Ombouw atmosfeer doet winter ontsporen

Foto boven: Een prachtige lentedag op de Veluwe - Jolanda Bakker

De tweedeling tussen het noordoosten en de rest van het land, die we de laatste weken in Nederland vrijwel voortdurend hebben gehad, houdt nog tot en met komende dinsdag aan, al zijn de verschillen al minder drastisch. Daarna slaat het weer overal om en wordt het een stuk wisselvalliger. Met woensdag en donderdag daarbij hoge temperaturen.

Ook gisteren waren de verschillen in het weer tussen het noorden en de rest van Nederland groot. Daar waar het overgrote deel van het land met temperaturen tussen 10 en 13 graden en flink wat zon van een echte lentedag kon genieten, keken de inwoners van Noord-Nederland tegen een grijze hemel aan. En was het er op grote schaal mistig. Op Terschelling werd het daarbij 3,8 graden, in Maastricht wees de thermometer 13 graden aan.

Een prachtige lentedag op de Veluwe - Jolanda Bakker

Tot en met dinsdag verandert eerst weinig

Vandaag, morgen en zelfs dinsdag kan in grote lijnen nog steeds hetzelfde gebeuren. De wind waait deze drie dagen nog altijd uit het zuidoosten, waarbij de aangevoerde lucht in het noorden duidelijk kouder is dan die in de rest van het land. Maken de zachte gebieden daarbij ook de meeste kans op zonneschijn, in de koudere gebieden is het juist vaker bewolkt.

Advertentie

Ondertussen is de atmosfeer – voor het eerst in lange tijd – aan een flinke verbouwing onderhevig. De hogedrukgebieden, die het in het hoge noorden lange tijd zo naar hun zin hadden, verdwijnen van de weerkaart. Oorzaak hiervan is een verplaatsing van de poolwervel die ervoor zorgt dat de bovenlucht boven Groenland een stuk kouder wordt. Hierdoor gaat de luchtdruk in die omgeving flink omlaag. En komt de straalstroom, die de afgelopen weken steeds een erg zuidelijke positie innam, weer naar zijn ‘eigen’ plek, verder noordelijk.

Straalstroom krijgt een oppepper

Tegelijkertijd zien we hoe – met name hogerop in de atmosfeer – de temperatuurverschillen tussen Groenland aan de ene kant en de Azoren (waar de luchtdruk stijgt) aan de andere kant toenemen. Hierdoor krijgt de straalstroom (die leeft van de verschillen aan weerszijden) een flinke oppepper en gaan zich meerdere, sterke lagedrukgebieden vormen. Die trekken op hun beurt nu eens niet naar Zuidwest-Europa, maar zoals het hoort in onze richting.

Vanaf komende woensdag wordt het weer in onze omgeving door deze ontwikkelingen dan ook een stuk eenvormiger, waarbij de grote verschillen tussen het noorden en de rest van het land van de laatste tijd verdwijnen. Maar ook een stuk wisselvalliger. Met daarbij de nogal beweeglijke temperaturen die we van de passage van lagedrukgebieden in onze omgeving kennen.

Woensdag en donderdag lijken erg zachte dagen te worden

Zo lijken de woensdag en donderdag buitengewoon zachte dagen te worden, met temperaturen op veel plaatsen in de dubbele cijfers. Verder wordt de passage van enkele regengebieden verwacht. Later volgende week zouden we, aan de achterzijde van één van die wegtrekkende lagedrukgebieden, ook een tijdje in een noordwestelijke stroming terecht kunnen komen, met in dat geval ook in ons land koudere bovenluchten. Komen die er inderdaad, dan neemt de kans op winterse buien toe en kan het tijdens opklaringen in de nachten vriezen.

Advertentie

Met de ombouw van de atmosfeer staat ook vast, en we schreven dat gisteren ook al op deze site, dat een echte vorstperiode er deze winter niet meer in zit. De duidelijkste aanwijzing hiervoor is het in de berekeningen voor de lange termijn meer en meer verdwijnen van de windrichtingen tussen noord en oost. En dat terwijl een oostelijke wind de laatste weken in Nederland schering en inslag was. In plaats van die oostenwinden gaan steeds meer berekeningen voor een zuidelijke of zuidwestelijke wind. En zelfs de richtingen west en noordwest komen voor het eerst in langere tijd weer duidelijk aan bod.

Ook de NAO- en AO-index slaan om

Andere aanwijzingen voor de op handen zijnde grootschalige veranderingen in de atmosfeer zijn het naar positieve waarden omslaan van de NAO- en de AO-indices. Waarbij de verandering van de eerste laat zien hoe de luchtdruk in de buurt van IJsland en Groenland aan de ene kant en de Azoren aan de andere kant respectievelijk daalt en stijgt. Het oplopen van de AO-index is het bewijs ervan dat ook boven het poolgebied de hogedrukgebieden nu gaan verdwijnen.