30-Daagse (+): de onzekerheid van nu zelfs twee SSW’s

Foto boven: Mooie afsluiting van de dag bij de Kraaijenbergse plassen - Henk Straatman

Hoewel we net als vorig jaar tot nu een lente beleven waarin hogedrukgebieden dominant zijn, zien we ook verschillen. Niet alleen is maart dit jaar duidelijk natter dan vorig jaar, ook zijn de temperaturen in vooral de nachten een stuk hoger.

Maart 2025 had een gemiddelde temperatuur van 7,1 graden, verdeeld over 13,5 graden overdag en 0,8 graden in de nacht. Dit jaar koersen we op een maarttemperatuur van gemiddeld 8,4 graden af, verdeeld over 13,2 graden voor de dag en 3,5 graden voor de nacht. Overdag zou het dus wat koeler kunnen zijn dan vorig jaar, in de nachten juist duidelijk warmer.

Mooie afsluiting van de dag bij de Kraaijenbergse plassen - Henk Straatman

Vervolg van de lente is nog onduidelijk

Een duidelijk verschil is ook de neerslag. Vorig jaar viel in maart gemiddeld 6 millimeter regen, in De Bilt slechts 1,5 millimeter. Dit jaar zitten we daar al ver boven.

Advertentie

Wat het voor het verdere vervolg van de lente betekent, is nog niet duidelijk. Zo weten we niet wat de gevolgen van de instorting van de poolwervel zijn, de SSW zoals die zich eerder deze maand heeft voorgedaan. En om het nog ingewikkelder te maken: er komt vanaf eind volgende week een tweede bij. De vraag is of de poolwervel daarna nog weer even terugkeert, voordat de in de lente gebruikelijke eindinstorting volgt, of dat dit die ‘final warming’ is?

Tot nu toe nog geen duidelijke reactie op eerdere SSW

Wie de berichtgeving op deze site de afgelopen winter een beetje heeft gevolgd, weet dat SSW’s in het poolgebied vaak door daalbewegingen worden gevolgd die zich vanuit de stratosfeer naar de lagere delen van de atmosfeer bewegen. Op het moment dat die daalwegingen bij het aardoppervlak aankomen, kan zich in het hoge noorden een hogedrukgebied vormen. Afhankelijk van de precieze ligging daarvan, zou er nog een uitbraak van koude lucht kunnen zijn, die ook Nederland zou kunnen bereiken. En het lenteweer sterk beïnvloedt.

Tot nu toe hebben we in de atmosfeer nog geen reactie gezien op de SSW van eerde deze maand gezien. Noordelijke hogedrukgebieden zijn in onze omgeving nog achterwege gebleven. Of zo’n reactie ook na de komende SSW achterwege blijft, is echter de vraag.

De kaarten van het Europese model van vanochtend suggereren helemaal aan het einde, twee weken vanaf nu dus, de ontwikkeling van een noordelijk hogedrukgebied. Met daarbij een uitbraak van koude lucht, via het noorden van Europa zuidwaarts. Koude lucht die onze omgeving overigens nog niet bereikt. En het is allemaal natuurlijk nog wel erg ver weg.

Advertentie

Koudere weer volgende week heeft andere oorzaak

Dat het de komende week vanaf woensdag al wat kouder wordt, heeft met de SSW niets te maken. Maar wel met de komst van een hogedrukgebied op de oceaan, dat af en toe een uitbreiding in de richting van IJsland krijgt. Aan de oostflank van dit hogedrukgebied kan wat koudere lucht onze omgeving bereiken, met een naar noordwest draaiende wind en dus via zee. Het wordt hierdoor ook wisselvalliger en vooral overdag dus kouder.

Week 1: van maandag 23 tot en met zondag 29 maart

Zachte en zonnige start, later wisselvalliger
Wind eerst zuidwest, later west tot noordwest
Vooral overdag later wat kouder

Een hogedrukgebied ligt op de oceaan, ten noorden van de Azoren en ten westzuidwesten van Ierland. Lagedrukgebieden treffen we boven de Noorse Zee en Noorwegen aan. In Nederland begint de week nog zacht en vrij zonnig, maar vanaf woensdag wordt het wisselvalliger en vooral overdag kouder. Later is er kans op een paar maartse buien, als de wind noordwestelijk wordt.

Week 2: van maandag 30 maart tot en met zondag 5 april

Licht wisselvallig met soms een bui
Een noordelijke tot noordwestelijke wind
Temperaturen normaal tot iets beneden normaal

Het hogedrukgebied wordt in de berekeningen voor deze week wat zuidelijker ingetekend, de lagedrukgebieden manifesteren zich vooral in de buurt van IJsland. Ook het eerdergenoemde noordelijke hogedrukgebied staat erop, maar wel ver weg boven het noordwesten van Rusland.

In Nederland wordt nog steeds een noordelijke tot noordwestelijke wind verwacht, zijn de temperaturen normaal tot iets onder normaal en is het licht wisselvallig.

Week 3: van maandag 6 tot en met zondag 12 april

Hooguit licht wisselvallig
Een noordoostelijke wind
Temperaturen mogelijk beneden normaal

Het hogedrukgebied in het hoge noorden verplaatst zich naar het westen en komt boven de Noorse Zee terecht. Als het zo gaat, zou je dit als een gevolg van (de combinatie van) de eerdere SSW’s kunnen zien. Komt het hogedrukgebied er inderdaad, dan zouden we met een noordoostelijke wind ook nog een afstroom van iets van kou vanuit Scandinavië kunnen meemaken. Maar zoals eerder al aangegeven, is dit nog ver weg.

Week 4: van maandag 13 tot en met zondag 19 april

Flink hogere temperaturen
Een variabele wind
Enkele regen- of onweersbuien

Het hogedrukgebied schuift naar de omgeving van Groenland op. Lagedrukgebieden komen in de omgeving van Noordwest-Frankrijk terecht. Als dit zo gebeurt, komen we even in een situatie terecht die we van de afgelopen winter kennen. Maar met heel andere gevolgen.

Warme lucht, hogerop in de atmosfeer, zou zich namelijk tot over Nederland uitbreiden. Aan de grond zouden we in het grensgebied tussen een oostelijke wind in het noorden en meer zuidelijke winden in het zuiden van het land terechtkomen. Het zou de temperaturen op een flink hoger peil brengen, maar de kans op regen- en onweersbuien ook doen toenemen. Met de meeste kans op een weertype met flink wat zon in het noorden van het land.

Week 5 en 6: van maandag 20 april tot en met zondag 3 mei

Eerst vrij warm met enkele buien
Later overgang naar hogedrukweer
En uiteindelijk iets koeler

In week 5 wordt de lagedruk tussen IJsland en Ierland ingetekend met in Nederland een warme zuidelijke wind en nog steeds kans op een paar regen- en onweersbuien. Een week later zien we hoe een hogedrukgebied, dat eerst bij de Azoren ligt, via de Britse eilanden een verbinding krijgt met een ander hogedrukgebied boven de Noorse Zee. In Nederland zou de wind op die manier noordelijk tot noordoostelijk worden, met nog steeds ruimte voor de zon en vooral eerst nog vrij hoge temperaturen. Later volgt vanuit het noorden wellicht een afkoeling.

Samenvattend:

Vanaf halverwege volgende week zien het in Nederland vooral overdag al wat kouder en zeker ook wisselvalliger worden, met later kans op een paar maartse buien en een noordwestenwind. Met de eerdere en ook de komende SSW heeft die ontwikkeling nog niets te maken.

Het verschijnen van een nieuw hogedrukgebied in het hoge noorden, in de periode daarna, zou je wel als een gevolg van beide SSW’s kunnen zien. Wordt die nu berekende ontwikkeling op termijn inderdaad bewaarheid, dan zou koudere lucht vanuit het noorden nog even tot onze omgeving kunnen doordringen. Met daarbij hooguit licht wisselvallig weer.

In de periode daarna lijkt het juist warmer te worden, met kans op enkele (onweers)buien.