Werkbezoek aan duinpannen vrieskoujagers op heetste dag juli

Foto boven: Pieter aan het werk in Bergen ondiep - Reinout van den Born

Als je bij vrieskoujager Pieter Bliek in zijn woonplaats Egmond aan Zee op bezoek gaat, is het onvermijdelijk dat je ook bij enkele van zijn duinstations uitkomt, waar de metingen van de vrieskoujagers worden gedaan. Ook als het de warmste dag van juli is.

Het is rond 13 uur als ik mijn auto in mijn eigen woonplaats Velp in beweging zet voor een rit van ongeveer 2 uur naar Egmond aan Zee. De zon schijnt fel, de temperaturen zijn al tot dik boven 30 graden gestegen. Ik heb nog zo’n auto die vanbinnen alleen kan worden gekoeld door de ramen open te zetten. En dan nog komt er erg warme lucht naar binnen.

Pieter aan het werk in Bergen ondiep - Reinout van den Born

Ik ben blij als het tempo erin komt

Ik ben dan ook blij als ik aan de moordkant van Arnhem de A12 op draai en er een beetje vaart in mijn oude Volkswagen Fox komt. De route brengt me om Utrecht heen, omdat de A1 door het Gooi wegens werkzaamheden is afgesloten. Daarna gaat het via Amsterdam en Zaanstad door het buitengebied naar Egmond aan Zee. Vooral dat laatste stuk duurt lang.

Advertentie

Opvallend is hoe de velden hier veel groener zijn dan op de Veluwe. De lagere ligging ervan maakt dat het gras kennelijk nog wel bij water kan komen, waar dat op de hogergelegen Veluwe niet meer lukt. Toch zie je ook in rond Egmond aan alles dat het bijzonder droog is.

Doel is het tot leven brengen van Bergen ondiep

Door de hitte zijn veel mensen naar het strand getrokken. Het aandeel witte nummerplaten is groot. Ook is in Egmond een braderie aan de gang. Het gevolg is dat ik vele rondjes moet rijden, op zoek naar een parkeerplek. En dan nog vind ik die niet. Ik besluit Pieter te bellen. Er zit niets anders op dan zijn auto weg te halen en daar die van mij neer te zetten.

De zon schijnt onbarmhartig boven de duinpannen in de cluster bij Bergen - Reinout van den Born

We gaan meteen op pad. Doel is de thermometer op de live-locatie Bergen ondiep, die ook op de waarnemingskaart op Weerverteller.nl te zien is, weer op gang te brengen. Een tijdje geleden viel die uit. De sensor is naar Thingslog gestuurd, helemaal in Bulgarije, waar de maker hem heeft gereviseerd. Nu doet hij het weer en kan in zijn hutje worden teruggeplaatst.

Hargerweg en Camperduin

Maar omdat we tijd hebben, stelt Pieter voor ook andere meetlocaties te bezoeken. Santpoort en de Vogelmeer-cluster hebben we een jaar geleden al gedaan, dus zetten we nu koers naar Hargerweg, Camperduin, Bol 2 en de Bergen-cluster.

Advertentie

Hargerweg en Camperduin liggen vlakbij elkaar. Hargerweg is een fraaie, diepe duinpan die – doordat hij met bomen en struiken begroeid is – maar langzaam afkoelt. Als het er eenmaal koud is, duurt het langer voordat de warmte terugkeert. Camperduin ligt aan de andere kant van de weg. We moeten door een hek met prikkeldraad heen om er naartoe te kunnen lopen. Pieter heeft een speciale ontheffing, anders zouden we dat niet eens mogen.

Bol 2: de parel van onze duinstations

Camperduin is een veel grotere en ook windgevoeligere duinpan. De metingen gebeuren er in een kleinere duinpan, die in het diepste deel van de grote duinpan ligt. Is het hier tijdens winternachten vaak ijskoud, nu is het er vergeleken met de omliggende gebieden juist extra warm, zo tegen 35 graden. Het zweet breekt ons uit. En dat in de palle zon.

Door gaan we, naar het Bergense bos. Hier ligt de parel van onze duinlocaties: Bol 2. Tijdens de metingen is dit bijna altijd de koudste plaats. Het is wel een plek die je moeten weten te vinden, anders kom je er gewoon niet. Maar Pieter weet de weg en voordat we het weten, staan we beneden. In een duinpan waarin het schroeiend heet is. De bodem is er warm, het mos op de grond in stukken gebroken. Ook hier slaan hitte en droogte duidelijk toe.

Meeuwen zweven op de thermiek, vliegtuigen naar Schiphol

Eindelijk zie ik de meetpaal die ons al zoveel lage temperaturen heeft gebracht. Hij staat er onaangedaan bij, daar in dat diepste stukje van die duinpan met een grote naam.

We klauteren langs een van de wanden weer omhoog, terug naar de auto. Hoog in de lucht zweven een paar meeuwen op de thermiek. Het ene na het ander vliegtuig komt laag over, op weg naar Schiphol. Vaak met de wielen voor de landing al uitgeklapt.

In Bergen ondiep moet Pieter aan de slag

Bij de Bergen-cluster moet Pieter aan de slag, om de gereviseerde sensor in de Bergen ondiep duinpan terug te plaatsen. Terwijl hij dat doet, zoek ik een beetje schaduw onder een klein boompje in de duinpan. Het houdt niet over. Het is het heetste moment van de dag en de temperatuur hier beneden schommelt rond 35 graden. Een enkele krekel en het geluid van de acties van Pieter klinken af en toe, maar verder is het onwerkelijk stil.

‘Kijk, hij doet het weer’, roept Pieter tevreden terwijl hij op de webapplicatie van de duinlocaties kijkt. De meetlocatie heeft, na het terugplaatsen van de weer actieve sensor, zichzelf in korte tijd opnieuw in de lucht gebracht. We zijn er blij mee. Want als de zon niet schijnt en het geen zomer is, kan ook dit een erg koude plek zijn. Die we niet willen missen.

Bij de Italiaan brainstormen we verder

Het klokje geeft inmiddels 17.50 uur aan. Een laatste uitstapje naar de koude duinpan van Wimmenum zit er niet meer in. We gaan terug naar Egmond aan Zee waar ons nog een etentje bij de Italiaan wacht. Ook daar is het stervensdruk.

Pas na een tijdje wachten, kunnen we naar de voor ons gereserveerde tafel. Maar het eten smaakt er niet minder om. Al brainstormend en vol nieuwe ideeën voor de komende jaren, stappen we weer naar buiten. En wend ik de steven van de Fox, terug naar huis. Met een dalende voortdurend fel in mijn spiegels. Om precies 21.38 uur parkeer ik mijn auto weer voor het huis in Velp en zit een interessant en productief, maar vooral ook warm werkbezoek erop.