30-Daagse (+): warmer, maar winterliefhebbers niet wanhopen

Foto boven: Op veel plaatsen lag vanochtend een laagje sneeuw - Nely van Frankenhuyzen

Waren de vorige lange termijnberekeningen van het Europese model eigenlijk tot aan het einde toe koud, deze week zijn ze vanaf week 2 wat warmer geworden. Betekent dit dat we de winter vanaf dat moment moeten afschrijven? Nee, duidelijk nog niet.

Ook al staat de winter cijfermatig totaal nog niet op de kaart, er is al wel het een en ander gebeurd dat de harten van winterliefhebbers sneller heeft doen kloppen. Eerst was er natuurlijk die mooie week vanaf kerst, met veel zon en vooral in de nachten vorst.

Op veel plaatsen lag vanochtend een laagje sneeuw - Nely van Frankenhuyzen

Een week met een ijskoude bovenlucht

En nu hebben we een week voor de boeg met een ijskoude bovenlucht, eerst ook een stroom aan winterse buien, eindelijk ook weer eens sneeuw op de grond en uitdagingen op de weg: zowel voor de weggebruiker als voor de gladheidsbestrijder.

Advertentie

We moeten er gewoon weer aan wennen. De wegdektemperaturen die, door de koude ondergond, bij het minste of geringste onder het vriespunt duiken. De winterse buien, die er allerlei glad spul op storten. En de droge fases tussendoor, waarin dat gladde spul met de hulp van het wegenzout weer smelt, maar de kletsnatte weg er ook voor zorgt dat dit zout (deels) wegspoelt. En als dan weer een winterse bui valt, begint alles van voren af aan.

Verraderlijk gladde wegen

Wat je ervan krijgt, zijn wegen die verraderlijk glad zijn. Ook op plaatsen waar gestrooid is. Iedereen moet er weer aan wennen. Maar als het wat langer duurt, lukt dat ook best. Met een beetje gezond verstand kun je je gewoon blijven verplaatsen. In het verleden is dit veel vaker gebeurd. En ook toen gingen we daar met zijn allen ook prima mee om.

En dan die ijskoude bovenlucht van de komende week. Het is dan zomaar mogelijk dat, als we een nacht krijgen met flinke opklaringen en niet al teveel wind, de temperaturen regionaal weer eens beneden -10 graden duiken. Zelfs als er geen sneeuw meer over zou zijn, bestaat die kans. De koude bovenlucht doet veel en een beetje rijp kan ook als sneeuw fungeren.

Na de komende week wat warmer?

Hoe het er na die komende week uitziet, bekijken we nu. En zoals al aangegeven, die verwachting ziet er wel wat warmer uit dan vorige week. Maar de situatie is niet zo dat liefhebbers van winterweer nu al moeten wanhopen. Er blijven nog steeds kansen.

Advertentie

Week 1: van maandag 5 tot en met zondag 11 januari

Koud winterweer
Winterse buien
Meerdere ijsdagen

Een hogedrukgebied bij IJsland en Groenland strekt zich ver naar het zuiden, tot in de buurt van de Azoren uit. Aan zijn oostflank stroomt zeer koude lucht zuidwaarts, waar het noordwesten van Europa zich vol in bevindt. Een groot deel van de week ligt de temperatuur op ruim 5 kilometer hoogte tussen 30 en 40 graden onder nul, op 1500 meter tussen 5 en 10 graden onder nul. De combinatie van beiden staat garant voor winterweer.

Er vallen geregeld winterse buien, soms komt ook een storing in de buurt. In de nachten kan het zoals eerder in de dit verhaal ook al aangegeven flink vriezen, overdag blijft het kwik onder nul. Rond het weekend komt het Europese hoofdmodel met een dooiaanval, met sneeuw en storm. Vooralsnog is deze berekening een warme uitbijter, en lijkt het koude weer aan te houden.

Week 2: van maandag 12 tot en met zondag 18 januari

Kwakkelweer
In de nachten vorst
Grotere onzekerheid

In deze week lijkt het wat meer op kwakkelweer uit te draaien. Met vooral in de nachten nog vorst, maar overdag temperaturen die ook weer boven nul kunnen uitkomen.

De onzekerheid is echter behoorlijk groot. In de pluim zie je ijskoude opties, met in de nachten zelfs temperaturen tot tussen -15 en -20 graden. Maar is er ook een langzaam breder wordende zachte band, die vooral in de tweede helft van deze week zichtbaar wordt.

De koudste opties hebben met een blokkerend hoog, ergens boven Europa te maken en de aanwezigheid bij ons van een sneeuwdek. De warmste hangen samen met een inzettende westcirculatie. De optie van hogedruk boven de oceaan en in de buurt van IJsland en Groenland zit tussen deze beide in. Kansen: koud 20 procent, zacht 30 procent en vrij koud 30 procent.

Week 3: van maandag 19 tot en met zondag 25 januari

Normale temperatuur
Grote onzekerheid
Meerdere opties zijn mogelijk

Eerst verandert in deze week weinig in de eerder beschreven driedeling, later in de week lijkt de groep met een blokkerend hogedrukgebied boven Europa wat te groeien, ten koste van de westcirculatie en de groep met een hogedrukgebied op de oceaan.

Per saldo komt er een normale temperatuur uit. Op de weerkaart neigt de drukverdeling naar die van een westcirculatie, maar dit is een gemiddelde van de drie eerder beschreven opties.

Week 4: van 26 januari tot en met 1 februari

Mogelijk kouder
Door een hogedrukgebied
Met droger weer en meer zon

Doordat de groep met blokkerende hogedrukgebieden boven Europa in deze week de overhand lijkt te krijgen, zien we op de weerkaarten boven het noordoosten van Europa een nieuw hogedrukgebied verschijnen, dat ook in onze omgeving de macht weer kan grijpen.

Gebeurt inderdaad, dan zou het opnieuw kouder kunnen worden, in een continentale en dus drogere variant. Met meer ruimte voor de zon en in de nachten ook weer vorst.

De variant van een westcirculatie neemt in deze week zo’n 20 tot 30 procent van de berekeningen op zijn conto, het blokkerende hoog komt op 30 procent en de twee oceaanvarianten nemen samen 20 tot 30 procent voor hun rekening.

Week 5 en 6: van 2 februari tot en met 15 februari

Normale temperaturen
Grote onzekerheid
Vrij koude opties licht in het voordeel

Ook in deze week worden normale temperaturen berekend, verdeeld over 3 opties. Westcirculatie en blokkerend hogedrukgebied zijn met elkaar, met beide 30 procent in evenwicht, de oceaanvarianten (hogedruk bij IJsland en Groenland, of op de oceaan) nemen ongeveer 20 procent voor hun rekening. Vrij koude opties zijn dus in de meerderheid.

Samenvattend:

Hoewel de berekeningen voor de lange termijn wel warmer zijn geworden, zitten er nog steeds vrij koude tot koude opties in het pakket. De verschuiving heeft vooral met de toegenomen opties voor een westcirculatie te maken. Maar die zijn nog niet dominant.

Op de achtergrond is ook interessant om te zien hoe de NAO-index de komende twee weken vooral als negatief wordt ingeschat, al loopt hij wel langzaam wat op. De AO-index is nu sterk negatief, maar loopt snel op, om even positief te worden. Daarna volgt een geleidelijke daling, waarbij de pluim vooral sterk uitwaaiert. En dat laat de onzekerheid mooi zien.

Maar laten we vooral niet treuren vanwege een verandering op de langere termijn. Voorlopig is het winter in Nederland. En dat lang genoeg om eerst eens echt van te gaan genieten.