30-Daagse (+): hitterecords de komende tijd niet veilig

Foto boven: In Terwolde viel vanochtend nog motregen - Mark Wolvenne

De helft van de zomer is nog maar net voorbij, en we stevenen in rap tempo op de vierde regionale hittegolf van dit jaar af. En waarschijnlijk de tweede landelijke hittegolf. Met temperaturen die in de piek de 40 graden kunnen raken en lokaal overschrijden. Tenminste, als de weerkaarten zoals die er nu uitzien bewaarheid worden.

Is dit iets om naar uit te kijken? Voor veel mensen waarschijnlijk al niet meer. De problemen door de hitte stapelen zich in Europa op. In het gebied ten westen van Bordeaux, dat door natuurbranden wordt geteisterd, zijn al meer dan 20.000 mensen geëvacueerd. In het eveneens door vele natuurbranden getroffen Spanje is in de provincie Avila de noodtoestand afgekondigd, vanwege de grote natuurbranden daar. Hier zijn al meer dan 10.000 evacuees.

In Terwolde viel vanochtend nog motregen - Mark Wolvenne

Nieuwe hitte ook bij ons op komst

Tot de geëvacueerden behoren veel toeristen. Campings worden ontruimd, mensen moeten naar andere oorden verkassen. En dat bij temperaturen die overdag vaak rond 40 graden uitkomen. Ook hele dorpen worden ontruimd. Het is een drama.

Advertentie

En dat terwijl nieuwe hitte op komst is. Een tong met uit de hete woestijn afkomstige lucht verspreidt zich in de loop van de komende week vanuit het zuidwesten over het Europese continent. Aangejaagd door een hogedrukgebied, dat boven Centraal-Europa terechtkomt, en een lagedrukgebied, dat van het zeegebied ten westen van Spanje en Portugal naar het noordoosten trekt en de hete lucht vanuit het zuiden nog een extra zet geeft.

Omstandigheden bijna ideaal

Ondertussen zorgen een sterke verdamping en het gebrek aan regen ervoor dat de omstandigheden voor hitte op steeds meer plaatsen bijna ideaal worden. En – helaas – moeten we ook steeds grotere delen van ons eigen land bij die gebieden rekenen.

Op de weerkaarten zien we boven het Europese continent zo een immens hittegebied ontstaan.

Nu we ons in het warmste deel van de zomer bevinden, dat ook de eerste drie weken van augustus nog in beslag neemt, kan de komende tijd van alles gebeuren. En is ook het van 25 juli 2019 stammende hitterecord van Gilze-Rijen niet per definitie meer veilig.

Advertentie

De grootste uitspattingen komen denkelijk nog

Hoe het de komende tijd precies uitpakt, is nog niet duidelijk. Maar dat we de grootste uitspattingen van deze zomer nog moeten krijgen, lijkt wel vast te staan. Laten we ons er maar zo goed mogelijk op voorbereiden. Het komt zoals het komt en zal uiteindelijk ook weer gaan.

Wat de hitte, zoals die in de loop van de komende week opdoemt, voor de ontwikkelingen gedurende de tweede helft van deze zomer betekent, onderzoek we deze week natuurlijk ook. En dat doen we aan de hand van de lange termijn berekeningen van de grote weermodellen.

Week 1: van 27 juli tot en met 2 augustus

Warm tot heet zomerweer
Veel zon en meestentijds droog
Tussen 28 en 35 graden, weekend mogelijk hoger

Hogedruk is aan zet. Vanaf dinsdag waait de wind enkele dagen uit richtingen tussen zuid en oost en komt zeer warme lucht op ons af. De temperaturen gaan snel omhoog en aan het einde van de week wordt het tussen 28 graden in het noorden en 35 graden in het zuiden. In het weekend zou de temperatuur nog een stuk hoger uit kunnen pakken als echte hitte ons bereikt.

Gemiddeld worden voor een groot deel van Nederland temperaturen berekend die tussen 3 en 6 graden boven normaal moeten uitkomen. Dat is een voor ons land gigantische afwijking.

Bij dit alles wordt veel zon verwacht, maar kan maandag ook nog een lokale bui vallen. De rest van de week lijkt droog te verlopen met dus een zeer sterke verdamping.

Week 2: van maandag 3 tot en met zondag 9 augustus

Aanhoudend zomerweer
Optie op twee windrichtingen
Kans op een onweersbui

Hogedruk is ook deze week aan zet. Onduidelijk is waar de as ervan ten opzichte van Nederland terechtkomt. Er zijn twee gelijkwaardige opties die een wind rond zuidwest of rond noordoost opleveren. In de variant met een zuidelijke component zitten de warmste berekeningen opgesloten, de noordoostelijke variant is beschaafder qua temperatuur.

Gemiddeld komen we volgens de pluim van noord naar zuid tussen 25 en 30 graden uit, maar er zitten veel warmere opties doorheen, mocht de wind inderdaad uit het zuiden waaien.

Ondertussen schijnt de zon volop, maar kan in een zuidwestelijke bovenstroming ook weleens een onweersstoring meekomen. Die kans zie je in de neerslagberekeningen terug.

Boven het zuiden van Duitsland worden deze week temperatuurafwijkingen van tussen 6 en 10 graden boven normaal berekend. Ongekend groot voor dit type berekeningen.

Week 3: van maandag 10 tot en met zondag 16 augustus

Nederland aan de rand van de Eurohitte
Aanhoudend zomerweer
Nu en dan een onweersbui

In de drukverdeling boven Europa lijkt weinig te veranderen. Nog steeds wordt het zwaartepunt van de hitte boven Centraal-Europa, in een boog van het oosten en noordoosten van Frankrijk via de Alpen, het zuiden van Duitsland en het noorden van Italië naar Tsjechië, Slowakije, Hongarije, delen van Roemenië en Slovenië en Kroatië berekend. Afwijkingen tussen 3 en 6 graden boven normaal, zoals die in de kaarten staan ingetekend, zijn voor een week 3 enorm.

In Nederland lijken we deze week, in een zuidwestelijke stroming, wat meer aan de rand van het hittegebied uit te komen. Met temperaturen die nog 1 tot 3 graden boven de norm uitkomen. Maar uitschieters naar boven blijven mogelijk. De zuidwestelijke wind voert lucht aan waarin én de zon schijnt en ook van tijd tot tijd een regen- of onweersbui kan overkomen.

Week 4: van maandag 17 tot en met zondag 23 augustus

Nog steeds zomerweer
Soms een onweersbui
Later mogelijk enige verkoeling

Het zwaartepunt van de Eurohitte wordt in de berekeningen voor deze week boven Hongarije en omliggende landen voorzien, met nog steeds temperatuurafwijkingen van 3 tot 6 graden boven normaal. Nederland ligt aanhoudend aan de rand van het hittegebied, met 1 tot 3 graden boven normale temperaturen. Doordat het Eurohoog verder bij ons vandaan komt te liggen, nadert een nieuw regime, op de rails gezet door een volgend hogedrukgebied bij IJsland.

Nog steeds zomerweer dus, met soms een onweersbui. Tegen het einde van de week een kans op een naar noord tot noordoost draaiende wind en wat dalende temperaturen.

Week 5 en 6: van 24 augustus tot en met 6 september

Noordelijke tot noordoostelijke winden
Minder warm, vaker wolken
Weinig regen, droogte verscherpt

Het hogedrukgebied bij IJsland trekt langzaam naar het zuidoosten en komt dichterbij. De noordelijke tot noordoostelijke wind zet door. De warmte wordt minder extreem, maar de temperaturen blijven boven normaal. Veel regen valt er niet, wel zijn er vaker wolkenvelden.

Samenvattend:

Niet alleen op papier, maar ook in werkelijkheid lijken we de komende tijd op het warmste deel van deze zomer af te gaan. Met het onder invloed van een Eurohoog ontstaan van een imposant hittegebied boven het Europese continent. Waar we ook in Nederland mee te maken krijgen.

Zonder dat de details al vastliggen, is het bijna onvermijdelijk dat ook bij ons de grootste uitspattingen van de zomer nog moeten komen. En – met al het voorwerk dat in de afgelopen weken al is gedaan – zijn de hitterecords uit het verleden daarbij niet meer per se veilig.

Ondertussen houdt sterke verdamping aan, verscherpt de droogte en krijgen we mogelijk ook binnen onze eigen grenzen nog heel wat te stellen met de gevolgen van deze zomer.

Dit is verhaal nummer 2000 op deze site, en meteen ook één van de warmste verhalen ooit.