Grote delen van Nederland getroffen door noodweer

Foto boven: Een dikke bliksem daalt neer uit een onweerswolk - Jannine Sanders

Noodweer was gisteren regionaal verwacht en het kwam er ook. Maar het beef tot op het laatste moment een verrassing hoe het precies zou verlopen.

Het waren uiteindelijk het westen, midden en noorden van het land die de grote klappen opvingen. Het zuidoosten ontsprong de dans grotendeels.

Een dikke bliksem daalt neer uit een onweerswolk - Jannine Sanders

NL-Alert in Flevoland

In Flevoland en omliggende gemeenten ging het zo tekeer en was de druk op de hulpdiensten dusdanig groot dat een NL-Alert werd uitgestuurd, waarin de bevolking werd gevraagd alleen in de allernoodzakelijkste gevallen 112 te bellen.

Advertentie

In de door het noodweer getroffen gebieden waaiden talloze bomen om, ontstonden door blikseminslag branden en kwamen straten door zware regenval onder water. Ook huizen, daken en hallen liepen meer dan eens schade op, door de combinatie van de wind, de zware regenval en hagel en het vele water dat soms op platte daken bleef staan.

Een onweersbui die vanochtend vroeg bij Achter-Drempt nog passeerde - Hans van Loenen

Onweer in de buurt van Lexmond - Magda de Hoop - van Soest

Onweersbuien waren tot de tanden geladen

De onweersbuien waren tot hun tanden met energie geladen, door de grote hitte die aan ze voorafging en het vele vocht dat in de atmosfeer beschikbaar was. Bijna overal stegen de temperaturen gisteren tot ruim boven 30 graden. Alleen Vlieland (28,4 graden) en Terschelling (29,0 graden) haalden die tropische waarde niet. Ell in Limburg was uiteindelijk de warmste plaats met een hoogste temperatuur van 35,1 graden.

De combinatie van de hitte en de hoge luchtvochtigheid maakte dat het buiten vaak onaangenaam was. Het was op veel plekken dan ook rustig op straat. Dat er onweer zou komen, was wel duidelijk. Maar hoe dit precies in zijn werk zou gaan, bleef lang in nevelen gehuld. Ook de diverse modelberekeningen wisten het niet en sprongen vaak van de hak op de tak.

Een wolkenkraag (shelfcloud) trekt over Zeeland - Cees Simonse

De shelfcloud boven Hellevoetsluis - Simone Wiersma

Het werd een strijd tussen twee buiencomplexen

Uiteindelijk werd het een strijd tussen twee buiencomplexen, die in de loop van de middag en avond boven het noorden van Frankrijk waren ontstaan. Het eerste complex dat de aandacht trok, bewoog van noordoost-Frankrijk via de Ardennen naar Duitsland en tikte ook net nog het zuiden van Limburg aan. Daar trok een forse bui over, met zware windstoten, hagel en veel regen in korte tijd. Deze bui richtte op diverse plaatsen schade aan. Vanwege dit onweer was Limburg het eerste gebied in Nederland dat met een code oranje te maken kreeg.

Advertentie

Toen de buien in het zuidoosten naar Duitsland waren weggetrokken en de rust leek te zijn teruggekeerd, waren het buien in Noordwest-Frankrijk die steeds actiever werden. Via het westen van België koersten ze op het zuidwesten van Nederland af.

Schade in Siddeburen - brandweer Siddeburen

Vanaf 20 uur kwam Nederland aan de beurt

De regio Gent-Brugge was de eerste stedelijke agglomeratie die ermee te maken kreeg. Webcams toonden spectaculaire wolkenluchten, zware regenval, onophoudelijk gebliksem, hagel en zware windstoten. De blauwdruk voor het vervolg in Nederland was duidelijk. Wat verder naar het zuiden van Vlaanderen waren al windvlagen met snelheden tot 144 kilometer per uur geregistreerd, die in die omgeving meteen ook grote schade hadden aangericht.

Tussen 20 en 21 uur stak het onweerscomplex de grens over en trok vooral via Zeeland en Zuid-Holland verder naar het noorden. Het westen van Brabant kreeg er nog een schampschot van mee. Ten noorden van de grote rivieren werd het complex steeds breder, waarna op een goed moment vrijwel de gehele noordelijke helft van het land eronder verdween. Dit was iets wat we in Nederland al lange tijd niet meer op die manier hadden gezien.

Een door de bliksem aangelichte rolwolk boven het noordoosten van het land - Wiendeld Visser

Het zuidoosten werd grotendeels gemist

Hoewel uit het hele noorden van het land meldingen kwamen van zware windstoten (met snelheden tot 110 kilometer per uur – Vlissingen kwam zelfs tot 113 kilometer per uur), hagel, stortregens (tot 55 mm) en blikseminslagen, lijkt het zwaarste deel van het complex via Utrecht en een stukje van Noord-Holland naar delen van Gelderland, Flevoland, Overijssel, Drenthe, Friesland en Groningen te zijn getrokken. Ook in Groningen werd grote schade aangericht, onder meer in de omgeving van Veendam waar een apocalyptische bui overtrok.

Het zuidoosten van het land, met uitzondering van het zuiden van Limburg, werd grotendeels gemist. Mijn woonplaats Velp lag precies op de grens. Tot twee keer toe kwam een lijn met onweersbuien vlakbij, maar meer dan wind en een enkele spat (plus heel veel weerlicht) leverden die buien hier niet op. Het bleef bovendien behoorlijk warm.

Een wolkenkraag tegen de achtergrond van een ondergaande zon - Jolanda Bakker

En spectaculaire wolkenkraag trok over het westen

Behalve veel overlast leverden de buien in de lucht ook het nodige aan spektakel op. Zo trok over het westen van het land een magnifieke wolkenkraag (ook shelfcloud genoemd) die er bij een ondergaande zon ronduit spectaculair uitzag. Ook was de vaak stroboscopische intensiteit van de bliksem tijdens de buien zeer indrukwekkend om te aanschouwen.