Maak kennis met de sneeuwbult in Wijster

Foto boven: Het restant van de sneeuwbult op het terrein van Gerrit Woertink in Wijster- Gerrit Woertink

Maak kennis met de sneeuwbult op het terrein van boer Gerrit Woertink in het Drentse Wijster. Of beter: met het restant ervan, zoals dat er vrijdag 20 februari uitzag.

Het is een verzameling sneeuwvlokken, in Drenthe terechtgekomen in de eerste week van januari. Toen ze in die tijd van hun leiding te horen kregen dat Drenthe de bestemming was, moesten ze nog wel even diep doorademen. Ze hadden op Finland gehoopt of Lapland, om zo lang mogelijk van hun missie te kunnen genieten. Maar het werd Drenthe.

Het restant van de sneeuwbult op het terrein van Gerrit Woertink in Wijster- Gerrit Woertink

Het wordt spannend, kregen ze mee

'Het wordt spannend’, kregen ze in hun briefing te horen. ‘Nederland is ook in de winter een warm land. Het staat niet vast hoe lang je opdracht duurt, dat hangt van veel facetten af’.

Advertentie

Voor het eerst in langere tijd was besloten om weer eens een flinke hoeveelheid sneeuw naar dat kikkerlandje aan de Noordzee te sturen. Er was heel wat voor nodig. Het zeewater was warm en om de sneeuwvlokken aan de grond te krijgen, moest er een ijzige bovenlucht komen.

Besloten werd om de thermometer van de bovenlucht, op een hoogte van ruim 5 kilometer, een tijdje op -40 tot -42 graden te zetten, meerdere dagen achter elkaar. Om dat te bereiken, was een bijzondere drukverdeling nodig. Al in november werd met de voorbereidingen begonnen, op 28 november culminerend in het een korte tijd stilzetten van de poolwervel boven het noordpoolgebied, teneinde daar vandaan de benodigde kou te laten ontsnappen.

Eerst een oefensessie, in Amerika

De missie naar Nederland was zo belangrijk dat eerst een oefensessie werd gedaan, in Noord-Amerika. Die verliep vlekkeloos. IJskoude lucht stroomde vanuit het poolgebied via Canada naar het zuiden en bereikte grote delen van de VS. Op veel plaatsen viel sneeuw en het besneeuwde gebied in de regio breidde zich razendsnel zuidwaarts uit. In Nederland was het op dat moment zacht en viel geregeld regen. December werd een bijzonder zachte maand.

Na een korte evaluatie van de oefensessie in Noord-Amerika, gaf de operationele leiding definitief toestemming voor het project Nederland. De missie bestond uit twee delen. Eerst zou een hoeveelheid koude lucht naar Noordwest-Europa worden gestuurd, voor het eerste grondwerk. Doel was al enige afkoeling van de bodem te bewerkstelligen, zodat de sneeuwoperatie van later op een vruchtbare bodem zou vallen. Vanaf de kerst was het zover. De temperaturen gingen omlaag en tot aan de jaarwisseling voor het in de nachten vaak. Er werd heel wat warmte uit de bodem gehaald, al was het resultaat niet helemaal zoals bedoeld.

Advertentie

Het was voldoende voor de tweede fase

Toch was het voldoende voor de tweede fase. De operationele leiding zette het licht daarvoor op nieuwjaarsdag op groen. Een nieuwe golf ijskoude lucht, hoog in de lucht, werd op transport richting Nederland gezet, dit keer via een zo groot mogelijk stuk zee.

Niet alleen bij de operationele leiding, ook aan de grond bij meteorologen in Nederland (die bij het project waren betrokken), was er discussie over de randvoorwaarden. Iedereen was het erover eens dat de bovenlucht echt koud was gemaakt, maar was het wel voldoende? Een paar oude rotten in het vak susten de onrust. ‘Maak je geen zorgen’, zeiden ze. ‘Met de door ons gekozen bovenluchttemperaturen valt alleen maar sneeuw. Komt goed!’.

En zo was het ook. Net als met een radiator in huis, die eerst even warm moet worden nadat de thermostaat omhoog is gedraaid, kwam het proces van sneeuw maken rustig op gang, maar op 1 januari werden meteen al de eerste succesjes geboekt. En in de dagen daarna bleek ook al snel dat voor een perfecte aanpak was gekozen. Er ontstond een machtige lijn met winterse buien, helemaal vanuit het poolgebied, via de Noorse Zee en de Noordzee tot over Nederland. De uitbraak bleek ook perfect gericht. Vrijwel alle buien kwamen in Nederland aan land. Een enorm succes, want het is maar een stip op de weerkaart. En het was allemaal perfect gericht.

Ook nog sneeuwstoringen vanuit het westen

Het enige dat nog hoefde te worden gedaan, was die lijn over het land heen en weer te laten zwabberen, om een zo perfect mogelijk resultaat te krijgen. Om het succes van de operatie te vieren, werd besloten er ook nog een paar sneeuwstoringen achteraan te sturen. Vanuit het westen. Gewoon om te laten zien dat zelfs dit moeilijkste onderdeel nog steeds mogelijk was.

Het resultaat overtrof uiteindelijk alle verwachtingen. Op veel plaatsen kwam 10 tot 20 centimeter te liggen, lokaal 30 tot 40 centimeter. Zelfs dichtbij de kust lukte het om vrijwel overal wat sneeuw achter te laten, ondanks het zo warme zeewater. Er werden duizenden foto’s gemaakt om het succes te vieren. Er is zelfs een speciale kamer voor ingericht.

Het ‘klasje Drenthe’ genoot in Wijster

En zo kwam een deel van het ‘klasje Drenthe’ op het terrein van boer Gerrit Woertink in Wijster terecht. Ze genoten er volop, totdat de operatie er vanaf 12 januari op zat en het weer zacht werd. Een deel van de klas had echter geluk. Gerrit vond het succes van de sneeuw te groot en besloot zijn terrein gedeeltelijk sneeuwvrij te maken, om te kunnen blijven bewegen. Daarbij ontstonden meerdere (grote) sneeuwbulten, die het zachte weer deels overleefden.

Toen de winter aan een volgende operatie begon, namelijk die van kou in Noord- en Oost-Europa, met als doel de Botnische en de Finse Golf grotendeels dicht te leggen, kwam het noordoosten van Nederland (onbedoeld) ook in het grensgebied van de kou terecht. Het leven van de sneeuwrestanten op het terrein van Gerrit Woertink werd hierdoor extra verlengd.

De perfecte bestemming

Dit allemaal tot grote verrassing van de deelnemers. Drenthe bleek voor hen uiteindelijk de perfecte bestemming. Tevreden keerden ze naar huis terug. Vol met mooie verhalen.