Spectaculaire januari voorbij, februari brengt titanenstrijd

Foto boven: De zon probeert een gaatje te maken in Sint-Anthonis - Rob Schraven

Terwijl de maand januari nu voorbij is en tot een koude wintermaand is uitgegroeid, zijn we ook nu de februarimaand op de kalender staat nog niet van de winter af.

Ook de komende dagen ligt de wintergrens nog steeds boven Nederland. Pas rond het komende weekend lijkt de zachte lucht, die voor die tijd in het midden en zuiden al vaak aanwezig is, ook het noorden van het land – in elk geval tijdelijk – te bereiken. Nieuwe vorst ligt dan echter alweer op de loer.

De zon probeert een gaatje te maken in Sint-Anthonis - Rob Schraven

Januari was een koude maand

Met een gemiddelde temperatuur van 2,5 graden was januari in De Bilt een koude maand. De gemiddelde temperatuur kwam 1,1 graden beneden de normaal van 3,6 graden uit. Het was daarmee tevens de koudste januarimaand sinds 2017, toen het gemiddelde op 1,6 graden uitkwam. De koudste januari van deze eeuw was 2010 met -0,5 graden.

Advertentie

Alle stations tekenden de voorbije maand een beneden normale temperatuur aan. Nieuw-Beerta was het koudst met een gemiddelde januaritemperatuur van 0,7 graden, tegen 2,5 graden normaal; een verschil van 1,8 graden dus. Vlissingen kwam op een gemiddelde temperatuur van 4,2 graden uit, tegen 4,5 graden normaal. Hier was het verschil slechts 0,3 graden.

Vele soorten winterweer

Verder was januari een maand die door vrijwel alle soorten winterweer werd gedomineerd. De eerste 10 dagen sneeuwde het veel en vaak. In delen van het land groeide de sneeuwlaag tot een dikte van tussen 20 en 30 centimeter aan, op de hoge delen van de Veluwe hier en daar nog meer. Verder ijzelde het meerdere keren, hadden we sneeuwjachten en sneeuwduinen en werd vooral in het zuidwesten van het land meerdere malen sneeuw met onweer gemeld.

Het enige dat ontbrak, was een echte vorstperiode. Slechts heel af en toe waren de omstandigheden geschikt om de temperaturen flink te laten dalen. Dat gebeurde onder meer in de ochtend van 11 januari, toen het kwik in Eelde tot -11,6 graden kwam, de laagste temperatuur van de maand. Op diverse andere plaatsen was er toen ook strenge vorst. In de Bilt lukte dat overigens net niet. Daar daalde het kwik niet verder dan tot -9,6 graden.

Wintergrens lange tijd boven het land

Na de 12^e volgde een zachte week met zuidelijke winden, waarin de hoogste temperaturen van de maand werden gemeten. Op 17 januari werd het in Maastricht 12,9 graden, De Bilt tekende die dag een maximumtemperatuur van 11,8 graden aan.

Advertentie

Vervolgens gingen de temperaturen weer omlaag en kwam de wintergrens langere tijd boven het land te liggen. Vooral in het noordoosten was het daarna vrijwel voortdurend koud met veel vorstnachten en ook enkele ijsdagen. Verder naar het zuiden was het stuivertje wisselen tussen de koude en zachtere lucht, die in het zuiden vaak aanwezig was. Daarbij ijzelde het in het oosten en noordoosten op 23 en 24 januari en viel op 28 en 29 januari in grotere delen van het land sneeuw. Door alle situaties met sneeuw en ijzel kwam het in januari maar liefst 7 keer tot een code oranje. Al met al was het dus een redelijk spectaculaire maand.

Ook in februari zijn we van de winter nog niet af

Ook nu de februarimaand op de kalender staat, zijn we van de winter nog niet meteen af. Ook vanochtend lag de wintergrens boven Nederland. Rond half 8 lag de temperatuur in het noordoosten van Groningen ongeveer een graad onder het vriespunt. Roodeschool mat op dat moment -1,1 graden bij een dauwpunt van -2,4 graden en een oostzuidoostenwind, windkracht 5; een vrij krachtige wind dus. Tegelijkertijd gaf de thermometer in het Zeeuwse Westdorpe een stand van +5,6 graden aan. Daar was de wind zwakke wind zuidoostelijk.

Vandaag zijn er wolkenvelden, is er hier en daar ook even ruimte voor wat zon en trekken vanuit het zuidwesten een paar buitjes over het land. Daar omheen zijn er ook lange droge perioden. De oostelijke tot zuidoostelijke wind is in het Waddengebied af en toe krachtig en de temperaturen lopen uiteen van 0 graden in Noordoost-Groningen tot 10 graden in Zuid-Limburg.

Vorst breidt zich vannacht westwaarts uit

Vanavond en de komende nacht breidt de vorst in het noorden zich wat verder westwaarts uit. In het midden en zuiden liggen de temperaturen tussen 2 en 7 graden boven nul. Verder is het bewolkt en dringt een gebied met regen het zuiden en midden van het land binnen. In het noordoosten vallen buitjes die daar tot ijzel en gladheid aanleiding kunnen geven. De oostelijke tot zuidoostelijke wind neemt bij dit alles aan zee tot krachtig toe.

Morgen breidt het gebied met neerslag zich noordwaarts uit. In het noorden gaat het daarbij in de eerste ochtendhelft op veel plaatsen ijzelen. Vanaf een uur of 10 lijkt de neerslag er geleidelijk in sneeuw over te gaan. Daarbij kan die sneeuw zich ook weer iets verder zuidwaarts uitbreiden, tot noord van de lijn Den Helder – Winterswijk. Er kan tussen 2 en 5 centimeter vallen. IJzel en sneeuw leveren in de betroffen gebieden op grote schaal gladheid op.

Morgen grote temperatuurverschillen

Valt in de middag vooral in het noordoosten nog sneeuw, in de rest van het land gaan de droge perioden overheersen. De oostelijke wind is in het Waddengebied nog steeds krachtig en de temperaturen lopen uiteen van -2 graden in het noordoosten tot 9 graden in Limburg. Feitelijk blijft de vorst in het noorden zich heel de dag langzaam zuidwaarts uitbreiden. De nacht naar dinsdag ziet er vervolgens koud uit. In het noorden kan het 4 tot 7 graden vriezen.

Vervolgens komt het tot een titanenstrijd tussen de koude lucht in het noorden en de zachte, die er vanuit het zuiden probeert in te komen. Dinsdag loopt een volgende poging spaak. Een gebied met regen, ijzel en sneeuw bereikt weliswaar het noorden in de loop van de dag, maar de vorstgrens blijft op de lijn Den Helder – Emmen liggen, zoals het er nu naar uitziet. Woensdag ligt alleen Groningen nog in de vorst. In Zuid-Limburg kan het dan 11 graden worden.

In het weekend mogelijk overal even zacht

Donderdag lijkt de kou zich weer zuidwaarts uit te breiden. In de avond kan het dan ook op veel plaatsen in het zuiden gaan vriezen. Zowel woensdag als donderdag is het daarbij verregaand droog en zijn er wolkenvelden. Heel soms komt ook de zon er even door. Verder steekt vooral op donderdag een straffe en ook koude oostenwind op, zoals het nu lijkt.

Ook vrijdag is het op veel plaatsen koud en blijft het in het noorden vriezen. In het zuiden kan het alweer 8 of 9 graden worden. Er trekken opnieuw ook gebiedjes regen en in het noorden ook ijzel en sneeuw het land binnen. In het weekend zou de zachte lucht dan wel het noorden moeten bereiken, al is dat voor de Wadden nog niet helemaal zeker. In de periode daarna laat de hoofdberekening van het Europese model de vorst alweer snel terugkeren.