Enkele stormen lieten een verpletterende indruk achter

Foto boven: De Texelbank in een storm - Kees Torn

Zoals ik al eerder heb verteld stond een storm aan het begin van weerfascinatie. De storm van 2 op 3 januari is niet de eerste waar ik herinneringen aan heb. Ook de stormen van 13 november 1972 en 2 april 1973 kan ik me nog herinneren.

Door een zware storm en mijn liefde voor sneeuw, kwam ik als 7-jarig jongetje ‘in het weer‘ terecht, afgelopen 3 januari precies 50 jaar geleden. Een serie van 11 delen over alles wat er sindsdien is gebeurd en wat zich in mijn herinnering heeft vastgezet. Vandaag deel 3.

Van de storm van november 1972 weet ik nog hoe groot de schade daarna in de bossen rond Garderen was. Garderen ligt midden op de Veluwe. Mijn vader en moeder namen ons mee en lieten de enorme kale plekken zien, die de wind in het bos had nagelaten. Hele boomvakken waren tegen de grond geslagen. Miljoenen bomen hadden het loodje gelegd.

Sleepboot Texelbank in de Maasmonding - Kees Torn

De storm van 1973 maakte op een andere manier indruk

De storm van april 1973, nog geen 5 maanden later, maakte op en andere manier indruk. Mijn vader was bestuurslid van een afdeling van de Nederlandse vereniging van mengvoederfabrikanten, en moest voor een vergadering naar Gouda.

Advertentie

Hij waagde het erop en trotseerde het slechte weer om naar de vergaderlocatie te reizen. En was de enige die daar kwam opdagen. De vergadering ging niet door en een zeer moeizame terugreis begon. Het duurde heel lang voordat hij terugkwam. Mijn moeder maakte zich grote zorgen en dat merkten wij als kinderen ook. Dus lagen we allemaal wakker en hoorden hoe de wind het huis geselde. Diep in de nacht kwam hij uiteindelijk thuis.

Het Veronicaschip werd op het strand gezet

Opnieuw waaiden veel bomen om en was de schade groot. Maar niet zo groot als enkele maanden eerder. Toen was al heel veel omgewaaid, dat kon nu immers niet meer vallen. De aprilstorm was ook de storm die het Veronicaschip op het strand zette.

Voor de volgende storm schuiven we een flink stuk op in de tijd. Het was 25 januari 1990. Ik werkte als journalist en eindredacteur bij het Veluws Dagblad in Harderwijk. Het was destijds een kopblad van de Amersfoortse Courant, die later in het Utrechts Nieuwsblad ius opgegaan. Het Utrechts Nieuwsblad op zijn beurt is tegenwoordig en onderdeel van het AD.

Ik meldde de storm die dag bij de planning aan

Als journalist met een fascinatie voor het weer wist ik natuurlijk wat er die dag aan zat te komen. En dus meldde ik tijdens het planningsberaad voor de krant van de volgende dag de storm ook als een potentieel onderwerp aan. We besloten alle fotografen op stand-by te zetten.

Advertentie

Stormschade in Haarlem - Fotopersbureau De Boer

Zo ongeveer rond het middaguur, toen het koufront van de stormdepressie passeerde, haalde de wind voor de eerste keer uit. Hier en daar waaide een boom om en een enkel stoplicht was ook niet tegen de windvlagen bestand. Meteen kwamen een paar foto’s binnen. De fotografen meldden zich direct ook weer af. De storm was voorbij. Ik moest praten als Brugman om iedereen ervan te overtuigen dat dit nog maar het voorproefje was geweest.

Toen ik zelf ging kijken, zag ik de storm komen

Rond half 4, toen er nog steeds niks gebeurde, hield ik het niet meer. Ik verliet de redactie om naar het water van het dichtbijgelegen Wolderwijd te lopen. Om daar poolshoogte te nemen. Ik was net op tijd. Er trokken een paar kleine buitjes over, terwijl de zon nog scheen. Mijn oog viel op een muur van stuifwater in de verte, die met een noodgang aan kwam zetten.

Ik wist genoeg en zette het op een lopen. Voordat de wind toesloeg, vond ik ternauwernood dekking achter één van de steunberen van de stadsmuur, vlakbij. Daar vandaan kon ik precies zien hoe de storm toesloeg. Het was imposant. Van het ene op het andere moment brak de hel los. Ramen werden ingedrukt, glazen windvangers rond de terrassen aan het water gingen om, dakkapellen braken af en het regende dakpannen.

Van het ene op het andere moment op de top van zijn intensiteit

De storm zat van het ene op het andere moment op de top van zijn intensiteit en liet die kracht in de ongeveer 5 uur daarna eigenlijk nooit meer los. Met gevaar voor eigen leven, tussen al het vallende puin door, ben ik naar de redactie teruggelopen. Daar was ik als enige nog aanwezig, alle andere collega’s waren vertrokken. Tussen alle stroom- en telefoonstoringen van dat moment door ben ik maar gaan rondbellen, om een beeld van de gebeurtenissen te krijgen. Heel geleidelijk aan ontstond zo een overzicht van dat wat zich in onze regio afspeelde.

Na enige tijd kwam de chef van de redactie ook weer binnen. En samen zijn we toen aan de krant van de volgende begonnen. Het zal duidelijk zijn dat het daarin voornamelijk over de storm ging die Nederland in de loop van de middag en avond helemaal lam had gelegd. Duizenden mensen konden niet thuis komen en sliepen in vreemde bedden. Het volledige openbare vervoer kwam tot stilstand, gevlogen werd er een tijdlang ook niet meer.

Ergens in de tweede helft van de avond werd het weer minder

Ergens in de tweede helft van de avond nam de wind langzaam weer wat af. Doordat alle wegen naar Garderen door omgewaaide bomen waren afgesloten, kon ik niet naar huis. Dus sliep ik in Nunspeet, bij het gezin van mijn chef. De volgende dag waren we alweer vroeg van de partij om de krant te maken, die vol stond met het werk dat we die avond hadden verzet.

Daarna trokken we erop uit om de schade in de bossen te bekijken. Hoe zwaar de storm ook was, en hoeveel bomen er ook waren omgewaaid, toch verbleekt de schade na de storm van 25 januari 1990 enigszins bij de ravage die de stormen in 1972 en 1973 hadden aangericht. Doordat ik de storm van 1990 zo bewust meemaakte, zal het wel voor altijd de grootste uit mijn leven blijven. In de jaren daarna heeft het ook nog geregeld gestormd, maar geen van die stormen is ook maar in de buurt van die van 1990 gekomen. Die staat voor mij eenzaam bovenaan.