Europa beleefde koudste januari sinds 2010

Foto boven: De dag begon vandaag zacht en grijs - Jolanda Bakker

Het koude winterweer, dat grote delen van het continent vooral in de tweede helft van de maand in de greep had, heeft ervoor gezorgd dat Europa zijn koudste januarimaand sinds 2010 beleefde. Met een gemiddelde van -2,34 graden kwam de temperatuur in ons werelddeel op het land maar liefst 1,63 beneden normaal uit (1991-2020). Dat meldt het Europese klimaatbureau Copernicus in zijn maandoverzicht.

Niet alleen in Europa, maar in grote delen van het noordelijk halfrond was het de tweede helft van januari erg koud. Koudegolven troffen ook Noord-Amerika en Siberië. In Europa waren het vooral Scandinavië, Finland, de Baltische staten en Oost-Europa die een koude maand beleefden. In Nederland deed het noorden ook nog net met de kou mee.

De dag begon vandaag zacht en grijs - Jolanda Bakker

Noorpoolgebied was juist warmer

Opvallend warmer dan normaal was het in het Noordpoolgebied, waar koude lucht door een hogedrukgebied naar het zuiden werd geduwd. Ook het noorden van Afrika, het zuiden van Zuid-Amerika, Centraal-Azië en het grootste deel van Australië en Antarctica waren warm.

Advertentie

Tel je het allemaal bij elkaar op, dan kom je voor januari op een gemiddelde wereldtemperatuur van 12,95 graden uit, 0,28 graden lager dan het warmterecord van vorig jaar en goed voor een 5^e plaats op de lijst van warmste januarimaanden sinds het begin van de metingen. Daarmee lag de januaritemperatuur 1,47 graden hoger dan aan het begin van de industriële revolutie, een belangrijk ijkpunt in het kader van de akkoorden van Parijs.

Wereldzeeën vaak warmer dan normaal

Ook voor de wereldzeeën is een gemiddelde januaritemperatuur bepaald, en dan gaat het om de zeeën tussen 60 graden noord en 60 graden zuid (de regio’s waar geen zeeijs voorkomt). De gemiddelde watertemperatuur bedroeg in die gebieden de afgelopen maand 20,68 graden, goed voor een 4^e plaats op de lijst van warmste maanden. De gemiddelde watertemperatuur was in de eerste maand van dit jaar 0,29 graden lager dan bij het record uit 2024.

Flinke delen van de subtropische en noordoostelijke Atlantische Oceaan noteerden wel hun hoogste watertemperatuur in januari ooit. Datzelfde gold voor de Noorse Zee. Ook het noordelijke deel van de Grote Oceaan bleef warmer dan normaal. In de zeeën rond de evenaar tussen Zuid-Amerika en Australië/Indonesië waren de zeewatertemperaturen juist normaal, tot iets beneden normaal. Daar was nog steeds een zwakke La Niña aan de gang.

Zeeijsbedekking laag, maar geen records

De Arabische Zee, Indische Oceaan, het centrale deel van de zuidelijk Grote Oceaan en de Tasmaanse Zee waren juist opvallend kouder dan gebruikelijk.

Advertentie

De zeeijsbedekking in het noordpoolgebied was in januari 6 procent lager dan gebruikelijk en kwam daarmee op een 3^e plaats uit, op de lijst met laagste zeeijsbedekkingen voor de maand. Aan de andere kant van de wereld, in het zuidpoolgebied lag de zeeijsbedekking in januari 8 procent lager dan normaal, maar bleef daarmee buiten de top 10 van laagste jaren.

Hevige natuurbranden op zuidelijk halfrond

Verder kwam het in januari tijdens de zomer op het zuidelijk halfrond vooral in delen van Australië, Chili en Patagonië tot hevige natuurbranden. In het zuidelijke deel van Afrika viel juist erg veel regen, waarbij met name Mozambique zwaar werd getroffen. Ook in Noord-Amerika, Centraal-Azië en in het oosten van Rusland en Japan was het natter dan normaal.