Wat brengt de code rood ons vandaag?

Foto boven: Genieten van het briesje bij Paal 9 op Texel - foto gemaakt door Daphne Channa Horn

We zijn eraan begonnen: de eerste dag ooit in Nederland met een code rood, in verband met de verwachte extreme hitte afgegeven.

Op tal van vlakken zijn vandaag maatregelen genomen. Talloze evenementen hebben hun programma aangepast of gaan helemaal niet door, scholen zijn dicht, mensen werken thuis, postbodes gaan de weg niet op en werkroosters zijn aangepast.

Genieten van het briesje bij Paal 9 op Texel - foto gemaakt door Daphne Channa Horn

Zo min mogelijk actief zijn

Mensen is aangeraden op de heetste uren van de dag zo min mogelijk actief te zijn, niet de weg op te gaan – tenzij het echt nodig is, op te passen in de zon, voldoende te drinken en daar waar nodig verkoeling te zoeken. Want uitdroging en oververhitting liggen op de loer.

Advertentie

Waar hitte, en de gevolgen daarvan, voor ons in Nederland – ook tegenwoordig – meestal vooral nieuwsberichten uit andere landen zijn, hebben we er nu zelf mee te maken.

Frankrijk en Engeland waren al even heet

De hittekoepel, waarvan een deel vandaag en morgen over onze omgeving naar Centraal-Europa trekt, bestaat al even. Een tijdje geleden vanuit de Sahara de Middellandse Zee overgestoken en Europa in Spanje en Portugal binnengekomen, verlegde hij zijn zwaartepunt vlot naar Frankrijk. Daar zijn er plaatsen die vijf dagen achtereen op temperaturen boven 40 graden zijn uitgekomen. Voor junibegrippen was en is het er zeker de hittegolf van de eeuw.

Ook vanuit het zuiden van Engeland kwamen de laatste tijd regelmatig berichten over de gevolgen van de hitte. En dat vooral uit de omgeving van Londen. Daar zijn het met name de invloeden van een grootstedelijke omgeving die de effecten van de warmte versterken. Wie weleens met het vliegtuig naar Londen is gevlogen, zal het beeld kennen: de enorm uitgestrekte stad onder je, de onafzienbare bouwmassa van Londen en zijn voorsteden. Waar zoveel extra warmte van de zon wordt opgepakt, vertaald in extreme temperaturen.

In Nederland werkt verdamping nog tegen

Daar waar de maximumtemperaturen zich in Frankrijk de afgelopen dagen in grote lijnen hielden aan de extreme modelberekeningen, die ze al lange tijd voorzagen, stelt het kwik zich bij ons – tot nu toe – wat ‘gematigder’ op, ook als je het met de erg hooggespannen verwachtingen van sommige modellen vergelijkt. De bij ons hoogst gemeten temperatuur tot nu toe bedroeg 36,1 graden in Woensdrecht, maar voor de meeste plaatsen in het zuiden is 35 graden tot nu toe het plafond geweest. Daar waar 37, lokaal 38 graden in de berekeningen stond.

Advertentie

Een reden hiervoor kan de vele regen van eerder deze maand zijn geweest. De bodem was daardoor op de meeste plaatsen nog relatief vochtig, het gras nog groen en veel planten, struiken en bomen volgezogen met vocht. Al dat vocht verdampt nu en vormt – nog - een kleine buffer tegen de uitersten van de temperatuurberekeningen. Waarbij dit effect na iedere warme dag (met grote verdamping) natuurlijk wel een beetje kleiner wordt.

Vandaag 38 of 39 graden?

Ook gisteren lagen de temperaturen weer 1 tot 2 graden lager dan berekend, zeker in het zuiden van het land. De vraag is dan ook wat er vandaag gebeurt. De warmste modelberekeningen tekenen nu voor het midden en zuiden maximumtemperaturen tussen 37 en 40 graden in, waarbij die 40 graden vooral aan stedelijke gebieden lijkt te zijn voorbehouden. Als we daar ook vandaag iets onder blijven, komt die 40 graden er waarschijnlijk niet. En moeten we aan maxima van 38 of 39 graden denken en dat alleen op de warmste plaatsen.

Aan de beleving van de warmte doet dit alles overigens niets af. Die zal een uitdaging zijn, vooral door de hoge luchtvochtigheid. De hoogste dauwpunten lijken zich vanmiddag in het noorden voor te doen. Verder trekt vanaf een uur of drie tot vanavond negen uur een band met hoge dauwpunten van west naar oost over het land, op het zeewindfront dat dan passeert. De wind draait daarop van zuid naar west en de luchtvochtigheid springt even omhoog.

In het oosten mogelijk onweer

Verder bestaat de kans dat zich later vanavond en de komende nacht in de oostelijke helft van het land een paar forse onweersbuien voordoen, die boven België ontstaan en dan over het oosten van ons land naar het noorden trekken. Bij die buien is er kans op hagel, veel regen in korte tijd en (zware) windstoten. Maar het is nog even de vraag of ze komen.

Ook morgen is nog een hete dag met van noordwest naar zuidoost temperaturen tussen 29 en 37 graden. Overdag is er daarbij veel zon, in de avond kan het opnieuw onweren. Vanaf zondag (25 tot 30 graden) moet de temperatuur geleidelijk verder omlaag gaan. Volgende week komen we geleidelijk op middagmaxima tussen 22 en 25 graden uit, wisselen wolken en de zon elkaar af, valt af en toe een bui en verdwijnt de hitte weer als een herinnering in ons geheugen.