Acht meter sneeuw op de top van de Sierra Nevada
Reinout van den BornDe winter van 2026 heeft hier en daar bijzondere sporen achtergelaten, we hebben daar de afgelopen weken al meer over geschreven. Te denken valt in Europa aan de grote ijsbedekking van dit moment van de Botnische en de Finse Golf. Ook de extreme regen in Spanje en Portugal hebben we belicht. Bijwerking daarvan is dat op de hoogste delen van de Sierra Nevada bij Granada nu 8 meter sneeuw (!!) blijkt te liggen.
Die Sierra Nevada bij het Zuid-Spaanse Granada herbergt met de Mulhacén (3479 meter hoog) de hoogste bergtop van het vasteland van Spanje. Daarna is de Aneto in de Pyreneeën het hoogst, gevolgd door de Veleta, ook een top van de Sierra Nevada. De Veleta is 3398 meter hoog. De Sierra Nevada was in Europa lange tijd het zuidelijkste gebergte met daarop nog gletsjers.
De gletsjer op de Veleta
De best ontwikkelde gletsjer lag aan de noordzijde van de Veleta en had tijdens de laatste ijstijd een geschatte lengte van tussen 1 en 2 kilometer. In de periode van de laatste ijstijd maakte die Veletagletsjer onderdeel uit van een groter gletsjercomplex, waartoe mogelijk zo’n 20-30 (meest kleinere) gletsjers behoorden, zowel aan de noord- als aan de zuidzijde van de hoofdkam. De totale oppervlakte van al die gletsjers tezamen kan in die periode zo’n 30 tot 40 vierkante kilometer zijn geweest, zo heeft onderzoek inmiddels aangetoond.
In de tussentijd zijn al die gletsjers verdwenen. Wat er nog van over is, zijn de dalen die ze hebben uitgesleten en de oude gletsjermeertjes, die zich nog steeds in het ‘Lagunas’ gebied op de Sierra Nevada bevinden en daar een indrukwekkend landschap vormen.
Het ‘Corral del Veleta’
Een bijzondere plek is het ‘Corral del Veleta’, de plaats waar zich tot in de vorige eeuw het restant van de Veletagletsjer bevond. In Granada wordt altijd nog verteld hoe inwoners van de stad in vroeger tijden in het voorjaar en de zomer naar boven klommen om van het gletsjerrestant ijs te halen. Dat werd mee naar beneden genomen en daar gebruikt om voedsel en zelfs huizen te koelen, tijdens de hete zomermaanden. Het ging zelfs heel Andalusië door.
Het is niet helemaal duidelijk wanneer de restanten van die laatste gletsjer zijn verdwenen. Je kon het niet goed zien, doordat op de hoogste toppen van de Sierra Nevada tot halverwege de jaren ’90 van de vorige eeuw ook in de zomer sneeuwvelden aanwezig waren. In de hete zomer van 1995, toen heel Spanje zich in een verzengende droogte bevond, verdween de laatste sneeuw voor het eerst ook van de toppen van de Sierra Nevada. Toen kon worden vastgesteld dat er geen zichtbarere restanten van die laatste gletsjer meer aanwezig waren.
Mogelijk nog een restant onder de grond
Toch was er een vermoeden dat onder de rotsen en stenen in het ‘Corral’ mogelijk nog wel restanten van de gletsjer terug te vinden zouden zijn. Toen de sneeuw in 1995 eenmaal weg was, zijn onderzoekers dan ook meteen omhoog gegaan om metingen te doen. Ze stelden vast dat zich onder de stenen inderdaad ijs bevond. In de jaren daarna is in het gebied extra meetapparatuur opgesteld om de bodemtemperaturen en eventuele bodemverplaatsingen te kunnen meten. Er bleek nog beweging in te zitten, tussen 1 en 5 centimeter per jaar.
Tijdens een onderzoek in 2008 bleek dat het ondergrondse gletsjerrestant een lengte van 129 meter had en een dikte van 8 meter. De oppervlakte ervan besloeg 4860 vierkante meter. In 2014 werd een laatste onderzoek gedaan. Hoewel het gletsjerrestant toen al een stuk kleiner was, was het nog niet helemaal verdwenen. Wel begon het in stukken op te breken. Verder bleek het afsmelten van het restant het snelst te gaan in jaren waarin gedurende de zomer op de top geen sneeuwvelden achterbleven. In jaren waarin dat wel het geval was, zoals in 2013 smolt er vrijwel niets weg. Inmiddels moet ook die ondergrondse gletsjer wel zijn verdwenen.
Nu weer even iets van de oude grandeur
Dankzij de vele sneeuw van de laatste weken, laat het Corral del Veleta op dit moment weer iets van zijn oude grandeur zien. De foto uit de tweet van Melaine Le Roy, gemaakt door E. Armiño Músico Luthier laat dat mooi zien. Zelfs zonder gletsjer is het beeld imposant.
Nu de winter ook in Spanje eindigt en inmiddels al een hogedrukgebied op de weerkaarten is verschenen, zal de operatie sneeuwsmelt ook in de Sierra Nevada gauw een aanvang nemen. Voordat alle sneeuw van het Corral is verdwenen, zijn we echter wel maanden verder.
Voeg weerverteller.nl toe aan het startscherm van je telefoon
Mis ook deze verhalen niet:
Volg ons ook op facebook en X!
Jouw foto op Weerverteller.nl?
Stuur je foto naar foto@weerverteller.nl, of via X met de vermelding van @weerverteller
