De winter van nu is veel, maar niet ‘zeldzaam streng’

Foto boven: Garderen in de sneeuw - Reinout van den Born

‘We maken een zeldzaam strenge winter mee’, sloot een verslaggever van de NOS zijn verslag op het Journaal mee af. Een bijzondere opmerking. Want je kunt van het winterweer van nu veel zeggen, maar toch niet dat het zeldzaam streng is. Hij had beter kunnen zeggen: ‘we maken een zeldzaam mooie sneeuwperiode mee’.

Daarmee had hij de spijker vol op zijn kop getroffen. De sneeuwperiode van nu mag bijzonder worden genoemd. Ik reken hem zelfs tot de mooiste uit de 50 jaar die ik het weer nu volg. Samen met december 2010 en de sneeuwstormen in de winter van 1979. December 2017 komt (voor mij regionaal) misschien in de buurt en de sneeuw van 1 april 2022 op het Terletseveld was ook bijzonder. Maar zo uitgebreid veel sneeuw als nu hadden we niet vaak.

Garderen in de sneeuw - Reinout van den Born

De plaatjes waren weer ongekend

Ook dinsdag waren de plaatjes weer ongekend. Eerst reed ik met mijn 87-jarige vader van Garderen op de Veluwe naar Lelystad. Hij moest een bezoekje aan het ziekenhuis daar brengen. Het was tussen 9 en 10 uur ’s ochtends. Er hing een dikke mist boven de dik besneeuwde polder. En het was er koud. Graadje voor graadje kroop de autothermometer omlaag, tot het -11 graden was. Strenge vorst. En dat terwijl de dag al mooi op weg was. Brrrr…

Advertentie

Ik had eerlijk gezegd niet meer verwacht dat ik het ooit nog zou meemaken. Klimaatverandering en zo, de warme zee en de altijd zuidwestelijke wind. Ik geloofde er niet meer in. Hoe mooi is het dat het dan toch ineens weer lukt. Tot aan Lelystad waren de wegen prachtig schoon. In Lelystad werd het glad. We gleden een paar keer vervaarlijk door, tijdens het remmen. Vooral in de buurt van het ziekenhuis was het lastig rijden. Hoe ambulances dat doen?

Het bos bij Garderen in de sneeuw - Reinout van den Born

Een sneeuwwandeling door het Garderense bos

Uiteindelijk liep het allemaal soepel en kwamen we ook weer veilig in Garderen terug. Zelfs toen was het in de mist nog even -9 graden, volgens de autothermometer. Terug in Garderen besloot ik een wandeling door het bos te maken. Mijn vader ging toch even slapen. Ook in mijn geboortedorp bleek een monumentale sneeuwlaag te liggen. Ik had een meetlint bij me en mat een dikte van rond 20 centimeter. Het zat dik op de bomen. Dikker dan ik misschien wel ooit eerder in mijn tijd in Garderen had gezien. Ik heb er toch 25 jaar gewoond.

De tocht door het bos bracht allerlei herinneringen omhoog. Aan het sleeën vanaf de hellingen van ‘de Dunen’, een inlandse duinenrij in het bos. Met grote beuken erop en er omheen. Of het sleeën van de hellingen in de zandgaten rond het dorp. Dat was me een spektakel. Vroeger kwam je met sneeuw ook langlaufers tegen. Er was zelfs een tijdje een heus langlaufcentrum. Maar dat verdween, samen met de sneeuw, naar de achtergrond.

Er ligt 20 centimeter. Mensen genieten ervan - Reinout van den Born

De sneeuwhoeveelheden van nu heb ik maar weinig gezien

Maar hoe ik ook in mijn geheugen graaf, de hoeveelheid sneeuw van nu heb ik maar weinig meegemaakt. In 2010 bij Nijmegen lag op de stuwwal veel, in 2021 in Arnhem en eigenlijk op de hele Veluwe ook. Maar nu worden ook in flinke delen van Brabant, Utrecht, Friesland, Groningen en Drenthe indrukwekkende sneeuwdiktes gemeten. En dat al dagenlang. Ook is de sneeuwlast op de bomen enorm. En dat maakt het winterse plaatje toch wel idyllisch compleet.

Advertentie

Voor een strenge winter is meer nodig. Dan moet het echt gaan vriezen. Niet alleen in de nachten, maar ook overdag. En moet de winter koudepunten scoren. Die krijg je door negatieve etmaalgemiddelden met weglating van het minteken bij elkaar op te tellen. Tot nu toe staan we in De Bilt op die manier op ongeveer 7,5 punten, net iets meer dan vorig jaar. Topper van die lijst is nog altijd de winter van 1947, met 348,3 punten. Nog ruim 340 punten te gaan dus.

Het spel van de bomen en de sneeuw - Reinout van den Born

De winters van 1947, 1963 en 1942 waren zeldzaam streng

De winters van 1947, 1963 en 1942 waren zeldzaam streng, met meer dan 300 koudepunten. De koudste winter van deze eeuw, die van 2010 haalde nog geen 95 punten. En sinds 2013 zijn we in Nederland niet eens meer boven 36 punten uitgekomen. Het is misschien ook wel daarom dat we eigenlijk niet meer weten wat een ‘zeldzaam strenge winter’ precies inhoudt.

Maar ach, wat maakt ook uit. Feit is, en we beschreven dat ook gisteren al op deze site, dat heel veel mensen van het winterweer genieten. Onder wie ik. Want het plaatje mag er zijn. Vandaag komt er weer een lading sneeuw bij. Ik verheug me er nu al op. En ik zal vanmiddag vast weer ergens in een natuurgebied terug te vinden zijn om van al dit moois intens te genieten.