Twee types zomer in één: nu de aangenamere variant

Foto boven: In het noorden is nog steeds vaak bewolkt, zoals hier in Roodeschool - Jannes Wiersema

Alsof we dit jaar twee types zomer in één krijgen. Terwijl veel mensen nog van de laatste hittegolf bijkomen, kondigt een potentieel volgende zich aan. En daarbij lijkt het dit keer anders en aangenamer te worden dan die wat traumatische vorige keer.

De oorzaak van dit alles ligt in de positie van het nieuwe hogedrukgebied, de gevolgen zijn een noordoostenwind, minder extreem hoge temperaturen en vooral lagere dauwpunten, een lagere luchtvochtigheid en daardoor veel ‘draaglijkere’ temperaturen.

De eerste hittegolf van deze zomer was een beetje traumatisch

Nog even terug naar die eerste hittegolf van deze zomer. Het hogedrukgebied dat de piek van extreme hitte veroorzaakte, lag toen boven het oosten en later zuidoosten van Europa. Tegelijkertijd waren op de oceaan voor de westkust van Europa lagedrukgebieden aanwezig.

Advertentie

Daartussen voerde een zuidelijke wind niet alleen extreem warme, maar ook nog eens supervochtige lucht aan. De dauwpunten stegen tot soms 25 graden, werkelijk ongekend voor de Nederlandse situatie. Geen wonder dat de fonkelnieuwe hittekracht van het KNMI meteen zijn maximale sterkte van 10 bereikte. En zo voelde het buiten ook, het was niet te doen.

Door het weerverloop deze zomer, is al vaak de vergelijking met de Grote Zomer van 1976 gemaakt, nu precies 50 jaar geleden. Ook ik heb die zomer als kind meegemaakt en heb er nog veel herinneringen aan. Wat ik vooral nog weet, is dat de warmte destijds van een heel ander type was dan die tijdens de eerste hittegolf van deze zomer. Het hogedrukgebied lag toen bij Schotland, de wind was noordoostelijk en de lucht was veel droger.

Nu lijken we aan een aangenamere variant van zomerweer te beginnen

Precies een periode van dat type lijkt nu op Nederland af te komen. Vandaar ook de melding in het intro van dit verhaal dat we dit jaar 2 types zomer in één kunnen krijgen. De positie van het hogedrukgebied speelt daarbij dus een hoofdrol, maar daarover straks meer.

Scheen gisteren op veel plaatsen de zon en werd het in het Zeeuwse Westdorpe uiteindelijk 32,1 graden, tegen 20,5 graden in Lauwersoog, de afgelopen nacht raakte het op de meeste plaatsen weer bewolkt en viel lokaal zelfs een spatje regen. De temperaturen daalden tot 14,5 graden in Deelen en 19,5 graden in Vlissingen. Het was daarmee een vrij warme nacht.

Advertentie

Vandaag en morgen nog wolkenvelden

Het voor het weer bij ons belangrijkste hogedrukgebied ligt nu ten westen van Portugal, een lagedrukgebied trekt over Scandinavië naar het oosten en het bijbehorende koufront schampt ons land vanuit het noordwesten. Het is niet heel actief maar brengt wel wolkenvelden met zich mee. Vooral de Wadden en het noorden hebben daar last van, in het midden en zuiden komt ook de zon er goed door. Groningen maakt nog kans op een spatje regen, in de rest van het land blijft het droog. Er waait een matige, aan zee vrij krachtige en in het Waddengebied af en toe krachtige westelijke tot noordwestelijke wind en het wordt van noord naar zuid 22 tot 28 graden.

Vanavond zijn er brede opklaringen, de komende nacht komt de bij het oude front horende bewolking opnieuw vanuit het noorden het land in. In het uiterste noordoosten zou uit die wolken nog steeds een spatje kunnen vallen, verder is het droog. Het koelt af tot tussen 15 en 18 graden.

Het hogedrukgebied wandelt naar het noorden

Morgen weten de wolkenvelden zich nog lange tijd boven het land te handhaven. Later op de dag krijgt de bewolking meer de gedaante van stapelwolken. Dan zien we tussendoor ook de zon steeds vaker. Het blijft droog en bij een meest matige noordwestenwind komen de temperaturen tussen 22 graden in het noorden en 26 graden in het zuiden uit. Iets koeler dus.

Op de weerkaart zien we intussen hoe het hogedrukgebied ten westen van Portugal aan een reis naar het noorden begint. De kern ervan komt ten westen van Bretagne uit, op de Noordzee ten westen van Nederland ligt een apart centrum. Het is ook door deze ontwikkeling dat de wind bij ons een meer en meer noordelijke component krijgt, met dus wat koelere lucht.

Nu gaat de kern naar Schotland

Donderdag en vrijdag splitst zich van het hogedrukgebied bij de Azoren een nieuwe hogedrukcel af die naar het zeegebied in de buurt van Schotland trekt, precies zoals in de eerdergenoemde zomer van 1976 dus. En daarbij een uitbreiding tot over Noorwegen krijgt.

Bij ons draait de wind hierdoor vanaf vrijdag naar het noordoosten, om vervolgens waarschijnlijk een week lang noordoostelijk te blijven. Daarmee komt de aanvoer van vrij warme, maar ook relatief droge lucht op gang. Deze ontwikkeling zou ons land vanaf donderdag en vrijdag zomaar een zonnige periode van een week kunnen opleveren. Met temperaturen die op de Wadden en in noorden rond 25 graden en in het midden en zuiden tussen 28 en 33 graden uitkomen. Met dauwpunten tussen 12 en 14 graden. Een heel verschil met de vorige keer dus.

De droogte wordt zorgelijk

Wat dat betreft, ziet het er wel goed uit. Zorgelijker is het gebrek aan regen van de komende tijd. Door de grote verdamping, die het zomerweer van de komende 10 dagen lijkt te gaan opleveren, neemt het neerslagtekort snel toe en beginnen we aan een droogteperiode. Daarbij voert de Rijn op dit moment nog niet de helft van het water aan dat in deze tijd gebruikelijk is. En een verdere daling van de waterstand ligt in het verschiet. Een schreeuwend gebrek aan sneeuw in de Alpen is hier de oorzaak van. Alleen de smeltende gletsjers leveren nog water.

Een overgang naar wisselvalliger weer is vooralsnog niet in zicht. Pas vanaf grofweg 17 juli zou het wel wat natter kunnen worden, maar die signalen zijn nog niet heel sterk en bovendien duurt het nog even voordat het zover is. Maar we blijven de situatie op deze plek volgen.