Gletsjertongen, ijsbergmeren en zandstormen

Foto boven: Een geiser spuit - Pieter Bliek

Het laatste deel van de trilogie over de rondreis door IJsland van vrieskoujager Pieter Bliek en zijn vriend Robert en diens zoon Dean voert langs gletsjertongen, ijsbergmeren en door zandstormen. En dat allemaal in het oosten en zuiden van het vulkanische eiland.

Het vertrekpunt was in de Oost-IJslandse plaats Egilsstaðir, waar het drietal woensdagavond was neergestreken. Het eerste deel van de trip ging door een langgerekte beboste canyon en daarna over een hoge, besneeuwde bergpas met watervalletjes en adembenemende vergezichten, richting het vissersdorpje Djúpivogur, gelegen in de oostelijke fjorden.

Advertentie

Een gitzwart strand

Vanuit Djúpivogur was het zeker nog anderhalf uur rijden naar Höfn in Zuidoost-IJsland, maar dat was absoluut geen straf, met de nog altijd rijkelijk besneeuwde en grillige bergtoppen van de fjorden. Op de camping, een paar kilometer voor Höfn en aan het begin van het schiereiland Stokness, overnachtte het drietal. Dit schiereiland is een van de meest fotogenieke plekken van IJsland, met zijn honderden meters brede gitzwarte vulkanische strand en op de achtergrond de spectaculaire 454 meter hoge bergwand Vestrahorn.

De plek is mystiek en oogt buitenaards. Vaak is het er winderig. Zo ook donderdagmiddag toen het trio er een kijkje ging nemen. ‘Het was zeker windkracht 8. We zijn compleet gezandstraald. Onze voetstappen werden door de harde wind meteen uitgewist. Ik heb er een filmpje van gemaakt’, vertelt Pieter.

Een passerende wolkenpartij krulde in een soort tulband om de bergwand Vestrahorn heen, wat het geheel met het gitzwarte vulkanische zandstrand en geel met groenachtig fluorescerend helmgras dat her en der in pollen verspreid stond, een sprookjesachtige aanblik gaf. ‘Uiteraard heb ik daar meerdere foto’s van genomen, waarbij ik gebruik heb gemaakt van de panoramastand op mijn mobieltje.’

Vergezicht in de oostelijke fjorden - Pieter Bliek

Advertentie

In de nachtelijke uren bulderde een storm

In de nachtelijke uren bulderde een storm om de camper en deed deze hevig schudden. Dat kwam ook door de uitgeklapte daktent, waarin Robert en Dean sliepen en die extra veel wind ving. De tent opzetten, waarin de vrieskoujager zou slapen, was onmogelijk. ‘Ik heb daarom de achterbank ingeklapt en de stoelen naar voren geschoven, zodat ik in mijn slaapzak languit in de auto kon liggen. Ik heb heerlijk geslapen en niets van de storm gemerkt.’

Vanuit Höfn was het de volgende ochtend een klein uurtje rijden naar het wereldberoemde ijsbergenmeer Jökulsárlón. Vanwege zijn ijsbergen en karakteristieke, arctische aanblik wordt de locatie geregeld als decor voor films gebruikt. Hier is onder andere een scene van de James Bondfilm ‘Die Another Day’ opgenomen, met een wilde achtervolging over het ijsbergenmeer.

Op vrijdagochtend, toen Pieter, Robert en Dean voor een boottochtje met de amfibieboten arriveerden, was het stralend weer met een nagenoeg wolkeloze lucht. ‘Er stond wel een straf windje, maar dat mocht de pret niet drukken’, aldus Pieter. ‘Uit ervaring weet ik dat het hier behoorlijk kan spoken en ook mistig kan zijn.’ Na de nodige veiligheidsinstructies en een warme jas en reddingsvest te hebben aangetrokken, reed het amfibievoertuig het ijsbergenmeer in.

De gletsjertongen van de Vatnajökull

Het water ligt bezaaid met grote en kleine ijsschotsen en ijsbergen die grillige vormen en kleuren hebben. ‘Ze zijn afkomstig van een gletsjertong van IJslands en ook Europa’s grootste gletsjer, de Vatnajökull’, vertelt de gids op de boot. ‘De diepblauwe kleuren van het ijs zijn het gevolg van het samenpersen van de sneeuw die zich in al die eeuwen op de gletsjer heeft opgehoopt. Het ijs oogt daardoor blauw. De witte kleur wordt veroorzaakt door luchtbelletjes in het ijs. Sommige ijsbergen zien helemaal zwart. Dat komt door recente uitbarstingen van vulkanen’.

Hij pakt een blok ijs uit het water en vertelt dat dit ijs het meest zuivere water van IJsland bevat, zonder vervuiling. ‘Het is 600 tot 1000 jaar geleden ontstaan, nog voordat de mens de lucht met industrie begon te vervuilen.’

Het ijsbergmeer Jökulsárlón is overigens pas ergens in de jaren ‘30 van de vorige eeuw ontstaan, toen de Vatnajökull zich als gevolg van de opwarming begon terug te trekken. ‘Voorheen, tijdens de zogeheten kleine ijstijd in de Middeleeuwen, reikte de gletsjerrand helemaal tot aan het strand. Nu is er een groot meer ontstaan en stroomt het zeewater bij vloed naar binnen.’ Het ijs heeft zich sinds 1850 zo’n 10 kilometer landinwaarts teruggetrokken.

De ijslagune Fjallsárlón

Een paar kilometer westwaarts ligt de ijslagune Fjallsárlón. Dit ijsbergmeer is een stuk kleiner en ook iets minder toeristisch dan Jökulsárlón. ‘Als ik heel eerlijk ben, vind ik dit ijsbergmeer mooier dan het grote meer’, bekent Pieter. Het meer is met 60 tot 150 meter ook een stuk minder diep dan Jökulsárlón, dat op plekken 250 tot wel meer dan 300 meter diep kan zijn.

Ook op dit meer gaat het reistrio voor een boottochtje. Dit keer niet met een amfibieboot, maar met een Zodiac die een stuk dichterbij de ijsrand van de ijstong nadert. ‘We blijven op een veilige afstand, want er brokkelt geregeld een stuk ijs af. Ook vaar ik op afstand om grote ijsbergen heen, want 90 procent bevindt zich onder water en ijsbergen hebben nogal eens de neiging te kantelen’, verklaart de gids die tevens de motor van de zodiac bedient.

Een ander verschil met Jökulsárlón is dat het water van Fjallsárlón een stuk troebeler is. ‘Dat komt doordat dit meer een stuk kleiner is en er ook geen vers water vanuit zee naar binnenstroomt. Het sediment, dat het water een melkachtige kleur geeft, is afkomstig van de gletsjer’, weet de gids te vertellen.

De Skeiðarársandur-zandvlakte en zijn zandstormen

Na de twee boottochtjes op de ijsbergmeren vervolgde het drietal hun reis over de ringweg langs de gletsjertongen van de Vatnajökull, die oogverblindend in de felle zon lagen te schitteren en scherp afstaken tegen de staalblauwe lucht.

Bij tong Svínafellsjökull maakten ze een stop. Deze ijstong is een van de meest toegankelijke en spectaculaire van IJsland. De grootste gletsjertong van de Vatnajökull is de Skeiðarárjökull en grenst direct aan de tientallen kilometers lange en brede Skeiðarársandur-zandvlakte. Dit gebied staat bekend om zijn plotselinge opstekende zandstormen.

Zo ook op het moment dat Pieter, Robert en Dean er doorheen reden. ‘Op meerdere plekken zagen we ineens een grote stofwolk over de weg trekken. Zulke zandstormen zijn heel plaatselijk’, vertelt Pieter. In IJsland is het doorgaans verboden wild te kamperen. Maar zo vroeg in het seizoen waren nog niet alle campings open. ‘Daarom hebben we tegen de regels in en noodgedwongen op een verborgen parkeerplaats geslapen.’

De nacht was helder en de temperatuur was tot enkele graden beneden het vriespunt gedaald. Het opspattende water van de 60 meter hoge Seljalandsfoss-waterval had een dun ijslaagje op de trappen afgezet. Toeristen deden een verwoede poging al glibberend en glijdend achter de waterval te komen. Maar het reistrio was verstandig. ‘We wilden niet met gebroken ledematen huiswaarts keren.’

Voor boottochten over het ijsbergmeer Jökulsárlón: https://icelagoon.is

Voor boottochten over het ijsbergmeer Fjallsárlón: https://fjallsarlon.is