigt de ingrepen

De regering-Trump verdedigt de waterbeperkingen als noodzakelijk om het riviersysteem draaiende te houden. Minister van Binnenlandse Zaken Doug Burgum noemde de beperkingen voor Arizona onlangs ‘volledig beheersbaar’. Hij waarschuwde bovendien dat een rechtszaak geen extra water oplevert en voor de staat ongunstig kan uitpakken.

Voor de langere termijn legt de regering nadruk op technische oplossingen, zoals waterhergebruik, extra opslag en ontzilting van zeewater. Maar voorlopig kan ook zij niet om vermindering van het watergebruik heen. Terwijl Arizona en Nevada zich tegen mogelijke verdere beperkingen verzetten, moet de federale overheid voorkomen dat de reservoirs hun belangrijkste functies verliezen.

Recente stijging geeft de meren wat lucht

De recente stijging is dus welkom. Ze geeft de meren wat lucht. Maar terwijl het water voorzichtig weer langs de oevers omhoogkruipt, blijft een veel grotere vraag liggen: hoe stem je het watergebruik van een uitgestrekte regio af op wat de rivier nog kan leveren?