Hantavirus mogelijk bij vuilnisbelt Ushuaia overgedragen

Foto boven: De Hondius ver weg op zee, terwijl de passagiers op expeditie zijn - Passagier aan boord van de Hondius

Hoe was het leven aan boord van het Nederlandse expeditie cruiseschip Hondius, dat een tocht langs eilanden op de zuidelijke Atlantische Oceaan maakte? Als gevolg van een mogelijke uitbraak van het hantavirus op het schip is een Nederlands echtpaar overleden. Daarnaast heeft ook een Duitse vrouw het leven gelaten en zijn meerdere andere passagiers ziek geworden.

Het laatste nieuws is dat nu wordt vermoed dat de besmetting met het Hantavirus bij een vuilnisbelt in de Zuid-Argentijnse plaats Ushuaia heeft plaatsgevonden. Hier gingen de passagiers van de Hondius aan boord. Het was het startpunt van de cruise die meerdere weken zou duren.

De Hondius ver weg op zee, terwijl de passagiers op expeditie zijn - Passagier aan boord van de Hondius

De vogelaars, inclusief de overleden Nederlandse man, gingen rond de vuilnisbelt vogels kijken. Op de vuilnisbelt lopen ratten en muizen. Verder rijden vrachtwagens er af en aan die het stof doen opwaaien. Inmiddels is besloten om de medewerkers van de vuilnisbelt ook te testen.

Advertentie

Meerdere vogelaars aan boord van Hondius zijn intussen ziek geworden, met ademhalingsproblemen. Besloten is dat alle passagiers aan boord van de Hondius in hun hut moeten blijven, zo was vanochtend op diverse plaatsen te lezen.

Pieter Bliek sprak met passagier aan boord van het schip

Pieter Bliek had een telefonisch interview met een van Nederlandse reizigers aan boord van het schip. Pieter kent de opvarende toevallig persoonlijk. Op het moment dat Pieter het verhaal schreef was de informatie over de mogelijke samenhang met de vuilnisbelt in Ushuaia nog niet bekend.

Hier volgt zijn verhaal.

Volgens deze reiziger, die anoniem wil blijven maar van wie naam en telefoonnummer bekend zijn, is de man van het overleden echtpaar gedurende een rondreis in Zuid-Amerika besmet geraakt en pas later aan boord ziek geworden. Uit angst voor besmetting mocht het schip niet in Kaapverdië aanmeren en vaart het nu door naar de Canarische eilanden.

Advertentie

Een nachtmerrie

De Nederlandse opvarende spreekt van een nachtmerrie. ‘Niemand wil ons hebben of doorlaten. Twee zieken, de dokter, een bemanningslid en de overleden vrouw, mogen niet van boord in Kaapverdië.’

Hij vergelijkt de chaotische situatie met het begin van de COVID-crisis. ‘Er wordt momenteel hoog politiek spel gespeeld door de ambassades en ook de WHO (World Health Organization) bemoeit zich er volop mee. Volgens het internationale recht is Kaapverdië verplicht de twee zieken van boord te laten voor behandeling. Mochten ze overlijden, dan is Kaapverdië verantwoordelijk’, aldus de anonieme bron.

Het cruiseschip Hondius heeft nu koers gezet richting de Canarische eilanden waar ze naar verwachting over een dag of drie zullen aankomen. ‘Zij behoren tot de Europese Unie en moeten ons daar van boord laten. We zitten allemaal in hetzelfde schuitje en moeten er het beste van maken. Maar de incubatietijd is tegen ons. Die bedraagt een tot zeven weken of zelfs 8 weken. Iedereen wil nu van het schip af. We beseffen dat we het samen moeten oplossen.’

Geen paniek aan boord

Ondanks de virusuitbraak is er geen paniek aan boord. ‘Ik heb diep respect voor Oceanwide Expeditions (de organisatie die het schip in bezit heeft) hoe ze dit aanpakken. De bemanning kreeg applaus van iedereen.’

De Nederlandse opvarende ging vijf weken geleden met 132 andere passagiers van verschillende nationaliteiten in Ushuaia in Zuid-Argentinië aan boord, voor een expeditiecruise langs de eilanden de zuidelijke Atlantische Oceaan.

‘Het eerste eiland dat we bezochten was South-Georgia, waar we een kolonie van een half miljoen keizerspinguïns bezochten. Dat was het hoogtepunt van de reis. Oceanwide doet veel om mensen bewust te maken van de planeet waar we op leven. Er zijn veel specialisten aan boord die onderweg lezingen geven en vertellen over wat de gevolgen zijn van ons doen en laten. Daarna zijn we naar het eiland Tristan gevaren. Dat ligt helemaal apart met een paar kleine eilandjes er omheen. Er zijn veel vogelaars op deze reis meegegaan’.

Het eiland Tristan da Cunha - Passagier aan boord van de Hondius

‘Dit was geen gewone griep’

Na een dag of vijf à zes werd een oudere Nederlandse man plotseling erg ziek. ‘We vroegen ons af of we terug moesten varen, maar na behandeling aan boord ging het wel weer. Hij werd ziek vlak nadat we South-Georgia hadden verlaten. Oceanwide heeft standaard een dokter aan boord. Die zei dat dit geen gewone griep was. De toestand van de man verslechterde weer. Toen zijn we op volle kracht naar Tristan gevaren, maar nog voordat we daar aankwamen, was hij al overleden.’

Volgens de anonieme opvarende heeft een schip de verplichting om een overledene bij de dichtstbijzijnde haven aan te melden. ‘Dat was op Tristan, maar dat was nog zeker een dag of vier varen. De repatriëring was voor de bemanning een logistieke nachtmerrie. De overledene is toen de koeling in gegaan, helemaal tot aan het eiland Sint-Helena, want daar is een vliegveld en niet op Tristan’.

Van hieruit is hij met zijn vrouw naar Johannesburg in Zuid-Afrika gevlogen om van hieruit naar Nederland gerepatrieerd te worden. Maar nog voordat de vrouw, samen met haar overleden man, naar Nederland kon terugvliegen, is ook zij plotseling overleden. ‘Ze werd in Johannesburg ineens zo ziek dat de Zuid-Afrikanen het onverantwoord vonden om haar te laten vliegen. Zo snel ging haar conditie achteruit’.

De testen waren niet goed

Inmiddels werden aan boord nog eens twee mensen ziek. ‘Gelukkig werden ze weer beter. Op Sint-Helena zijn ze van boord gegaan en op advies naar huis gevlogen. Toen we weer een zieke kregen, zijn er op de eilanden testen gedaan, maar die waren niet zo goed. Een van de twee, die van boord waren gestapt, werd later toch weer zieker. Een test in Zuid-Afrika toonde toen het hantavirus aan.’

Het hantavirus is een oud virus uit Zuid-Amerika. Het wordt ook wel het Andesvirus genoemd en wordt via uitwerpselen van knaagdieren overgedragen. Door nieuwe varianten maakt het momenteel een opmars. ‘Onduidelijk is of de nieuwe variant overdraagbaar is van mens op mens’, aldus de anonieme bron aan boord.

‘De dokter aan boord, die een intensief contact met het overleden Nederlandse echtpaar had, is inmiddels ook ziek geworden en even later nog iemand. En een dag of 8 geleden werden ook twee Duitse vrouwen, die een paar dekken boven ons slapen, ziek. Het was heel raar. Eerst werden ze weer beter, om later ineens nog zieker te worden. Een van die Duitse vrouwen overleed kort daarop, een half uur nadat we daarvoor nog met haar vriendin hadden gesproken’.

Sint-Helena, gezien vanaf de Hondius - Passagier aan boord van de Hondius

Alle alarmbellen gingen rinkelen

Toen gingen op het schip alle alarmbellen rinkelen. ‘Op Sint-Helena zijn er toen meerdere passagiers van boord gegaan die vanuit daar naar huis zijn gevlogen. Wij liggen nu voor de kust van Kaapverdië en zijn bang dat het hantavirus een variant is die van mens op mens overgaat. Meestal is dat met dit type virus niet het geval, maar bij deze variant is dat niet zeker.’

Het virus infecteert de luchtwegen en nieren en kan in het ergste geval tot de dood leiden.

De Nederlandse opvarende zegt niet te weten of hij ook geïnfecteerd is. ‘Door alle commotie aan boord en emoties heb ik wel een licht hoofdpijntje.’ Hij spreekt van een bijzondere beleving. ‘Je verandert hierdoor als mens.’

Zijn vrouw is enkele dagen geleden naar Kaapverdië gevlogen om haar man daar van boord te halen. ‘We zouden hier nog vier dagen blijven. Toen het schip de haven naderde, mochten we niet aanmeren. We bleven anderhalve kilometer uit de kust liggen. Mijn vrouw stond aan de kade bij een kerkje met een groot kruis. Ze belde me op en zij dat ze daar stond te zwaaien. Maar dat kon ik vanaf die afstand uiteraard niet zien’.

‘Je beseft dat het een risicovolle reis is’

‘Pak een van de verrekijkers van die vogelaars zodat je me kunt zien’, zei ze tegen hem Het thuisfront van de anonieme bron is bezorgd. ‘Via whatsapp houd ik iedereen goed op de hoogte. Iedereen draagt mondkapjes aan boord. We hoeven gelukkig niet in onze hutten te blijven.’

Hij relativeert de situatie ook wel weer. ‘Je beseft dat het een risicovolle reis is met stormen en ijsbergen. Dit soort dingen kunnen ook gebeuren. Maar er is hoop dat we op de Canarische eilanden wel van boord mogen. Of dat gebeurt weten pas over een dag of vier. Ondertussen wordt er op politiek niveau hoog spel gespeeld.’

Het cruiseschip, de Hondius trok veel bekijks voor de Kaapverdische kust toen het nieuws over de virusuitbraak aan boord wereldkundig werd. ‘Er vloog zowaar een drone over het schip. Van de autoriteiten kregen we te horen dat we illegaal voor het eiland lagen en werden verzocht verder te varen. Ze moeten ons gewoon niet hebben’, vertelt de Nederlandse opvarende.

In de buurt van Kaapverdië kwam dit bootje bij de Hondius langszij - Passagier aan boord

Er zijn inmiddels ook bloedmonsters genomen

Hij vertelt dat er inmiddels ook bloedmonsters zijn genomen die voor analyse naar Dakar zijn overgebracht. ‘Ze willen kijken of het hier gaat om een variant die van mens op mens kan overgaan.’

Pieter Bliek kent de Nederlandse opvarende toevallig. Pieter: ‘Via de whatsapp hield hij mij van zijn reis op de hoogte en stuurde me geregeld foto’s. Hij had me een paar weken geleden eerder al geappt dat er een Nederlander aan boord was overleden. Toen ik gisteren een nieuwsbericht op NU.nl las, ging er een lichtje bij mij branden en heb ik de man vanuit IJsland, waar ik toen was, meteen gebeld en hem geïnterviewd. Op de terugweg van IJsland naar Nederland heb ik het verhaal in het vliegtuig zitten tikken. Toen we op Schiphol landden, was het artikel klaar en kon het naar de krant. En nu dus ook op Weerverteller.’