Strijd tussen koude en zachte lucht komt op gang

Foto boven: Oplossende mist bij Achter-Drempt - Hans van Loenen

Het wordt langzaam spannender op de weerkaarten. Deze week komt de grens tussen koude en zachte lucht al dichtbij Nederland te liggen. Tegelijkertijd staan ons enkele sterk wisselvallige dagen te wachten. Na volgend weekend tekent zich in de berekeningen voorzichtig een koudere mogelijkheid af, als boven Scandinavië een sterk hogedrukgebied ontstaat.

Gisteren was van wisselvallig weer nog geen sprake. Wel waren er gebieden die enige tijd met hardnekkige mist en laaghangende bewolking te maken hadden. Op andere plaatsen scheen de zon voluit en was het heerlijk buiten. Bij een geleidelijk naar zuidoost draaiende wind liepen de temperaturen op tot 6,0 graden in Hoogeveen en 10,5 graden in Maastricht. Samen met Den Helder was Maastricht de enige plaats waar de temperatuur in de dubbele cijfers kwam.

Oplossende mist bij Achter-Drempt - Hans van Loenen

Opnieuw een koude nacht

Gisteravond en de afgelopen nacht bleef het op de meeste plaatsen helder. Doordat er wat meer wind stond dan in de voorgaande nacht, verliepen de temperaturen grillig. Toch kwam het weer op veel plaatsen tot lichte vorst. De temperatuur daalde tot -1,9 graden in Heino, -1,8 graden in Hoogeveen en -1,1 graden in Herwijnen. Vlissingen was het warmst: daar werd het niet kouder dan 4,2 graden.

Advertentie

Vrieskoujager Pieter Bliek reisde met zijn speciale meetopstelling naar de duinpan bij Camperduin, de noordelijkste van de duinpannen die hij onderzoekt. Toen hij gistermiddag zijn meetapparatuur opstelde, stond er nog een stevige zuidwestenwind. Kort daarna nam de wind wat af en draaide naar het zuidoosten. Aan het begin van de avond zakte de windkracht van 4 naar 3 en tijdelijk nog wat verder. Daardoor kon de temperatuur aan de grond snel dalen. Al om 19.30 uur werd met -2,93 graden het minimum van de nacht bereikt.

Daarna steeg de temperatuur tot iets boven het vriespunt. Dat bleef zo tot rond 04.20 uur, toen de wind opnieuw afnam en zich nog even een koudepoel vormde. De temperatuur aan de grond zakte naar -1,78 graden, om vervolgens weer te stijgen.

Aan de grond bijna 9 graden vorst in Bol 2

Duinpan Bol 2 in het Bergense Bos, enkele kilometers van zee, had minder last van de wind. Hier daalde de temperatuur aan de grond om 01.45 uur tot -8,94 graden. Op hetzelfde moment was het in de duinpan bij Camperduin +1,59 graden: een verschil van maar liefst 10,53 graden. De duinpan bij Camperduin ligt pal aan zee en heeft een open karakter, waardoor de wind er gemakkelijker vat krijgt op de koude lucht.

Ook in de diepe duinpan in de zeereep bij Castricum aan Zee waren de gevolgen van de wind goed te zien. Toen de wind gisteravond even ging liggen, vormde zich een koudepoel. Om 20.55 uur was de temperatuur aan de grond tot -7,25 graden gedaald. Vervolgens wakkerde de wind aan en steeg de temperatuur binnen anderhalf uur naar +1,64 graden: een sprong van 8,89 graden. Daarna koelde het opnieuw af, uiteindelijk tot een minimum van -7,91 graden.

Advertentie

De wind verstoorde de koudepoelen

Tijdens deze temperatuurschommelingen was het helder. Overdrijvende wolken speelden dus geen rol. Wolken kunnen een deel van de warmtestraling naar het aardoppervlak terugzenden en zo de afkoeling afremmen. Deze nacht zorgde vooral de wind voor de temperatuurstijgingen: die mengde de koude lucht onder in de duinpannen met zachtere lucht erboven.

De snelle afkoeling van gisteravond en het begin van de nacht werd mede mogelijk gemaakt door de relatief droge lucht. De relatieve luchtvochtigheid aan de Noord-Hollandse kust bedroeg aanvankelijk slechts 72 procent. Later liep die geleidelijk op naar 80 procent en pas verder in de nacht tot ruim 90 procent. Het bleef vrijwel de hele nacht helder. Pas tegen het einde van de nacht kwam vanuit het zuidwesten wat hoge bewolking opzetten.

Vandaag meer wolken en al een beetje regen

Vandaag is het weer minder mooi dan de afgelopen dagen. Vanochtend drijft vanuit het zuiden bewolking het land binnen. Daaruit kan in het zuiden en oosten al een beetje regen vallen, maar de hoeveelheden zijn klein. Vanmiddag is het een tijdje droog. Ook dan zijn er vrij veel wolken, al kan de zon er af en toe doorheen piepen.

De wind draait naar zuid en is aan zee later af en toe krachtig. De maximumtemperaturen lopen uiteen van 7 graden in het noorden tot plaatselijk 12 graden in Limburg, waar geleidelijk zachtere lucht binnenstroomt.

Morgen eerst regen, later een paar buien

Vanavond en de komende nacht is het bewolkt en valt opnieuw af en toe regen. De wind draait naar zuidwest tot west en aan zee later naar west tot noordwest. Langs de kust is de wind nog steeds af en toe krachtig. Eerst koelt het af tot tussen 5 en 10 graden, later loopt de temperatuur weer op.

Morgen trekt vanuit het westen een regengebied over het land. Aan het einde van de ochtend heeft dit het oosten verlaten, maar in het zuiden kunnen bewolking en af en toe regen nog een deel van de middag blijven hangen. In het noorden komen vervolgens een paar buien het land binnen. In een strook over het midden blijft het grotendeels droog. Vooral daar kan ook de zon doorbreken.

De westelijke tot noordwestelijke wind is aan zee nog af en toe krachtig. De temperaturen komen tussen 9 en 11 graden uit.

Dinsdag ligt de grens met de koude lucht vlakbij

Dinsdag trekt eerst een regengebied over het land. Daarna blijft het aan de bewolkte kant en vallen nog een paar buien. Eerst waait een oostelijke wind, later draait de wind naar zuidwest en is aan zee opnieuw krachtig. Het wordt 6 graden in het noorden en plaatselijk 14 graden in het zuiden.

De grens met de koude lucht blijft echter vlak ten noorden van de Wadden liggen. Daardoor zou de wind in het noorden alweer vrij snel naar het oosten kunnen draaien.

Ook de dagen daarna blijft de strijd tussen de koude lucht ten noorden van Nederland en de zachte lucht boven een deel van ons land aanhouden. Het weer is daarbij wisselvallig, doordat steeds nieuwe storingen onze kant op komen.

Na volgend weekend mogelijk kouder

Na volgend weekend zou boven Scandinavië een hogedrukgebied kunnen ontstaan. Dat is ook het moment waarop zich in de temperatuurpluim een groep koudere berekeningen begint af te tekenen. In die berekeningen steekt bij ons een oostelijke wind op en gaan de temperaturen omlaag.

Het kan in die periode ook vrij zacht blijven, als de overgangszone tussen koude en zachte lucht ten noorden van ons land blijft liggen. Dan waait de wind uit richtingen tussen zuid en west en blijven de maximumtemperaturen ongeveer op het huidige niveau. De wisselvalligheid lijkt na volgend weekend wel duidelijk af te nemen.