De grote verschillen in sneeuwdek, van plek tot plek

Foto boven: Sneeuw in de bossen, ten noorden van Velp. Het is prachtig - Reinout van den Born

Hevige sneeuwbuien, die zaterdag over Nederland trokken, hebben grote delen van het land witgekleurd. Op de sommige plaatsen viel in korte tijd 10 tot 15 centimeter, op de hoge delen van de Veluwe vaak tussen 15 en 20 centimeter.

Vielen vrijdag de grote lokale verschillen al op, zaterdag zette dit beeld zich voort. Daar waar het dichtbij de kust in het westen nauwelijks wit wilde worden en het direct aan zee vaker regende dan sneeuwde, werden sommige delen van het binnenland begraven onder de sneeuw. Ook werd her en der ‘zomerhagel’ waargenomen en onweerde het soms flink.

Erg koude lucht, hoog in de atmosfeer, in combinatie met het relatief warme zeewater, was verantwoordelijk voor de intensieve sneeuwval. Op een hoogte van ruim 5 kilometer daalde de temperatuur tot -40 graden, op een hoogte van 1500 meter wees de thermometer -8 graden aan. Het water van de Noordzee heeft voor onze kust nog een temperatuur van 6 of 7 graden, midden op is het zelfs nog wel 9 of 10 graden. De grote temperatuurverschillen met de hoogte liggen mede aan de basis van de zeer intensieve winterse buien, die nu ontstaan.

Advertentie

Sneeuw in de bossen, ten noorden van Velp. Het is prachtig - Reinout van den Born

Scherpst van de snede

Sneeuw valt in Nederland vaak op het scherpst van de snede, als het om de omstandigheden gaat. Subtiele verschillen in temperatuur en luchtvochtigheid kunnen een wereld van verschil maken voor het eindresultaat. In het westen en noorden van Nederland weten ze daar alles van. Hoe dichter bij het warme zeewater, hoe minder in de buien van de vaste fractie aan neerslag overblijft en hoe groener het landschap, na de passage van een bui.

In de omgeving van onder meer Arnhem, Velp en Rozendaal, die aan de rand van de Veluwezoom liggen, zijn de hoogteverschillen zeer bepalend. Daar waar de bewoonde gebieden zich op een hoogte van tussen 10 en 20 meter bevinden, steekt de heuvelrug van de Veluwezoom hier tamelijk hoog bovenuit. Het hoogste deel, een stuk van het Rozendaalseveld, ligt zelfs iets boven 100 meter, met als top het Signaal Imbosch (110 meter), het dak van de Veluwe.

Een besneeuwd veld, middenin het bos - Reinout van den Born

Vanuit Velp loop je in korte tijd door het bos van een hoogte van rond 20 meter naar ongeveer 95 meter. Om het Signaal Imbosch te bereiken, moet je wat verderop. Vanaf een parkeerplaats bij de brandtoren op het Rozendaalseveld is het maar kort lopen. Je kunt de wandeling ook vanaf twee verschillende parkeerplaatsen dichtbij de A50 maken. Dan duurt het langer.

Omhoog lopen

Omdat ik alle verschillen graag wil zien, pak ik vrijdag een parkeerplaats wat verder weg en ga lopen. De route gaat over een zandweg, richting het Hessengat. Bij de start ligt er 5 centimeter sneeuw. De bomen druppen, maar het sneeuwt ook. Het Hessengat ligt op 70 meter hoogte. Daar tref ik 7 centimeter sneeuw aan. Ik word nat van de vallende sneeuw.

Advertentie

Daarna gaat het verder naar een onder fietsers zeer bekende kruising, waar een bankje en een paddenstoel staan. Daar ga ik naar rechts en loop verder omhoog. Terwijl de bomen minder beginnen te druppen, wordt de sneeuwlaag dikker. Boven, op het plateau dat op ongeveer 100 meter hoogte ligt, sneeuwt het hard. Bovendien staat er een fikse wind. De sneeuw jaagt over het veld. Ik passeer de brandtoren en ga een stukje verderop naar links.

Even kwam het zonnetje er vaag door - Reinout van den Born

Na ongeveer 100 meter kom ik op het hoogste punt van de Veluwe aan. Hier heeft ooit een zendmast gestaan, alleen de betonnen basis is er nog van over. Hier meet ik de dikste sneeuwlaag van de vrijdag. Er ligt ongeveer 10 centimeter.

Korrelhagel en daarna zware sneeuw

Terwijl ik terugloop, wordt het donkerder en volgt korrelhagel. Even ben ik bang dat het gaat regenen. Een front passeert en de lucht is wat vochtiger. Maar dan begint het plotseling hard te sneeuwen. De rest van mijn tocht houdt die sneeuw aan. Ook als ik in mijn auto weer naar Velp rijd. Vooral in een strook aan de noordkant van Arnhem gaat het heel hard. Op de snelwegen daar ontstaat een verkeerschaos. Ook ik vind het op de secundaire wegen daar best een beetje spannend om te rijden. Er ligt in een mum van tijd veel sneeuw op.

De Schelmseweg, net ten noorden van Arnhem, in de sneeuw - Reinout van den Born

Een dag later, het is zaterdag, besluit ik het op een andere manier aan te pakken. Nu maak ik een wandeling van mijn huis, waar na sneeuwbuien in de ochtend 3 tot 5 centimeter ligt, door de bossen achter Velp omhoog, langs de Beekhuizense beek richting de parkeerplaats van het Rozendaalseveld. Daar is het ongeveer 95 meter hoog. Kijken wat er gebeurt.

Ik ben nog vroeg genoeg om de dooi een beetje voor te zijn. Eerst ligt er rond 5 centimeter met veel sneeuw ook op de bomen. Het landschap ziet er sprookjesachtig uit. Er valt ook een beetje sneeuw. Vanaf het moment dat ik in het bos ben, wordt het alleen maar nóg mooier.

Vooral op de open plekken ligt veel

Vooral op open plekken ligt veel sneeuw. Steeds meer eigenlijk. Eerst meet ik 7 centimeter, later 9 centimeter en op een groot veld, midden in het bos op ongeveer 85 meter hoogte zelfs 15 centimeter. Dit veld lag binnen de zone met felle sneeuw van een dag eerder.

Het beeld is adembenemend. Ik ben een grote liefhebber van sneeuw en het is echt prachtig. Alles zit er dik onder, het dooit nauwelijks en veel mensen zijn te voet op pad. Te voet, omdat de wegen in het gebied vanwege de vele sneeuw zijn afgesloten. Heel even breekt boven het veld het zonnetje door de bewolking heen. Het levert een spectaculair plaatje op.

Ik loop door, nog wat verder omhoog. Een nieuwe open plek levert 17 centimeter sneeuw op. Ik zak er, als ik er even overheen loop, diep in weg. Het is toch wel even geleden dat ik in Nederland door zo’n dikke sneeuwlaag heb kunnen lopen. Het is hier stil. En prachtig.

Hier ligt 17 centimeter - Reinout van den Born

Het is op deze plaats sprookjesachtig - Reinout van den Born

Een parkeerplaats zonder auto’s

Op het hoogste punt van mijn tocht aangekomen, bij de parkeerplaats aan de rand van het Rozendaalseveld, valt me op hoe stil het daar is. Er staan door de wegafsluitingen geen auto’s. Wel ligt er een dikke laag sneeuw. Normaal staat het hier tjokvol.

Wat blijkt nu uit mijn onderzoek? Het is niet de hoogte alleen die bepaalt hoeveel sneeuw er valt. Beschutting helpt ook mee. Het zijn de open plekken, beschut gelegen in het bos, die de grootste sneeuwdikte laten zien. Hier geen taken van bomen die de sneeuw afvangen en ook minder wind. Waardoor het stapelen tijdens de buien toch makkelijker gaat.

Ook zijn het plaatsen waar de temperatuur makkelijk op niveau blijft, zodat je minder dooi hebt. Bovendien missen de bomen, waarvan de takken tussen de buien door flink staan te druppen.

Sneeuw met ballen in Rozendaal - Reinout van den Born

Beneden dooi en een drablaag

Terug naar beneden leg ik voor wat de sneeuwbeleving een omgekeerde route af. Zo mooi en sprookjesachtig als het boven was, zo tegenvallend is het beneden. Met druppende bomen en een drablaag daaronder. Gelukkig begint het na enige tijd opnieuw hard te sneeuwen.