Slecht weer op de Canarische eilanden, regen in de Sahara

Foto boven: Dankzij de regen van de laatste tijd lopen de stuwmeren op de Canarische eilanden weer vol, zoals hier de Presa de Soria op Gran Canaria - Marianne perdomo

Ook in Nederland hebben we de beelden inmiddels kunnen zien; van het erg slechte weer dat de Canarische eilanden nu al meerdere dagen achtereen treft. Het houdt nog even aan. En nog bijzonderder: in een strook van het oosten van Mauritanië, via het noorden van Mali naar het westen van Algerije gaat het ook hard regenen: middenin de Sahara. Het heeft alles met de depressie bij de Canarische eilanden te maken.

Je zult er maar een weekje vakantie hebben geboekt. Dan komt je dit keer niet van een zonnige kermis thuis. Integendeel. Al dagenlang worden de Canarische eilanden, bij ons vooral bekend vanwege hun zonnige en warme stranden aan een blauwe Atlantische Oceaan, geteisterd door regen, wind en hoge golven. Zeker in bergachtige gebieden waar de vochtige zuidwestenwind tegen de bergen aan waait. Daar zijn soms al enkele honderden millimeters gevallen.

Dankzij de regen van de laatste tijd lopen de stuwmeren op de Canarische eilanden weer vol, zoals hier de Presa de Soria op Gran Canaria - Marianne perdomo

Volle rivieren, veel wind, hoge golven en zelfs sneeuw

De gevolgen laten zich raden. Volle rivieren en watergangen, lokale overstromingen, kleine aardverschuivingen en lokale schade door de sterk vlagerige wind, die in vlagen snelheden tot 100 kilometer per uur haalt. Doordat de bovenlucht relatief koud is, valt in de hogere delen ook sneeuw. En ook die levert natuurlijk bijzondere plaatjes op die de wereld overgaan.

Advertentie

Verantwoordelijk voor het slechte weer is een lagedrukgebied dat van de Spaanse weerdienst de naam Therese heeft gekregen. Het heeft zich in het zeegebied bij de Canarische eilanden afgesnoerd van de hoofdstroming, verder naar het noorden. En verplaatst zich zo vrijwel niet.

Op de Canarische eilanden waait de wind hierdoor uit het zuidwesten en voert erg vochtige lucht van de Atlantische Oceaan aan, die in deze omgeving natuurlijk behoorlijk warm is en door verdamping heel wat waterdamp in de lucht brengt. Lokale effecten, zoals de oriëntatie van de bergen ten opzichte van die wind, en de koude bovenlucht doen vervolgens de rest.

Het slechte weer houdt nog enkele dagen aan

Zoals eerder in dit verhaal aangegeven, lijkt deze situatie nog wel een paar dagen aan te houden, in elk geval tot en met komende woensdag. Afgezien van wat er al gevallen is, kan er op de natste plekken in die periode nog wel tot 150 millimeter aan extra regen bijkomen. Ook houden de sterk vlagerige wind en de hoge golven die daarvan het gevolg zijn nog een tijdje aan.

Zoals ook al benoemd, staat een strook van het oosten van Mauritanië via het noorden van Mali naar het westen van Algerije, een regio middenin de Sahara die normaal gortdroog is, ook een bijzondere episode te wachten. Het gaat er langere tijd hard regenen en regionaal kunnen de regenhoeveelheden er tot (ruim) boven 100 millimeter oplopen. De bodem is er niets gewend en kan al dat water niet aan. Dit moet in de woestijn dan ook tot overstromingen leiden.

Advertentie

Interactie lagedrukgebied en subtropische straalstroom

Dat die regen gaat vallen, is een gevolg van de interactie tussen het lagedrukgebied bij de Canarische eilanden aan de ene kant en de subtropische straalstroom boven de eerdergenoemde strook in de Sahara aan de andere kant.

Therese levert de voor de neerslag benodigde vochtige lucht, die met zuidwestelijke winden via Mauritanië en de Westelijke Sahara naar het noordoosten wordt gestuwd. De subtropische straalstroom, die in deze tijd van het jaar nog behoorlijk zuidelijk ligt, levert de voor het ontstaan van de regenzone benodigde stijgbewegingen.

Een versnelling in de straalstroom veroorzaakt de regen

Op de plek waar de regen gaat vallen, bevindt zich in de straalstroom een versnelling. Per saldo verdwijnt er in de regio op grote hoogte in de atmosfeer – als gevolg van die versnelling – meer lucht in noordoostelijke richting dan dat er vanuit het zuidwesten wordt aangevoerd. Er ontstaat zo een tekort, dat onder meer van onderaf wordt aangevuld. Met andere woorden: er komen stijgende luchtbewegingen op gang. Die grijpen de vochtige lucht, die nu wordt aangevoerd en laten die op grote hoogte afkoelen, waarbij de wolken ontstaan waaruit het gaat regenen.

In de tweede helft van de week verdwijnt Therese, zoals het er nu naar uitziet, van de kaarten. Het weer op de Canarische eilanden knapt dan op en de regen in de Sahara is weer voorbij.