Na ijskoude nacht dooi op komst, volgende winterperiode ook?

Foto boven: Ook vandaag is nog een op en top winterdag. Prima weer om in het noorden naar sneeuwduinen op zoek te gaan - Albert Thibaudier

De winterperiode van dit moment gaat er dit weekend met een klap uit. Niet alleen hebben we een ijskoude nacht met bijna 12 graden vorst en aan de grond temperaturen tot -14 graden achter de rug, ook worden de komende nacht opnieuw ijzel en sneeuw verwacht. Het kan tijdens die dooiaanval op veel plaatsen spekglad worden. En is dit het definitieve einde van de winter? Of zien we nu al nieuwe kansen?

Het gebeurt in Nederland niet meer zo vaak dat het in de eerste 10 dagen van het jaar elke dag ergens in het land tot sneeuw komt. De winter van 2026 heeft dit nu gepresteerd. Alleen al daarmee is de winterperiode, die op het punt van eindigen staat, bijzonder te noemen.

Ook vandaag is nog een op en top winterdag. Prima weer om in het noorden naar sneeuwduinen op zoek te gaan - Albert Thibaudier

IJskoude macht achter de rug

Daarbij verloopt het huidige weekend erg koud. De afgelopen nacht zijn de temperaturen ver gedaald. De minima lagen voorlopig tussen -11,6 graden in Eelde en -1,8 graden in Westdorpe. Hoogeveen kwam op -11,3, Enschede op -11,0 graden. In het oosten en noordoosten kwam het op meer plaatsen tot strenge vorst.

Advertentie

Daarmee was het de koudste nacht sinds 9 februari 2021, toen de temperatuur in Hupsel tot min 16,2 graden daalde. Aan de grond was Enschede het koudst met een temperatuur van -14,2 graden. De Bilt haalde vooralsnog met -9,6 graden net geen strenge vorst.

Tot -14 graden in de duinpannen

In de duinpannen was Bergen ondiep de voorlopige winnaar met op anderhalve meter een minimumtemperatuur van -13,78 graden, gevolgd door Bol 2 met -12,25 graden en Vogelmeer 1 met -11,62 graden. Aan de grond was Bol 2 het koudst met -13,36 graden, gevolgd door Bergen ondiep met -13,09 graden en Vogelmeer 2 met -12,11 graden.

Vandaag is het nog een keer een op en top winterdag. Een groot deel van de dag is de zon te zien, vanmiddag steeds meer flets door dat vooral hoog in de atmosfeer de bewolking toeneemt. Het blijft overal droog en het is koud met middagtemperaturen tussen 1 of 2 graden boven nul in het zuidwesten en ongeveer -3 graden in het noordoosten van het land.

Het voelt vandaag buiten erg koud aan

Bij dit alles waait er een stevige zuidelijke tot zuidoostelijke wind die aan zee later af en toe krachtig wordt en behoorlijk droge lucht aanvoert. Deze twee factoren, in combinatie met de lage temperaturen, maken dat het buiten de deur erg koud aanvoelt.

Advertentie

Vanavond worden de wolken dikker, in de tweede helft van de avond trekt een gebied met regen het zuidwesten van het land binnen. Later in de avond en in de eerste helft van de nacht breidt die neerslag zich verder over het land uit, om het oosten halverwege de nacht naar maandag te bereiken. De temperaturen dalen daarbij nog een keer tot tussen +1 of +2 graden in het zuidwesten en -6 graden, plaatselijk in het noordoosten van het land.

Komende nacht opnieuw op veel plaatsen glad

Valt de meeste neerslag in het westen als regen, vanaf halverwege het land zijn ook sneeuw en ijzel mogelijk. Door dat de bodemtemperaturen op veel plaatsen nog beneden het vriespunt liggen, kan op vrij grote schaal gladheid ontstaan door bevriezing van natte weggedeelten, ijzel en ook sneeuw. Het wordt op de weg dus nog weer een keer oppassen geblazen.

Morgenochtend verdwijnen regen en gladheid via het oosten naar Duitsland. Het wordt daarna even droog, maar het blijft bewolkt. In de middag trekt een nieuw gebied met regen over het midden en zuiden van het land. De zuidelijke wind is in de nacht aan zee een tijdje hard en in de ochtend aan de kust nog af en toe krachtig. Later op de dag neemt de wind aan zee tot vrij krachtig af en waait dan uit het zuiden tot het zuidwesten. De temperaturen lopen in de middag op tot tussen 3 graden in het noordoosten en ongeveer 7 graden in Zeeland.

Zachte week voor de boeg

Na morgen waait de wind nog dagenlang uit richtingen tussen zuid en zuidwest. De aanvoer van vrij zachte lucht is daarmee vrijwel gegarandeerd. Af en toe trekken storingen over met wolken en een beetje regen, tussendoor zijn er ook langere droge perioden en laat de zon zich af en toe zien. Overdag komen de temperaturen vaak tussen 7 en 10 graden uit en liggen daarmee duidelijk boven normaal. In de nachten daalt het kwik tot tussen 3 en 5 graden. Alleen in nachten met opklaringen zou de temperatuur ook dichtbij het vriespunt kunnen komen.

Is het daarmee met de winter voorlopig ook gedaan? Dat is nog niet gezegd. Het mag dan zo zijn dat de NAO-index de komende tijd weer licht positief wordt, wat het aanhouden van de nu startende zachtere periode ondersteunt, tegelijkertijd wijst alles erop dat de AO-index aan een volgende negatieve fase begint. Hoewel de onzekerheid daarbij nog vrij groot is, zitten er in het pakket berekeningen die de index zelfs zeer sterk negatief laten worden. Dit wijst op het weer stijgen van de luchtdruk boven het poolgebied. En dat is goed nieuws voor de winter.

De koude lucht blijft in de buurt

Interessant om te zien is dat de koude lucht boven het noordoosten van Europa de komende weken niet lijkt te worden verdreven en op die manier in de buurt blijft. Tegelijkertijd suggereren de berekeningen van het Europese model dat zich In de derde decade van januari, de periode vanaf 21 januari dus, boven Scandinavië een nieuw hogedrukgebied zou kunnen opbouwen. Gebeurt dit inderdaad, dan wordt het spannend en zijn er opnieuw winterkansen.

Laten de actuele berekeningen van het Europese model van dit alles nog niet veel zien, in het Amerikaanse model zien we in die derde decade wel steeds meer koude lijntjes opduiken. In het verleden is al vaker gebleken dat juist het Amerikaanse model in zijn berekeningen voor de langere termijn geregeld een neusje heeft voor grote veranderingen. En dat de berekeningen van het Europese model die veranderingen na enige tijd later alsnog ook oppikken.

Er is nog tijd en potentie voor een volgende winterperiode

Dat zou ook deze keer dus zomaar weer eens kunnen gebeuren. Het maakt de ontwikkelingen op de wat langere termijn in elk geval interessant. Het mag dan nu lijken dat de winter voorbij is, feitelijk hebben we nog heel wat tijd en is er nog voldoende potentie om ook een volgende winterperiode in de steigers te zetten. Mogelijk dus al In de derde decade van januari.