Het is bijna zover: een orkaan op de oceaan

Foto boven: Tropische storm Fay, ten zuidwesten van de Azoren - Eumetsat

Het heeft in de Atlantische sector erg lang geduurd, maar nu kan het dan mogelijk toch zover zijn, al moet het snel gebeuren. Tropische storm Fay, op de oceaan ten zuidwesten van de Azoren, schurkte vanochtend vroeg tegen orkaanstatus aan. Lukt het de storm inderdaad om orkaan te worden, dan is het de eerste van dit seizoen.

Fay is voortgekomen uit een buiencluster die zaterdagmiddag tot een tropische depressie uitgroeide en gisterochtend de status van tropische storm bereikte. Vanochtend vroeg schurkte de storm tegen orkaanstatus aan. Omdat de meteorologen van het National Hurricane Center in Miami er toen van uitgingen dat de storm nog korte tijd verder aan kracht zou kunnen winnen, bestaat de kans dat we de eerste orkaan van dit seizoen zullen zien. Al wordt het wel spannend, want het tijdvak waarin de storm nog sterker kan worden, is wel bijna voorbij.

Tropische storm Fay, ten zuidwesten van de Azoren - Eumetsat

Vanaf later vandaag neemt de kracht van de storm af

Vanaf later vandaag worden de atmosferische omstandigheden, waarbinnen het systeem opereert, minder gunstig en wordt een geleidelijk afname in de kracht van de storm verwacht. Beweegt de kern daarbij nu nog naar het oostzuidoosten, later vandaag wordt een draai in zuidwestelijke richting verwacht. De storm ligt midden op zee en vormt op dit moment geen bedreiging voor de eilanden van de Azoren, die het dichtstbij liggen.

Advertentie

Het orkaanseizoen in de Atlantische sector verloopt tot nu toe erg kalm. De teller staat vanaf 1 juni op zes tropische stormen, die stuk voor stuk maar korte tijd bestonden. Tot een orkaan was het vanochtend dus nog niet gekomen en dat is heel bijzonder, temeer omdat we ons midden in de gebruikelijke piek van het seizoen bevinden.

Veroorzaker rustige seizoen is El Niño

Veroorzaker van de rust dit orkaanseizoen is de recordsterke El Niño die zich in het gebied van de Stille Oceaan langs de evenaar tussen Zuid-Amerika in het oosten en Australië en Indonesië in het westen afspeelt. Eén van de bekende bijwerkingen van zo’n El Niño is dat de vorming van orkanen in de Atlantische sector wordt onderdrukt. Op andere plaatsen, zoals op de Stille Oceaan, maar ook in de buurt van de Filippijnen, Japan en China wordt het seizoen juist veel drukker. Beide tendensen waren de afgelopen weken duidelijk zichtbaar.

Het onderdrukken van de orkaanactiviteit in de Atlantische sector heeft met extra daalbewegingen in de atmosfeer te maken, een sterkere wind boven het gebied waar de stormen zich vormen en ook de aanwezigheid van veel Saharazand in de lucht. Elk van die factoren zorgt er op zijn eigen manier voor dat de tropische systemen in het gebied het lastiger hebben.

Er was al een rustig seizoen verwacht

Omdat dit een bekend gevolg van El Niño is, waren de verwachtingen voor het lopende seizoen al relatief laag ingezet. Vrijwel alle instituten, die zich met het orkaanseizoen in de Atlantische sector bezighouden, voorzagen een relatief rustig jaar, met minder genaamde stormen dan anders, minder orkanen en ook minder zeer sterke orkanen. Tot nu toe klopt dat beeld.

Advertentie

Overigens is dit geen garantie dat het ook de komende weken ‘stil’ blijft. Later dit seizoen kunnen zich nog wel degelijk orkanen vormen en daar kan ook een zware orkaan tussenzitten. Daarbij verplaatst het zwaartepunt van de activiteit zich ook geleidelijk wat verder naar het noorden (waar de eerder genoemde wind in de bovenlucht mogelijk wat minder sterk is) en naar het gebied van de Golf van Mexico. We zijn er wat dit betreft dus zeker nog niet.

Ook voor Europa (kleine) gevolgen

Voor het weer in Europa betekent het rustige verloop van het orkaanseizoen tot nu toe dat we minder met de restanten van de stormen te maken hebben gehad. Uit die restanten vormen zich midden op de oceaan vaak sterke lagedrukgebieden die de wind boven het Europese continent vanuit het zuiden laten waaien. Warmere lucht stroomt in die gevallen naar het noorden, ook in de hogere delen van de atmosfeer. De luchtdruk boven het Europese continent stijgt op die manier en niet zelden krijgen we zo een nazomerperiode.

Maar ook zonder de restanten van de orkanen kan zich boven het Europese continent een periode met nazomerweer ontwikkelen, zo blijkt mogelijk ook vanaf het komende weekend. Dan – en we zitten inmiddels rond de maandwissel – lijken de temperaturen even flink omhoog te gaan. En kan het in delen van het land zelfs (ruim) zomers warm worden. Met heel veel zon daarbij en temperaturen die in het zuiden mogelijk naar rond 27 graden stijgen.