30-Daagse (+): warmte en hitte ‘ohne ende’

Foto boven: De zomer wijkt de komende tijd geen moment van ons, als de weerkaarten voor de lange termijn gelijk krijgen - Jolanda Bakker

Nu we de julimaand zijn binnengegaan, kunnen we ons voor de hoogzomer opmaken. Het warmste deel valt klimatologisch gezien tijdens de Hondsdagen, de periode tussen 20 juli en 20 augustus. Dan komen we te weten waartoe de zomer in staat is.

Een voorproefje zagen we gisteren misschien wel in één van de berekeningen van het Amerikaanse GFS-model. Dat voorzag op vrijdag 17 juli voor het zuiden van Frankrijk plaatselijk een temperatuur van 50 (!!!) graden.

De zomer wijkt de komende tijd geen moment van ons, als de weerkaarten voor de lange termijn gelijk krijgen - Jolanda Bakker

Voor de tweede keer werd 50 graden of meer berekend

Het was overigens de tweede keer in zijn bestaan dat dit model ergens in Europa een temperatuur van boven 50 graden berekende. De eerste keer was in 2022, toen voor 18 juli – ook in Frankrijk – een temperatuur van plaatselijk 52 graden werd voorzien. Uiteindelijk werd het die dag 40 tot 43 graden. Ook extreem, maar minder dramatisch dan in de berekening.

Advertentie

Voor de extreemste temperaturen is een droge bodem nodig. Omdat er dan weinig vocht meer is dat moet verdampen, komt alle invallende zonnestraling aan het stijgen van de temperaturen ten goede. Dit was ook de reden waarom de temperaturen in Frankrijk tijdens de recente hittegolf extremer uithaalden dan in Nederland. Bij ons was de bodem, door alle regen eerder in juni, nog wel vochtig. En werd de hitte door de verdamping iets getemperd.

We verliezen de komende tijd een voordeel

Intussen lijkt het erop dat we dit voordeel hier de komende weken wel geleidelijk gaan verliezen. De verwachtingen voor de langere termijn zien er al een tijdje behoorlijk droog en tegelijkertijd ook warm uit. Hierdoor verdwijnt ook bij ons het bodemvocht meer en meer en wordt de potentie voor extreme temperaturen tijdens een volgende hittepiek groter.

Vorige week zagen we in de 30-daagse verwachting hoe enkele potentieel warme weken op ons lagen te wachten. De vraag is of we ze in de kaarten van deze week opnieuw terugvinden. En ook hoe de aanloop ernaartoe eruit ziet, zeker ook met het oog op eventuele regen.

Week 1: van maandag 6 tot en met zondag 12 juli

Hogedrukgebied in de buurt
Noorden eerst wolken en wat regen
Later in de week zonnig en (zeer) warm

Het hogedrukgebied wordt aan het begin van de week nog ten zuidwesten van de Britse eilanden ingetekend, maar lijkt aan het einde van de week ten noorden van onze omgeving, in een strook van de Britse eilanden via de Noordzee naar Centraal-Europa terecht te komen.

Advertentie

Tot en met woensdag is het beschaafd zomerweer met temperaturen tussen 20 en 26 graden, de meeste zon in het midden en het zuiden, de meeste wolken in het noorden en met name daar soms ook een beetje regen. Al gaat het daarbij niet om grote hoeveelheden.

In de tweede helft van de week draait de wind naar richtingen tussen noord en oost, wordt het droog en vrij zonnig en lopen de temperaturen verder op. Dan zou zich ook al een nieuwe hittepiek kunnen voordoen, als is dat nog niet helemaal zeker.

Week 2: van maandag 13 tot en met zondag 19 juli

Zonnig zomerweer
Een noordoostelijke wind
Warm tot zeer warm

Het zwaartepunt van het hogedrukgebied wordt ten westen van Schotland berekend. Bij ons waait een noordoostenwind en houdt het (zeer) warme weer aan. In het noorden kan om het hogedrukgebied heen ook weleens wat koelere lucht binnendringen. De kans op een bui is maar klein, maar niet helemaal denkbeeldig. En het neerslagtekort loopt snel verder op.

Week 3: van maandag 20 tot en met zondag 26 juli

Zuidelijke tot zuidwestelijke winden
Kans op een nieuwe hittepiek
Mogelijk ook onweer

We zien in deze week – net als tijdens de hittegolf – de klassieke drukverdeling terug die ons onlangs ook toen de hitte bracht. Met een hogedrukgebied boven Zuidoost-Europa en een langgerekte zone van lagedruk, beginnend boven Scandinavië en zich verder uitstrekkend tot over de Britse eilanden en het zeegebied richting de Azoren.

Boven de westelijke helft van Europa komt op deze manier een opnieuw zuidelijke tot zuidwestelijke stroming te staan, die uit de hittepoel boven het zuidwesten van Europa tapt. Een nieuwe hittepiek ligt dan ook op de loer. Niet meteen een stabiele, want onweer zal er ook bij horen. Maar wel één die erg hoge temperaturen kan veroorzaken, omdat we ons midden in het klimatologisch warmste deel van de zomer bevinden.

Week 4: van 27 juli tot en met 2 augustus

Nog steeds zuidzuidwestenwind
Grote kans op hitte
En een onweerssituatie

Er lijkt weinig in de heersende drukverdeling te veranderen. Nog steeds liggen de belangrijkste spelers op plekken die bij ons voor hitte zeer geschikt zijn, met de hogedruk boven het zuidoosten van Europa en de lagedruk op de oceaan, ten westen van Ierland. Nog altijd zijn er in onze omgeving ook onweerskansen. En die kunnen de hitte wel wat temperen.

Week 5 en 6: van 3 tot en met 16 augustus

Hogedrukgebied boven Britse eilanden
Een noorden- tot noordoostenwind
Wel warm, niet heet en een lokale bui

Het hogedrukgebied komt weer boven de Britse eilanden terecht, als deze berekeningen gelijk krijgen. Bij ons krijgt de wind hierdoor een noordelijke component en lijkt de ergste hitte voorbij. Tegelijkertijd blijven de verwachte temperaturen wel duidelijk boven normaal, mede ook als gevolg van de erg hoge zeewatertemperaturen die we tegen die tijd kunnen hebben.

Naast ruimte voor veel zon, zijn er ook af en toe wolkenvelden en zou soms een klein buitje kunnen vallen. Grote regenhoeveelheden staan echter niet meer op de rol.

Samenvattend:

Ten opzichte van de versie van voorgaande week is in de berekeningen relatief weinig veranderd. Nog steeds zien we enkele potentieel erg warme weken terug, die gelijkenissen met de voorbije hittegolf vertonen en ruimte aan nieuwe hittepieken bieden, maar ook onweer. Ze zijn netjes in de tijd verplaatst en dus een week dichterbij gekomen.

Met het langzaam oplopende neerslatekort in onze omgeving en ook het feit dat we richting de hoogzomer gaan in het achterhoofd, is het dan de vraag waar we voor wat de hoogste temperaturen betreft gaan uitkomen. Dat kan nog best een ding worden.

In augustus zou het hogedrukgebied dan weer boven de Britse eilanden kunnen uitkomen. Het warme zomerweer houdt ook dan aan, al zou de ergste hitte wat getemperd moeten zijn.

De warmste julimaand ooit en ook de warmste zomer ooit, het zijn allemaal dingen die geleidelijk aan mogelijk lijken te worden. Komen ze er, dan maken we historische tijden mee.