Vrijdag 9 januari was een zeldzame winterdag

Foto boven: Driftsneeuw bij Roodeschool - Jannes Wiersema

We beleefden gisteren in Nederland een bijzondere dag. Doordat een lagedrukgebied over het uiterste zuiden van het land naar het oosten trok, waren de weersverschillen tussen het noorden en het zuiden van het land groot.

Viel in het noorden veel sneeuw, in het midden en zuiden van stad was dat regen. Ten noorden van de lijn Vlieland - Leeuwarden – Zuidoost-Drenthe bleef het daarbij vriezen, ten zuiden van die lijn liepen de temperaturen tot tussen 3 en 7 graden boven nul op. Verder was er in het noorden van het land sprake van een sterke oostelijke wind.

Driftsneeuw bij Roodeschool - Jannes Wiersema

Vooral in het noorden viel veel sneeuw

Die regen begon donderdagavond al vanuit het zuiden van het land. In het midden en zuiden viel daarbij tussen 10 en 20 millimeter. Vanaf de regio Arnhem-Nijmegen ging de regen ook tijdelijk in natte sneeuw over.

Advertentie

Vooral in de drie noordelijke provincies Friesland, Groningen en Drenthe viel de meeste neerslag In de vorm van sneeuw. Daar kwam op veel plaatsen tussen 5 en 10 centimeter omlaag. Aan de noordrand van Friesland en Groningen zorgde de sterke oostenwind ervoor dat de sneeuw sterk verstoof. Hier en daar werden vrijdagmiddag al sneeuwduinen tot ongeveer een halve meter waargenomen. Het witte landschap met daarboven de sterk stuivende sneeuw leverde bijzondere plaatjes op.

We zagen beelden van alweer een tijdje geleden

De beelden, die in de loop van de ochtend vanuit het noorden van het land kwamen, hadden we al enige tijd niet meer gezien. Voor vergelijkbare situaties moesten we terug naar de jaren 2014 en 2016. Ook toen drong koude lucht vanuit het noordoosten het land binnen en zagen we grote verschillen over een kleine afstand.

In 2014 beleefde het noordoosten van het land nog een vorstperiode, terwijl de temperaturen in de rest van het land niet beneden in het vriespunt kwamen. Dat was ook de enige winter waarin in De Bilt geen Helmannscore werd bereikt. Een score van het koudegetal kunnen we aantekenen als de gemiddelde temperatuur over het etmaal onder het vriespunt blijft. Min 0,1 graden levert dan 0,1 punten aan score op.

Advertentie

Sneeuwschuiven in de vroegte bij Roodeschool - Jannes Wiersema

In 2016 schaatsten mensen op straat

In 2016 bracht het koudere weer in het noordoosten een langdurige ijzelperiode. Op diverse plaatsen werd daar toen op straat geschaatst. Ook destijds was het zo dat in het grootste deel van Nederland helemaal geen vorst voorkwam.

Deze keer leiden de grote temperatuurverschillen tussen noord en zuid wel tot een vorstinval die het hele land in zijn greep krijgt. Dat gebeurde in de loop van gisteravond en de afgelopen nacht al, toen de vorstgrens vanuit het noorden langzaam naar het zuiden bewoog. Daarbij ging het op steeds meer plaatsen van tijd tot tijd sneeuwen.

Sneeuwduinenlandschap bij Roodeschool - Jannes Wiersema

In de loop van de dag droog en meer zon

Beelden zoals gisterochtend in het noorden van het land zullen we daarbij In de rest van het land niet zien, maar regionaal kan toch wel weer een paar centimeter zijn gevallen. In de loop van vanochtend en vanmiddag verdwijnt de zone met sneeuwval via het zuidoosten uit het land. Vanuit het noorden komt dan vaker de zon erdoor. Wel blijft het nog een tijdje stevig waaien, vooral in het noorden van het land. Daar kan de sneeuw dus ook nog een poosje verstuiven. De rest van het land gebeurt dat niet.

Verder zijn de temperaturen vandaag opvallend. Het wordt op de meeste plaatsen niet warmer dan tussen 0 en -2 graden. Doordat de lucht daarbij ook nog eens droog is en het dus nog steeds waait, voelt het nog een stukje kouder aan.

Dit krijg je ook als de sneeuw stuift - Jannes Wiersema

IJskoude nacht

Vanavond en de komende nacht valt de wind een tijdje weg als een rug van hogedruk passeert. De temperaturen kunnen daardoor ver dalen. In het binnenland worden minima tussen -7 en -13 graden verwacht. Vooral in het zuidwesten van het land is het al een stukje warmer. Is er daarbij eerst weinig wind, in de loop van de nacht steekt een toenemende zuidelijke tot zuidoostelijke wind op.

Leek het er eerst nog op dat de zondag een ijskoude dag zou worden, nu ziet het ernaar uit dat de temperaturen toch redelijk snel oplopen. In de middag is het op de meeste plaatsen in het binnenland tussen 0 en -2 graden, in het zuidwesten komt het kwik al duidelijk boven nul.

Buiten in sneeuw en wind is het geen pretje - Jannes Wiersema

Vanaf maandag snelle dooi

De snellere stijging van de temperaturen heeft te maken met de omslag in de weerkaarten, zoals we die de afgelopen twee dagen hebben gezien. De belangrijkste verandering is dat de dooi vanaf maandag al invalt en ook langere tijd gaat aanhouden.

De overgang speelt zich waarschijnlijk al in de nacht naar maandag af. Dan neemt de bewolking toe en valt wat regen of sneeuw, waarna de naar zuidwest draaiende wind de zachtere lucht het land binnen blaast. En dan is het met de winter voorlopig gedaan.