Thuiskomers virusschip weten geen raad met quarantaine

Foto boven: De Hondius ver weg op zee, terwijl de passagiers op expeditie zijn - Passagier aan boord van de Hondius

De 78-jarige Dirk-Piet de Graaf uit Den Helder was maandagochtend om 03:00 uur de laatste Nederlandse opvarende van het expeditieschip Hondius, die thuis werd afgezet. Hier moet hij in zelfquarantaine en dat is voor hem en zijn vrouw maar wat lastig.

Pieter Bliek - ‘Mijn vrouw begroette me buiten, met een mondkapje op en een handschoen, aan een stok van twee meter lang.’ Zijn echtgenote vindt het een schande. ‘Ik ben slachtoffer van de hele situatie. Dit is zeer zorgelijk. Dat heb ik ook aangegeven toen de GGD mij vanochtend belde. Zo kan iedereen met het virus besmet worden.’

De Hondius ver weg op zee, terwijl de passagiers op expeditie zijn - Passagier aan boord van de Hondius

De Graaf spreekt van een chaotische en zeer onrustige evacuatie van het Nederlandse expeditieschip Hondius van Oceanwide Expeditions. Het lag afgelopen zondag voor de haven van Tenerife voor anker, toen de passagiers in groepjes werden opgehaald. ‘Er vlogen helikopters en drones om het schip. Ik zwaaide ernaar. Toen kwam er zo’n drone op me af. Ik denk, misschien ben ik straks op CNN en zulke dingen’, grapt de Nederlandse opvarende.

Advertentie

Er mocht maar één stuk bagage mee

De groep Spanjaarden ging als eerste van boord. ‘Ze mochten maar één stuk bagage meenemen. In de bus moesten ze allemaal gezichtsbedekking dragen en ook een zonnebril op, zodat niemand hen zag. Ik had mijn rugtas stampvol gedaan en ook nog een schoudertasje om. Verder had ik twee jassen over elkaar heen aan, waar ik van alles in had gestopt. Toen ik foto’s van de Spaanse politie maakte, sprongen ze van schrik opzij.’

De avond voor de evacuatie is De Graaf aan boord in zijn cabine ‘ontploft’, zoals hij het zelf beschrijft. ‘Tijdens de briefing zei ik dat onze partners thuis op deze manier eigenlijk ook in quarantaine moeten. Daar werd niet op gereageerd. Ik werd bozer en bozer. Toen heb ik gezegd dat sommige mensen de druk niet meer aankonden. Ik was een van die mensen. Om te kalmeren, heb ik van de dokter een oxazepammetje van gekregen.’

De Nederlandse opvarende is vijf weken geleden in Ushuaia in Zuid-Argentinië aan boord van de Hondius gegaan, voor een expeditiecruise langs de eilanden in de Atlantische Oceaan. Een ouder Nederlands echtpaar bleek met de van mens tot mens overdraagbare Andesvariant van het hantavirus geïnfecteerd te zijn. Het stel overleed, evenals een Duitse vrouw.

De Graaf is tot nu toe negatief getest

Meerdere opvarenden liepen het virus op. De Graaf zegt zelf met het Nederlandse echtpaar nauw contact te hebben gehad, maar is tot dusver negatief op het virus getest en vertoont ook geen ziekteverschijnselen.

Advertentie

‘Ze hebben een film van de reis gemaakt. Dat is zo ongepast. Daar ben ik ook zo kwaad over. Er werd een video van vertoond alsof het een plezierreisje was. Het is gewoon een reclamefilmpje van een halfuur. En zondagochtend klonk bij het opstaan, vlak voor de evacuatie van het schip, een Spaanse wals uit de luidsprekers aan boord. Dat bleek een wals te zijn die ooit bij het laatste afscheid van gesneuvelde soldaten klonk, die op het slagveld tijdens de Spaanse burgeroorlog waren omgekomen. Iedereen was van slag. Het bleek een vergissing te zijn, maar maakte op de passagiers een nogal macabere indruk.’

Ook de ontvangst aan wal maakte op De Graaf een nogal chaotische indruk. ‘In de krant staat dat de evacuatie zo rustig is verlopen, maar waar dat vandaan komt, weet ik niet. Overal stonden mensen in oliepakken met maskers op naar ons te schreeuwen. Iedereen was panisch. We werden in een bus gestopt en naar het vliegtuig geëscorteerd, met drie politieauto’s ervoor. Zo’n escort zou Trump nog niet eens krijgen. Het was een grote puinhoop.’

Geheel anders verliep de ontvangst op vliegveld Eindhoven. ‘Hier werden we rustig ontvangen en serieus genomen. Nadat bij iedereen bloed was afgenomen, werden we naar een extra lange bus begeleid. Iedereen droeg mondkapjes en ging om en om op een stoel zitten, met een rij ertussen voor voldoende afstand.’

Ook personeel van het schip zat in de bus

Volgens de Nederlandse opvarende zaten er in de bus in totaal zo’n twintig mensen. ‘Behalve de Nederlanders, waren dit enkele Filipijnse en Indische personeelsleden van Oceanwide Expeditions. Ze zijn bij een hotel bij Schiphol afgezet, waar ze zes weken in quarantaine gaan. Daarna werden de overige passagiers overal in Nederland thuis gedropt. Rotterdam, de een na laatste in Schellinkhout en toen als laatste door naar mijn eigen huis in Den Helder, waar mijn vrouw me buiten stond op te wachten.’

‘Dirk belde me even voor 03:00 uur dat hij eraan kwam’, vertelt zijn vrouw. Dirk: ‘Ik ben op de hoek uitgestapt en naar haar toegelopen.’

De begroeting met de handschoen aan een stok - Dirk-Piet de Graaf

De Graafs vrouw vertelt dat haar zwager eerder die dag allemaal blauwe, rubberen handschoentjes had gebracht. ‘Ik heb een handschoentje volgepropt en aan een stok bevestigd, om hem op afstand een hand te geven. Je moet er ook een beetje de humor van inzien.’

Nu moet De Graaf voor nog onbekende tijd in thuisquarantaine. ‘We hebben het geluk dat we een groot huis hebben met een grote tuin’, zegt De Graafs vrouw. Ondertussen loopt De Graaf naar zijn vrouw om haar de telefoon te geven. ‘Die zal ik eerst eventjes met een chlorixdoekje ontsmetten, voordat ik deze aanneem’, zegt ze een beetje geïrriteerd.

‘Ik moet mijzelf nu maar beschermen’

‘We leven in een kromme wereld. Ik loop met een mondkapje op, maar mijn man loopt vrolijk rond alsof er niks aan de hand is.’ Het echtpaar slaapt wel gescheiden. ‘Mijn vrouw slaapt boven en ik slaap beneden. We hebben ieder een eigen toilet en ook een eigen badkamer. In de tuin kan ik vrij rondlopen’, zegt De Graaf laconiek.

De Graafs vrouw is een stuk minder laconiek. ‘Mijn man is wel met besmette mensen op dat schip in aanraking geweest. En nu wordt hij zomaar bij mij thuis neergezet. En moet ik mijzelf maar zien te beschermen. Ik vind het niet juist wat ze hebben gedaan. Ik voel mij slachtoffer.’

Ondanks haar kritiek, is de echtgenote wel tevreden over hoe haar man op vliegveld Eindhoven is ontvangen. ‘Maar ik heb veel twijfels of het juist is om mensen, die geen symptomen hebben, naar huis te sturen. Dat je geen symptomen hebt, hoeft nog niet te zeggen dat je niet besmet bent. Kijk maar naar die ene Amerikaanse passagier. Die had ook geen symptomen, maar is wel positief getest op het hantavirus’.

De buis die de passagiers thuis afzette - Dirk-Piet de Graaf

GGD toonde begrip

‘Als Dirk alleen had gewoond, was het geen probleem geweest om hem thuis af te zetten, waar hij dan zelf in quarantaine had kunnen gaan. Maar ik ben er ook nog. Dit is zeer zorgelijk en dat heb ik dan ook aangegeven toen de GGD mij vanochtend belde. Het is overigens eigenaardig dat ze niet het telefoonnummer van Dirk hadden. Het is dat ik de GGD eerder had gebeld en ze mijn nummer hadden. Dat is typisch Nederlands. Het gaat hier over een heleboel schijven. De communicatie is gewoon niet op orde.’

De telefoniste van de GGD toonde begrip voor de kritiek van De Graafs vrouw. ‘Ze begreep me volkomen. Wat moet ze anders zeggen? Ze vertelde me dat ze opdracht van de overheid had om dit zo te doen. Het was iemand van de plaatselijke GGD uit Den Helder.’

Over de exacte richtlijnen voor de thuisquarantaine bestaat nog veel onduidelijkheid. ‘Dirk heeft een brief meegekregen, maar die zit nog in z’n tas. Hij pakt alle deurkrukken vast. Dus die moet ik telkens met een chlorixdoekje nalopen. Ik zeg nog, niet in de keuken je handen wassen, want dat is mijn domein, waar ik het eten kook. Maar Dirk loopt er uit gewoonte zo naar toe. Ik word met een hoop extra werk opgezadeld. Weet niet hoe lang hij in quarantaine moet. Op tv zeggen ze zes weken.’

Echtpaar uit voorzorg nu samen in quarantaine

De Graafs vrouw hoeft niet in quarantaine en mag volgens de regels overal heen. ‘Ik mag gewoon naar buiten en naar de winkels, maar dat kan ik toch niet maken? Als ik voor de Albert Heijn sta en mijn buurvrouw van twee huizen verderop toevallig ook, en zij weet dat mijn man op dat schip heeft gezeten, want daar krijg ik al vragen over, dan kan ik dat voor mijn gevoel niet maken.’

De Graafs echtgenote is daarom vrijwillig en uit voorzorg in quarantaine gegaan. ‘Ik wil geen geouwehoer achter mijn rug om hebben. Andere afspraken, zoals blokfluit spelen en zingen, heb ik afgezegd. We blijven gewoon binnen met z’n tweetjes. Als we iets nodig hebben, dan gooit een familielid of kennis uit de buurt maar een krop sla of een bos wortelen voor de deur. Ik heb al voor de komende weken boodschappen ingeslagen.’

De Graafs vrouw heeft een dubbel gevoel bij de thuisquarantaine. ‘Hadden ze er maar veertien dagen aan vastgeplakt en hem ergens in quarantaine gehouden. Dat zou voor de partners ontlastend zijn geweest. Niet iedereen heeft de luxe die wij hebben. We moeten de lol er maar van inzien.’

Wat als straks een echte pandemie uitbreekt?

De Graafs vrouw is van mening dat niet alle verantwoordelijkheid op de overheid afgeschoven kan worden. Maar dit is echt zorgelijk. Wat als er straks weer een echte pandemie uitbreekt? Waar staan we dan?