Tjitske uit Fryslân jaagt in VS op tornado's en doet verslag

Foto boven: Een tornado in de VS - Tjitske Wiebenga

Het tornadoseizoen in de VS is in volle gang. Ook een grote groep uit Nederland is naar Tornado-alley afgereisd, onder wie weervrouw Tjitske Wiebenga uit Heerenveen in Fryslân. Daar waar mogelijk doet ze de komend tijd verslag. Hier haar eerste verhaal.

Als kind maakte ik op de basisschool al werkstukken over tornado's en orkanen. Hoe werkt die? Hoe ontstaat ze? Mijn enthousiasme voor het weer begon hierdoor echt te groeien.

De film Twister wakkerde de belangstelling alleen maar aan

Toen ik in 1996 in de bioscoop de film Twister had gezien, werd die belangstelling alleen maar groter. En dan was er september 1997, toen ik in Echternerbrug meemaakte hoe een grote feesttent door een valwind omver werd geblazen.

Advertentie

Wat me sindsdien zeer is blijven boeien, is het 'lezen' van de lucht. Wat vertellen de wolken ons? Wat is het verhaal erachter, nog voordat je ook maar een weerapp hebt gecheckt? Het begrijpen van die atmosferische processen is voor mij een grote uitdaging. Gelukkig heb ik daar nu ook beroepsmatig mee te maken (Tjitske is weervrouw bij Omrop Fryslân - RvdB) en kan ik me hierin ontwikkelen.

Weerkaarten, radarbeelden en eigen waarneminingen

Vorig jaar ben ik voor het eerst wezen stormchasen in Amerika tijdens een georganiseerde reis met 'Tornado Tours 4U'. Qua kennis had ik me beter willen voorbereiden, maar met twee banen lukte dat helaas niet. Ik ben er naartoe gegaan met de kennis die ik toen had. Door de deskundige briefings vooraf, maar ook tijdens de chase zelf, ging het leren daar wel snel. Vooraf kregen we uitleg over de weermodellen en de kaarten. Tijdens de chase lag de focus op het interpreteren van de lucht, in combinatie met de radarbeelden. Ik heb ervan genoten! Toen heb ik ervaren dat het mij niet om het eindresultaat gaat, maar juist om het hele proces ernaartoe.

We vielen met de neus in de boter. We hebben supercellen zien ontstaan, grote hagelstenen gevonden, sprites gefotografeerd en uiteindelijk meer dan tien tornado's gezien. De wolkenluchten waren fantastisch. Amerika staat erom bekend dat alles groot en extreem is en dat geldt ook voor het weer. Hierdoor zijn alle atmosferische processen heel goed te zien en te volgen.

De tornado in eigen land - Tjitske Wiebenga

Practicum in eigen provincie

Terug in Nederland merkte ik dat de opgedane ervaring al snel van pas kwam. Op 3 september volgde ik een supercel op de radar boven Noord-Holland. Ik ben in de auto gestapt en heb een positie opgezocht. Ik heb het activatieproces van de cel eenmaal boven het IJsselmeer kunnen volgen, en uiteindelijk ook de tornado langs de kustlijn kunnen zien ontstaan. Het was bijzonder om mee te maken. Maar ik was ook blij dat hij boven land niet lang aanhield, want ik weet ook wat zo'n tornado kan aanrichten. Uit 1997, maar ook uit gesprekken met mensen in Amerika die het van dichtbij hebben meegemaakt. In Fryslân hadden we later in oktober nog een tornado, die wel degelijk schade heeft veroorzaakt.

Advertentie

Dit jaar ga ik weer. Gelukkig heb ik voor deze trip op theoretisch vlak beter voorbereid. Misschien dat ik op de lange termijn zelf een chaseplan kan maken, maar daar ben ik realistisch in: daarvoor zijn veel meer ervaring en kennis nodig. Voorlopig gaat het me vooral om het begrijpen. De lucht leren lezen. En gewoon kijken…