Waterstand in grote rivieren opnieuw erg laag

Foto boven: Herfst - Nely van Frankenhuyzen

Hoewel oktober met gemiddeld bijna 110 millimeter regen in Nederland een natte maand was, staat het water in grote rivieren als vooral Rijn en IJssel en in mindere mate ook Maas nog steeds erg laag. Sterker nog, het peil is snel aan het dalen.

Toen flinke delen van Noordwest-Europa in het weekend van 23, 24 en 25 oktober op de passage van stormen Austen en Boelo een grote hoeveelheid regen te verwerken kregen (rondom Arnhem viel omstreeks 100 millimeter regen in 3 dagen), waren de verwachtingen met betrekking tot de ontwikkeling van de waterstand in de Rijn optimistisch. Tot een peil van wel 8 meter zou de waterhoogte stijgen, komend van 6.30 meter. Voor de periode daarna zat weliswaar een daling in de pijplijn, maar voor wat de lage waterstand betreft, leek het ergste leed geleden.

Er waren meteen al vraagtekens

Op het moment dat die verwachting naar buiten kwam, werden daar meteen al vraagtekens bij geplaatst, onder meer door waterpeilenexpert Alphons van Winden, van Bureau Stroming. Hij schreef er op zijn eigen site Waterpeilen.nl over. En niet voor niets. Want in de dagen daarna bleek de stijging van de Rijn, vergeleken met die eerdere gunstige verwachting toch behoorlijk tegen te vallen. De piek kwam uiteindelijk op 7.30 meter uit, in plaats van de verwachte 8 meter. Slechts een meter hoger dus dan de lage stand van daarvoor. Inmiddels is de daling alweer ingezet. Vanochtend vroeg stond de waterhoogte bij Lobith op 6.50 meter.

Advertentie

De vraag is nu waardoor die verwachting er zover naast zat? Mogelijk heeft het model de nog steeds doorwerkende gevolgen van de grote droogte van dit jaar onderschat. Eerder schreven we al op deze site hoe lage grondwaterstanden ervoor kunnen zorgen dat een deel van het regenwater, dat op de grond terechtkomt, daarin alleen wegzakt en nooit in de rivier terechtkomt. Maar als aanvulling dient voor het grondwater dat nog steeds met tekorten kampt.

Inmiddels hebben hogedrukgebied weer de macht

Mogelijk nemen de modellen dit effect onvoldoende mee. Je ziet dit ook vaak in Zuid-Europa. Voordat beken en riviertjes daar echt beginnen te stromen, moet er eerst wel zo’n 100 millimeter of soms zelfs meer vallen. Pas in een natte sessie daarna komen ook de waterlopen en de meren aan bod. Of om het simpel te zeggen: voordat het water weer gaat stromen, moet de bodem eerst vochtig worden. En kennelijk hebben we dat moment nu nog niet bereikt.

Inmiddels hebben hogedrukgebieden de teugels weer aangehaald en kunnen storingen ons land niet of nauwelijks bereiken. Helemaal droog was het gisteren echter niet. Vooral in de ochtend hadden we nog met de uitwerkingen van een oude storing te maken. De bijbehorende bewolking was ons land in de vroege ochtend vanuit het oosten weer binnengekomen. Uit de bewolking viel plaatselijk nog een beetje regen of motregen. In het noordwesten en noorden dreef nog een enkele bui van zee binnen.

Later op de dag werd het droog en kwamen vanuit het oosten opklaringen het land binnen. De zon kwam er dan ook vaker door. Het westen en noorden hielden nog wel lang last van wolken. Bij een vooral aan zee nog steeds vrij stevige oostelijke tot noordoostelijke wind lagen de temperaturen in de middag tussen 10 en 12 graden.

Advertentie

Vandaag perioden met zon, ook nog wel wolken

Gisteravond en de afgelopen nacht breidden de opklaringen zich verder over het land uit, maar kwamen lang niet overal aan. Boven de noordelijke provincies en ook boven het uiterste zuiden bleef veel bewolking over. Terwijl het aan zee flink waaide, was het in het binnenland een stuk rustiger. Daar daalde het kwik plaatselijk behoorlijk. Hupsel kwam op 2,4 graden uit, tot grondvorst was het er met een grasminimum van 0,1 graden vanochtend vroeg nog net niet gekomen, maar dat kon nog veranderen. In de gebieden met bewolking bleef de temperatuur duidelijk wat hoger, in het noorden op zo'n 8 graden.

Vandaag zijn er in een west-oost gericht strook over het midden en zuiden perioden met zon. De strook wordt aan de noord- en zuidkant geflankeerd door gebieden met wolkenvelden, die het noorden en het uiterste zuiden van Nederland bedekken. Er waait een matige, aan zee en op het IJsselmeer vrij krachtige en soms krachtige oostelijke tot noordoostelijke wind en de temperaturen liggen vanmiddag tussen 8 en 10 graden. Het blijft overigens overal droog en in de posities van de gebieden met de meeste zon en bewolking kan zeker iets veranderen.

Morgen en vrijdag weinig verandering

Vanavond en de komende nacht zijn er brede opklaringen. Hier en daar komt ook nog wat bewolking voor. Het is nog steeds droog en bij een aan de westkust vrij krachtige of soms krachtige oostelijke tot noordoostelijke wind koelt het op de koudste plaatsen in het binnenland tot dichtbij het vriespunt af. Op uitgebreidere schaal komt het tot grondvorst. Op plekken waar het lang is opgeklaard, is er zelfs kans op de eerste vorst in de weerhut.

Morgen en vrijdag verandert weinig. Nog steeds waait er een oostelijke tot noordoostelijke wind, die wel geleidelijk wat minder sterk wordt. Hierdoor worden de nachten nog wat kouder met op normale waarnemingshoogte op uitgebreidere schaal licht vorst. Zowel in de nacht naar vrijdag als in die naar zaterdag kan het zo behoorlijk koud worden. Overdag zorgt de zon ervoor dat het kwik nog tot tussen 8 en 10 graden stijgt, zaterdag lijkt het niet warmer dan tussen 6 en 8 graden te worden. Daarbij kan het in de wind nog wat kouder aanvoelen.

Tijdens het weekend een eerste storing, daarna veel warmer?

Tijdens het weekend komt een eerste storing naderbij. Zoals het er nu naar uitziet, brengt die in de loop van het weekend alleen wat meer bewolking, nog geen of nauwelijks regen. Wel draait de wind naar zuidelijke richtingen en wordt het zondag een fractie warmer.

Maandag en dinsdag moeten we onze ogen op het zuidwesten van Europa richten, waar in de buurt van de noordwestpunt van Spanje een lagedrukgebied komt opzetten. Aan zijn voorzijde stuwt het met een zuidelijke wind warmere lucht naar het noorden, waarvan de voorste begrenzing dinsdag in de buurt van ons land aankomt. Dan nemen de regenkansen wel toe. En mocht die warme lucht ons land vervolgens inderdaad overspoelen, dan kunnen de temperaturen tijdelijk flink stijgen. En is een vrij warme verrassing in het zuiden niet uitgesloten.