Eclipsjagers hebben op herkansing beet, vergeten record-knop

Foto boven: Wachten op de zonsverduistering in Zaragoza - Louis Stuster

Eclipsjagers Louis Stuster en Marjon de Vries uit Amsterdam waren speciaal naar Spanje afgereisd om de totale zonsverduistering te zien.

Pieter Bliek - De eerste keer, in 1999, waren ze daarvoor naar Zuid-Duitsland gegaan. Maar toen gooide een onweersbui roet in het eten. Ook nu dreigde bewolking aan de Spaanse kust hun plannen te dwarsbomen. Daarom namen de eclipsjagers op het laatste moment een drastisch besluit: ze stapten in de bus en reisden een paar honderd kilometer landinwaarts, naar Zaragoza.

Wachten op de zonsverduistering in Zaragoza - Louis Stuster

Daar waren ze uiteindelijk getuige van de totale zonsverduistering, die 1 minuut en 23 seconden duurde. Louis: ‘Ik baal er alleen van dat ik vergeten ben om het recordknopje in te drukken. Ik had de corona volop in beeld op film.’

Advertentie

Het was spectaculair

Louis en Marjon vonden de totale zonsverduistering spectaculair. ‘Als het eerste hapje uit de zon wordt genomen, merk je daar nog niet zo veel van. Dat duurt een half uur tot drie kwartier. Maar die laatste 30 seconden voordat de eclips totaal is, is het net alsof iemand het licht ineens snel dimt. Ineens wordt het om je heen half nacht en zie je de planeet Venus. De natuur wordt heel stil en de mensen beginnen te klappen en te juichen. Het is een heel vreemd sfeertje.’

Het was gisteren bloedheet in Zaragoza, met een temperatuur van 39 graden. Toen de duisternis intrad, werd het aangenaam koeler. De totale verduistering vond plaats om 20.29 uur. ‘Dan is het echt helemaal donker wanneer de maan volledig voor de zon staat.’

In Nederland was de eclips niet totaal

In Nederland was de zonsverduistering niet totaal. Op het hoogtepunt van de eclips, om 20.11 uur, was bijna 90 procent van de zon bedekt. Het begon wel te schemeren, maar het werd in Nederland niet echt donker. Ook daar was de gedeeltelijke eclips dankzij het heldere weer goed te zien.

Advertentie

‘Als het om zonsverduisteringen gaat, rust er bij mij een vloek op’, zegt Louis. ‘Wij gingen in 1999 naar Zuid-Duitsland toe. Daar was de verduistering toen ook totaal. Dat was ’s middags om 12.30 uur in augustus. Door de afkoeling als gevolg van de verduistering verschenen er ineens heel veel wolken aan de horizon en begon het flink te onweren. We hebben de zonsverduistering daardoor niet kunnen zien.

‘We waren in een Duitse stad die extreem donker werd. De lantaarns gingen ineens aan en je hoorde de donder en de bliksem. Dan sta je op het moment suprême in een plensbui. Dus we hadden zoiets van: wat ons toen is overkomen, gaan we nu goedmaken.’

De totale zonsverduistering in Zaragoza - Marjon de Vries

Het scenario uit 1999 dreigde zich te herhalen

De eclipsjagers zaten al een week aan de kust. En opnieuw dreigde het scenario uit 1999 zich te herhalen. ‘Elke avond rond zonsondergang zagen we telkens dat er wolken de berghelling opkropen. En dat kunnen we niet hebben, want de verduistering zou ongeveer 6 graden boven de horizon plaatsvinden. We moeten dus goed helder weer hebben. We laten ons niet weer een verduistering ontnemen.’

Met behulp van AI zocht Louis uit welke plek in Spanje de minste kans op wolkenvelden had. ‘Telkens kwam daar Zaragoza uit’, vertelt de eclipsjager. ‘Dat was ook best wel te doen met de bus vanuit Tarragona. Vanaf de kust is het maar een paar uur rijden.’

Verhuizing naar Zaragoza bleek een goede keuze

De verhuizing bleek een goede keuze. ‘We hebben de verduistering prima kunnen zien. Alleen baal ik dat mijn video is mislukt. Ik had de eclips volop in beeld, met de corona op bewegend beeld. Ik kan mezelf wel voor mijn kop slaan dat ik niet tussentijds heb gekeken of de opname wel liep. Door de warmte zweet je en heb je natte vingers, waardoor ik kennelijk niet goed op record heb gedrukt.’

Dat zijn nog eens eclipsbrillen, in Egmond aan Zee - Pieter Bliek

Louis en Marjon zaten in het Parque del Agua aan de rivier de Ebro. ‘Dat is een heel groot park van 120 hectare en een paar keer groter dan het Vondelpark in Amsterdam. Er was hier volop ruimte en door de vlakte was de zonsverduistering, die laag aan de horizon stond, goed te zien.’

Na afloop zagen ze hoe mensen hun eclipsbrilletjes op de grond gooiden. ‘De volgende zonsverduistering is toch pas in 2081.’

Inmiddels vijf eclipsbrilletjes

De eclipsjagers hebben inmiddels vijf eclipsbrilletjes verzameld. ‘Twee brillen heb ik in 1999 bij de Kijkshop gekocht. Dat zijn de beste. Twee heb ik hier in een winkeltje gekocht en de vijfde heb ik gevonden.’

Volgend jaar is er opnieuw een totale zonsverduistering te zien, maar dan een stuk zuidelijker, onder meer bij Málaga en Gibraltar en in Tunesië. ‘Dit wordt ook wel de eclips van de eeuw genoemd’, zegt Louis. De totale verduistering duurt dan vijf of zes minuten.

‘Wij hadden nu al 39 graden in Zaragoza. Ik weet niet of ik volgend jaar op 2 augustus in Tunesië wil staan met die hitte.’

De gedeeltelijke zonsverduistering in Nederland boven Bronkhorst - Hans van Loenen

Volgend jaar ook weer gedeeltelijke zonsverduistering in Nederland

De zonsverduistering is volgend jaar ook gedeeltelijk in Nederland te zien. De maan zal de zon daar voor 38 procent bedekken. Op 11 augustus 1999 was de zonsverduistering met 93 procent een paar procentpunten groter dan gisteren. In het zuiden van het land was toen bijna 97 procent van de zon bedekt. Op 3 september 2081 zal de zonsverduistering in Nederland, net als gisteravond, bijna 90 procent bedragen. Tussen 2026 en 2081 zal Nederland nog zo’n 21 kleinere en grotere zonsverduisteringen meemaken.

Ook bij ons trokken hele volksstammen eropuit om de zonsverduistering te bekijken. Zo stond er in Egmond aan Zee op weg naar het strand een heuse eclipsfile en konden mensen hun auto nergens meer parkeren. Het strand zat bomvol met mensen die met eclipsbrilletjes naar het natuurverschijnsel staarden.

Kijken door de laskap in Egmond aan Zee - Pieter Bliek

Kijken door een laskap

Een jonge man trok daarbij bijzondere aandacht: hij hield een heuse laskap voor zijn gezicht. Bij navraag bleek hij inderdaad lasser van beroep te zijn.

Mensen die geen eclipsbril hadden, mochten van anderen die er wel een hadden ook door hun bril naar de zon kijken. Op het hoogtepunt van de eclips, om 20.11 uur, begonnen mensen te klappen en te juichen. Even later, toen het weer lichter werd, volgde een ware exodus vanuit Egmond aan Zee.

De zonsverduistering veroorzaakte in de duinpan Bol 2 in het Bergense bos een duidelijke temperatuurdip - Pieter Bliek

De eclips had ook effect op de temperatuur in de duinpannen. In duinpan Bol 2 was het om 19.00 uur, aan het begin van de eclips, nog dik 31 graden. Om 20.10 uur was de temperatuur gedaald tot net onder de 24 graden. Daarna zakte de temperatuur verder, tot net boven de 15 graden om 21.30 uur, kort na zonsondergang. Vervolgens liep de temperatuur weer met 3 graden op.

De eclips heeft daarmee een duidelijke temperatuurdip veroorzaakt.