‘Die monumentale sneeuwlaag op de grond…’

Foto boven: Een dikke sneeuwlaag in het Deelerwoud - Reinout van den Born

Het is me het wintertje wel. Bijna iedere dag valt er sneeuw, de aanwezige sneeuwlaag wordt steeds dikker. ‘Sneeuw op sneeuw’ is iets dat we in Nederland maar weinig zien. En al helemaal niet als het om storingen gaat die vanuit het westen overtrekken. Met een zuidwestenwind daarbij. Het is allemaal behoorlijk bijzonder.

Woensdag heb ik voor de zesde opeenvolgende dag een lange sneeuwwandeling gemaakt, opnieuw in het Deelerwoud. Afgelopen zondag was ik daar ook al. Bedroeg de maximale sneeuwdikte daar toen 30 centimeter, nu was dat lokaal zelfs 40 centimeter.

Een dikke sneeuwlaag in het Deelerwoud - Reinout van den Born

De sneeuwruimers hebben hun werk goed gedaan

De sneeuwzone is net voorbij als we de auto uitgraven. In Velp is ongeveer 10 centimeter gevallen. Vooral de eerste twee uur ging het hard. Het uitgraven van de auto kost dan ook enige tijd. Toch komen we moeiteloos van onze plaats en bevinden we ons in een mum van tijd op een vrijwel lege weg. Slechts een enkeling is onderweg en doet dat heel rustig aan.

Advertentie

De sneeuwruimers hebben hun werk goed gedaan. De hoofdwegen zijn vrijwel sneeuwvrij, op de kleinere weg naar de parkeerplaats aan de rand van het Deelerwoud bij Deelen ligt meer sneeuw, maar behoedzaam kunnen we er toch rijden. We halen de parkeerplaats en zijn daar niet eens de enigen. Het is grijs, de wind blaast flink door en af en toe stuift sneeuw van de bomen. Lage driftsneeuw zien we niet meer. Daarvoor is het te vochtig geworden.

Takken buigen diep onder de sneeuwlast - Reinout van den Born

Af en toe horen we een tak afbreken

Weer dat adembenemende landschap. Al 50 jaar kijk ik bewust naar sneeuw. En ik krijg er nog steeds geen genoeg van. De sneeuwvracht op de bomen is zo zwaar geworden dat we in de verte af en toe een tak horen afbreken. Hier en daar zien we ze ook op de grond liggen.

Het Deelerwoud biedt een afwisseling van heidevelden en bospercelen. Bij de meeste sneeuwsituaties die ik in mij geheugen heb, lijkt er op de heide altijd maar weinig te liggen. Veel begroeiing komt er boven de sneeuw uit en ontneemt het zicht op de sneeuw. Nu is de sneeuwlaag zo dik dat er niets meer doorheen komt. Het lijkt wel of ik me in de Alpen bevind.

Bijna tot de knieën in de sneeuw - Reinout van den Born

Soms even het veld in om een meting te doen

Soms gaan we een klein stukje van het pad af en het veld in om een meting te doen. Dat levert sneeuwdiktes tussen 30 en 36 centimeter op. Een kleiner veldje, dat een stuk verderop beschut tussen verder alleen maar bospercelen ligt, heeft het meest gekregen. Daar meet ik een sneeuwdikte van maar liefst 40 centimeter. Zo dik heb ik het in Nederland niet eerder gezien, al zijn er natuurlijk wel degelijk plekken geweest waar ooit meer dan een halve meter lag. Maar daar was ik dan weer niet bij. Zoals begin maart 2005 in het noorden van Nederland.

Advertentie

Opvallend zijn de sneeuwduinen die we tegenkomen. Op de grotere heidevelden zijn de paden, waar we zondag nog perfect konden lopen, helemaal dicht gesneeuwd. Na een tijdje is er eigenlijk geen doorkomen meer aan en besluiten we terug te gaan.

Jonge boompjes verzinken bijna in de sneeuw - Reinout van den Born

Het sneeuwt dan in het verder stille Deelerwoud. De omgeving heeft een verstilde aanblik gekregen, met die monumentale sneeuwlaag op de grond, omzoomd door dik besneeuwde bomen. Grappig genoeg zijn er nog wel vogels van de partij. Zo zien in de lucht boven ons een raaf overvliegen, een havik laag boven de grond en passeren we een boom met vele goudhaantjes erin. Het hoge gepiep van de kleine vogels is goed te horen.

Wat jammer dat de sneeuw niet ongeschonden het koude weekend haalt

Wel jammer dat deze sneeuw niet ongeschonden het komende, zeer koude weekend haalt, denk ik als we weer bijna bij de auto terug zijn. Laat het lagedrukgebied van komende vrijdag toch nog maar wat zuidelijker passeren. Zodat in het Deelerwoud niet 20 millimeter regen, maar 20 centimeter verse sneeuw valt. Het zal wel niet gebeuren, want de modellen van tegenwoordig hebben dit soort gedetailleerde depressiepaden tegenwoordig redelijk in de smiezen.

Het ziet er prachtig uit - Reinout van den Born

Dat het toch spannend is, is op zich al bijzonder. Het is al langere tijd zo en na de nog onzekere vrijdag zeker ook volgende week. Wie de pluimen een beetje bijhoudt, ziet dan een fenomenale tweedeling tussen zeer koude opties aan de ene en behoorlijk zachte opties aan de andere kant. Waarbij die laatste groep in de meerderheid is, maar die koude opties steeds weer opduiken. Terwijl ze er eerst eigenlijk helemaal niet waren. Het is meer dan interessant.

Vergelijking met de beroemde winter van 1979

Zo zouden de pluimen er in de beroemde winter van 1979 misschien ook kunnen hebben uitgezien, schiet door mijn hoofd. Toen bestond dat hulpmiddel nog niet. We keken maar twee dagen vooruit. En toch ging het steeds mis.

Je weet bijna niet waar je moet kijken - Reinout van den Born

Van de tien keer dat ‘de definitieve dooi’ werd aangekondigd, bleef het tien keer koud. Steeds was daarvoor een andere reden. Storingen bleven steken, hogedrukgebieden in het noorden bouwden zich zomaar weer op. Hoe het ook ging, elke keer kwam de winter terug.

Als er toen wel een pluim was geweest…

Was er in die tijd wel een pluim geweest, dan had die misschien ook wel steeds twee sporen laten zien. En waren we met zijn allen gek van de onzekerheid geworden.

Loopt u maar door... - Reinout van den Born

Een andere vergelijking met toen is ook te maken. De winterweek van nu levert op de weg, het spoor en in de lucht veel overlast op. En na twee weken gladheid, komt op steeds meer plaatsen ook het einde aan de voorraad strooizout in zicht. Daar waar het niveau van overlast van nu misschien wel vergelijkbaar is met dat in diverse weken in de winter van 1979, is er één belangrijk verschil. In 2026 hebben we er nu één week mee te maken, toen waren het er acht op rij. Met daarin ook nog eens twee maatschappij ontwrichtende sneeuwstormen.

Situatie van nu hoort bij de mooiste uit mijn leven

En toch zal de sneeuwsituatie van deze maand nog lang in mijn herinnering blijven. En tot de grootste en meest intense gaan horen die ik in mijn weerleven heb gezien.

Die monumentale sneeuwlaag op de grond... - Reinout van den Born

Al mijmerend komen we weer bij de auto terug. We zijn bijna alleen, er staat nog één andere auto. Het terugrijden naar Velp stelt niets voor. We zijn er zo. Het omhoog rijden van de auto naar het huis, kost meer hoofdbrekens. Meerder keren kom ik vast te zitten. Uiteindelijk lukt het toch.