Met bijna 43 graden hitterecord in de duinpannen

Foto boven: Het hutje in duinpan Bol 2 waarin het hitterecord is gemeten - Pieter Bliek

In maar liefst 3 duinpannen van vrieskoujagers Pieter Bliek en Karel Holvoet is vrijdagmiddag het nationale hitterecord van 25 juli 2019 verbroken.

Destijds werd het in Gilze Rijen in Noord-Brabant 40,7 graden. De heetste duinpan Bol 2 ging daar gisteren met een maximumtemperatuur van 42,66 graden bijna 2 graden overheen. De vrieskoujagers, of dezer dagen beter ‘hittejagers’, zijn daar – hoewel het geen officieel record is – apentrots op. Pieter: ‘Behalve het kouderecord voor de zomer, met -0,46 op 7 augustus 2022 in Camperduin, hebben we nu ook het hitterecord gevangen.’

Het hutje in duinpan Bol 2 waarin het hitterecord is gemeten - Pieter Bliek

Twijfels

Donderdagavond had Pieter nog z’n twijfels of het landelijke hitterecord van Gilze-Rijen zou worden verbroken. ‘Er stond een pittig windje en het is ook nog erg vroeg in het jaar. En met die neerslag van onlangs is er in de duinpannen nog behoorlijk wat verdamping, wat de temperatuurstijging enigszins tempert.’

Advertentie

Ook geloofde hij niet in een warmterecord in de duinpannen, ondanks het feit dat het daar overdag zomaar een paar graden warmer kan worden dan op de heetste plekken in Nederland. ‘Er hoef maar eventjes wat hoge bewolking over te drijven of een briesje van zee op te steken en het lukt niet’, zegt hij daar over.

De meetopstelling in duinpan Bol 2 - Pieter Bliek

Vanaf het einde van de ochtend ging het snel

In de ochtend viel het nog alles mee met de hitte. Ook in de duinpannen was op dat moment nog geen spectaculaire temperatuurstijging te zien. Maar aan het einde van de ochtend ging de temperatuur dan toch gestaag omhoog.

Pieter: ‘Om 13:10 uur kwam de temperatuur op anderhalve meter hoogte met 40,15 graden voor het eerst boven de magische 40 graden uit. Dat gebeurde in duinpan Bol 2 in het Bergense Bos. De overige duinpannen bleven daar op dat moment nog enkele graden onder. Toen 10 minuten later de temperatuur naar 39,77 was gezakt, had ik er eventjes een hard hoofd in. Een opstekend windje leek roet in het eten te gooien.’

De sensor in het weerhutje - Pieter Bliek

Om 14.40 uur was het alsnog zover

Maar niet getreurd, want weer 10 minuten later steeg de temperatuur door naar 40,65 graden. ‘En toen zat ik achter mijn laptop in spanning te wachten op de volgende dataset met temperatuurgegevens, die ik via internet van het live station in duinpan Bol 2 kan uitlezen. We zaten nog maar 0,05 graden van het landelijk hitterecord verwijderd.’

Advertentie

Om 14:40 uur was het alsnog bingo: 42,66 graden! ‘Als kort daarop geen sluierbewolking was komen overtrekken, dan zou het zomaar 44 graden zijn geworden’, stelt de hittejager. Ook aan de grond, op 10 centimeter hoogte werd het met een maximum van 48,09 graden bloedheet. De meetstations van duinpannen Vogelmeer 2 en Vogelmeer 3 in de Schoorlse duinen maten omstreeks hetzelfde tijdstip maximumwaarden van respectievelijk 40,92 en 41,13 graden.

Het moment van het hitterecord - Pieter Bliek

Thermometers hebben afwijkingen

Hittejager Karel Holvoet waarschuwde zijn collega niet al te vroeg te juichen: ‘De kleine plastic weerhutjes kunnen bij zonnig weer een afwijking van 2 tot 4 graden hebben.’ Pieter erkent die nuance, maar wil zich het record niet zonder meer laten afpakken. ‘Ook al is de temperatuur in het weerhutje 2 graden te hoog, dan nog hebben we het hitterecord met een verschil van 1,96 graden naar boven afgerond tenminste geëvenaard.’

De hoogste maximumtemperatuur in Nederland werd vrijdagmiddag met 39,4 graden in het Limburgse Ell gemeten. Aan de grond werd het daar 42,9 graden. In duinpan Bol 2 werd het op waarnemingshoogte 3,26 graden warmer, en aan de grond werd het er zelfs 5,19 graden warmer dan op warmste plek in Nederland.

Vorige maand nog een kouderecord voor de lente

Vorige maand hadden de hittejagers ook al een record te pakken. Dat was toen geen hitterecord, maar een kouderecord voor de lente. Op de ochtend van 7 mei vroor het in een diepe duinpan in de zeereep van Castricum aan Zee op anderhalve meter -7,61 graden. Hiermee werd het kouderecord voor de lente met -5,4 graden uit 1944 verpulverd.

En dan niet te vergeten het kouderecord tijdens de Hondsdagen van 2022, toen het op 7 augustus in Camperduin aan de grond 0,46 vroor. ‘We hebben nu 2 kouderecords en inmiddels ook een hitterecord te pakken’, juicht Pieter. ‘Hierbij moeten we wel eerlijk de kanttekening plaatsen dat het hier niet om officiële records gaat. Met name de door ons gebruikte kleine plastic weerhutjes kunnen bij zonnig en warm weer van binnen mogelijk iets te warm worden. Ik zal ze later met een professionele weerhut vergelijken.’

Later deze zomer mogelijk meer records

De vrieskou-hittejagers sluiten niet uit dat ze later deze zomer hun pasverworven hitterecord alweer verbreken. ‘We hebben een nog lange en hete zomer voor de boeg, als we de verwachtingen voor de lange termijn mogen geloven’, zegt Pieter.

‘En vergeet de Hondsdagen niet. Dat is de hoogzomerse periode van 20 juli tot 20 augustus. Officieel heeft het in die periode nog nooit ergens in Nederland gevroren. Behalve dan in onze duinpan in Camperduin. De vaderlandse media hebben daar toen uitgebreid verslag van gedaan. Met de huidige klimaatverandering worden de extremen groter. Vorige maand nog een kouderecord en nu dat hitterecord, zo kort na elkaar. Het zal me niets verbazen als we in juli of in augustus zowel een nieuw hitte- als kouderecord gaan vangen. Dan mist alleen nog het warmterecord voor de winter.’

Wetenschappelijk onderzoek

In de duinpannen kan het ’s nachts flink afkoelen en een stuk kouder worden dan in de landelijke omgeving. Overdag is het omgekeerde het geval. In deze microklimaten komen uiterste temperaturen voor. De vrieskoujagers onderzoeken die met hun metingen wetenschappelijk.