Doodsangsten in het vliegtuig door turbulentie

Foto boven: Vliegtuigen komen tegenwoordig vaker in hevige turbulentie terecht - Wikipedia

Met vliegen heb ik altijd een haat-liefdeverhouding gehad. Ik ben niet gemaakt voor de lucht en een paar nare ervaringen in het vliegtuig versterkten dat gevoel in de loop van de tijd. Tegelijkertijd is het fascinerend om door de atmosfeer te zweven, dé plek waar al het weer zich vormt en die ik elke keer weer via de weerkaarten bekijk.

Door een zware storm en mijn liefde voor sneeuw, kwam ik als 7-jarig jongetje ‘in het weer‘ terecht, afgelopen 3 januari precies 50 jaar geleden. Een serie van 11 delen over alles wat er sindsdien is gebeurd en wat zich in mijn herinnering heeft vastgezet. Vandaag deel 6.

De eerste keer in een vliegtuig moet ik een jaar of 4 zijn geweest. Het was in 1973 en we – mijn ouders, mijn broertje en ik – waren met de tent met vakantie in het toenmalige Joegoslavië geweest. Mijn jongste broertje, nog maar 1 jaar oud, logeerde bij een oom en tante.

Vliegtuigen komen tegenwoordig vaker in hevige turbulentie terecht - Wikipedia

Een witte Citroën

Met de auto, een witte Citroën waren we helemaal naar het zuiden gereden. Het was daar in Joegoslavië nog wildwest op de weg. Niet zelden moest mijn vader een extreme reflex in stelling brengen om ons van een zekere dood te redden. Dat lukte steeds, maar had wel tot gevolg dat de rugleuning van de achterbank af en toe naar voren schoot, en ons kleine kinderen bedekte.

Advertentie

Dat gebeurde ook bij een meer in Oostenrijk, toen we alweer op weg naar huis waren. Toen was het echter wel ernstig. Een chauffeur in de ons tegemoetkomende rij auto’s was in slaap gevallen en met zijn voertuig op de verkeerde weghelft terechtgekomen. En frontale botsing was het gevolg. Mijn ouders droegen toen geen gordels, waardoor mijn moeder door de voorruit klapte en een grote hoeveelheid glas in haar hoofd kreeg. De auto was total-loss en we moesten naar het ziekenhuis, om mijn moeder daar te laten behandelen. En daardoor een extra nacht in Oostenrijk overblijven. Ik herinner me dat nog goed.

We gingen met het vliegtuig terug

Omdat er geen auto meer was, restte ons niets anders dan met het vliegtuig terug te vliegen. Dat gebeurde ook. Ik herinner me die vlucht nog goed. Mijn ouders waren verbaasd toen ik uitbracht dat ik ‘God daarboven niet zag’. Ook de piloot moest lachen toen ik vroeg of ik uit mocht uitstappen, om op één van de wolken te gaan liggen, die er als lekker zachte watjes uitzagen. Het gebeurde uiteraard niet.

Volgens mij vond ik dat nog wel een leuke vlucht. Ik kan me tenminste niet herinneren dat ik op enig moment ook maar bang ben geweest. De volgende vlucht was er één, enkele jaren later, naar het Portugese Faro, heen en weer. Met daartussen een vakantie van twee weken aan de Algarve. Toen was ik al minder op mijn gemak. Ik kwam erachter dat vliegen lang niet altijd glad verloopt. En die turbulentie onderweg maakte dat ik me niet op mijn gemak voelde.

De angst kwam toen we in een storm op Schiphol landden

De echte angst kwam toen we - nog weer later - een keer tijdens een storm op Schiphol moesten landen. Het regende, de wolken hingen laag, het vliegtuig ging als een gek tekeer en je hoorde de wind huilen rond de romp. Met een klap kwamen we uiteindelijk op de landingsbaan terecht.

Advertentie

De vluchten bleven nadien komen. En de mindere ervaringen ook. Boven Spanje ben ik meerdere keren in hevige turbulentie terechtgekomen. Eén keer was het zo bar dat het vliegtuig van de Spaanse luchtvaartmaatschappij Iberia, een oude Boeing 727 met de motoren achterin, meerder duikvluchten achter elkaar maakte. Met de punt omlaag, om daarna het vliegtuig onder brullend lawaai van de motoren weer recht te trekken.

Ik ben er nooit achter gekomen wat er toen is gebeurd

Dat was een angstige ervaring. Iemand middenin het vliegtuig kreeg het te kwaad en werd door het personeel in de gang gelegd, met één van de personeelsleden er bovenop, om de persoon in kwestie op zijn plaats te houden tijdens de woeste manoeuvres van het vliegtuig. Toen we enige tijd later toch veilig op de grond stonden, moest die persoon met een ambulance worden afgevoerd. Ik ben er nooit achter gekomen wat er die vlucht precies is gebeurd.

Vanaf dat moment was vliegen geen pretje meer, maar ik ben het blijven doen. Heb me ook enorm verdiept in wat er tijdens een vlucht allemaal kan gebeuren, en heb op die manier toch weer een beetje rust gevonden. De angst is me gelukkig nooit teveel geworden.

Tijdens een landing raakte een motor oververhit

Wel heb ik een landing in een Boeing 747 op Johannesburg meegemaakt, waarbij één van de motoren oververhit raakte en moest worden uitgeschakeld. Ook toen we aansluitend in hetzelfde vliegtuig, met dezelfde motor weer aan, de vlucht naar Kaapstad maakten, werd het me niet te kwaad.

Ook ben ik in vliegtuigen ingestapt die naar een gebied vlogen, waarvan ik wist dat er onweersbuien waren. Ik heb die buien ook vanuit het vliegtuig mogen bewonderen en ben gelukkig nooit een piloot tegengekomen die er doorheen wilde vliegen. Wel ben ik tijdens de landing op het vliegveld van Düsseldorf, komende vanuit Berlijn, ooit door een waanzinnige wolkbreuk heen gevlogen. Het was ongelooflijk om te zien hoeveel water het vliegtuig gedurende dat korte moment te verwerken kreeg. De wind hield zich op dat moment gelukkig koest.

Een ook een doorstart stond op het menu

Het summum van mijn vliegangst leek me toch wel het meemaken van een doorstart. En ook dat is inmiddels gebeurd, nog niet al te lang geleden, toen ik met mijn jongste broer op weg was naar Málaga. We stonden in het donker al bijna op de grond, toen de piloot zag dat de baan nog niet leeg was en de landing abrupt afbrak. Met brullende motoren ging het weer snel omhoog, terug naar de zee om een nieuwe poging te wagen. Het bleef doodstil in het vliegtuig. Bijna niemand reageerde op wat er gebeurde. Totdat de piloot na een minuut of acht vertelde wat hij had gezien, waarom we de landing hadden afgebroken en dat we het nog eens zouden proberen.

Ondanks mijn angst om de lucht in te gaan, heb ik groot respect gekregen voor de mannen en vrouwen die voorin het vliegtuig zitten en zich uit vrijwel iedere situatie weten te redden. En voor het brok aan technische vernuft dat ze daarbij iedere keer weer besturen.

Ik voel me op een onrustige manier toch veilig

Hoewel ik niet gemaakt ben om te vliegen en er iedere keer weer angst van heb, vind ik het tegelijkertijd fascinerend en voel ik me op een onrustige manier toch ook wel veilig daarboven. Verder is er niets mooier dan het weer te bekijken door er dwars doorheen te vliegen.