Zeeijsmaximum Noordpool evenaart laagterecord 2025

Foto boven: Beeld van de geografische Noordpool, bedekt met zeeijs - Matti & Keti

De winter in het noordpoolgebied zit erop en de balans van het zeeijsmaximum is opgemaakt. Dat maximum werd op 15 maart bereikt en bedroeg 14,29 miljoen vierkante kilometer, nog net iets lager dan het laagterecord van vorig jaar (14,31 miljoen vierkante kilometer). Statistisch gezien wordt echter van een evenaring gesproken.

Een zeegebiedje telt op de Noordpool mee als minimaal 15 procent ervan met zeeijs is bedekt. Evenals vorig jaar was die optelsom dit jaar dus recordlaag. Daar komt bij dat het zeeijs in delen van het poolgebied (met name de Barentszzee) dit jaar dunner is dan vorig jaar en de komende maanden – tijdens het smeltseizoen – dus makkelijker zal verdwijnen.

Beeld van de geografische Noordpool, bedekt met zeeijs - Matti & Keti

Ongeveer 9 procent minder dan normaal

Het maximum van 14,3 miljoen vierkante kilometer ligt zo’n 1,3 miljoen vierkante kilometer beneden normaal. Of in andere woorden: er is dit jaar een gebied met zeeijs bedekt geraakt dat zo’n 9 procent kleiner was dan gebruikelijk. Een behoorlijk verschil dus.

Advertentie

Met de uitslag van dit jaar wordt de dalende trend van de afgelopen tientallen jaren bevestigd, zo zeggen deskundigen van het National Snow wand Ice Data Center (NSIDC) in de VS. Datzelfde zie je terug in de metingen van het totale volume aan zeeijs dat is gevormd.

Geen gevolgen voor de zeespiegelstijging

Hoewel een gevolg van klimaatverandering, betekent de afname van het zeeijs in het poolgebied niets voor de zeespiegelstijging. Het gaat om ijs dat al in het water ligt en in die zin geen invloed heeft. Wel is de afname van het zeeijs van invloed op het wereldwijde weer.

Niet alleen neemt het poolgebied door de toename van zeeoppervlak zonder ijs extra straling van de zon op, waarmee de watertemperatuur stijgt, ook laten meer en meer onderzoeken zien dat het terugtrekkende zeeijs invloed heeft op het wereldwijde stromingspatroon.

Oorzaken van de afname van het zeeijs zijn de warmere winters van tegenwoordig. Nergens op aarde stijgen de temperaturen, samenhangend met het veranderende klimaat, zo snel als in het poolgebied. Ook heeft de aanvoer van warm zeewater, binnenstromend van buiten het poolgebied, invloed. Het warme water valt het zeeijs van onderaf aan en laat het smelten.

Advertentie

Wat dit voor de komende zomer betekent, is nog niet te zeggen

Wat de evenaring van het laagterecord de komende maanden voor het jaarlijkse zeeijsminimum, aan het einde van de zomer in september betekent, is nu nog niet te zeggen. Er is geen duidelijke relatie tussen het weer in de winter en dat in de zomer. De details van de drukverdeling gedurende de komende zomermaanden zullen bepalen waar we uiteindelijk uitkomen.

Datzelfde kan overigens van de ontwikkeling van jaar tot jaar worden gezegd. Ook al zit de dalende trend er goed in, dit betekent niet dat we aan het einde van de zomersmelt ieder jaar op een laagterecord uitkomen. Sterker nog: het laatste laagterecord in september stamt uit 2012, alweer 13 jaar geleden dus. Toen het laagterecord in de zomer in 2007 werd verbroken, waren er deskundigen die riepen dat het noordpoolgebied in de jaren daarna direct voor de eerste helemaal ijsvrij zou kunnen worden. Dat is 19 jaar later – gelukkig – nog niet gebeurd.

Zuidpool hield meer zeeijs over dan voorgaande jaren

Bereikte het zeeijs in het noordpoolgebied de afgelopen weken zijn jaarlijkse maximum, rond de Zuidpool, waar het zomer was, ging het om het minimum. Dat kwam op 2,58 miljoen vierkante kilometer uit. Iets lager dan normaal, maar veel hoger dan het laagterecord (1,79 miljoen vierkante kilometer) zoals dat er enkele jaren geleden op 21 februari 2023 werd behaald.

Zo zie je dat de jaarlijkse schommelingen, zelfs nu het nieuwe klimaat overal om zich heen grijpt, ook nog steeds behoorlijk groot kunnen zijn, zowel in het noorden als in het zuiden.