30-Daagse (+): wachten op de ‘Grote Ommekeer’

Foto boven: Kalme en mistige start van de ochtend - Jolanda Bakker

Het weer lijkt halverwege volgende week wat om te slaan. Niet alleen wordt het wisselvalliger, ook gaan de temperaturen verder omlaag. Is dat eindelijk de definitieve ommekeer in het weer, of krijgen we de komende weken toch nog meer van hetzelfde?

De herfst is het overgangsseizoen tussen de zomer en de winter, al zijn er tegenwoordig ook steeds meer volgers die redeneren dat de winter in Nederland tegenwoord één lange herfst is. In zo’n overgangsseizoen is het niet vreemd dat je in het weerspatroon eerst nog veel van de voorgaande zomer herkent. En eigenlijk was dat in de voorbije septembermaand ook het geval. Hogedrukgebieden maakten de dienst uit. In het westen en noordwesten viel daarbij flink wat regen, dieper landinwaarts hield de droogte aan of verscherpte nog wat.

Kalme en mistige start van de ochtend - Jolanda Bakker

Wachten op het moment dat het weer een nieuwe route kiest

Vaak is het wachten op het moment dat het weer een nieuwe route kiest, als dit al gebeurt. Er zijn namelijk ook genoeg herfsten waarin zo’n omslag er niet komt en we voor een duidelijke verandering in het patroon op de wintermaanden moeten wachten. Toch is de novembermaand, de laatste van de drie herfstmaanden, vaak wel de periode waarin de drukverdeling anders wordt. Normaal zou je geleidelijk naar een invallende westcirculatie toe moeten groeien.

Advertentie

De belangrijkste drijver achter die verandering is het toenemende temperatuurverschil tussen het snel afkoelende poolgebied en de veel warmere subtropen. Die groter wordende temperatuurgradiënt vertaalt zich in het in het krachtiger worden van de straalstroom, die daardoor naar het zuiden kan komen. Maar het woordje ‘kan’, zegt het al; het gebeurt niet altijd.

Invloed straalstroom neemt toe, maar straalstroom blijft sterk golven

Kijk je naar de weerkaarten van dit moment, dan zie je dat er vanaf komende donderdag weliswaar een toenemende invloed van de straalstroom komt, maar dat die straalstroom in de tussentijd ook sterk blijft golven en hogedrukgebieden zeker niet van de weerkaarten verdwijnen. In die zin lijkt de verandering, waar we vanaf donderdag mee te maken krijgen, nog niet de grote ommekeer, die je wel een keer zou verwachten.

Dat hogedrukgebieden in het weer van alledag nog steeds zo’n grote rol spelen en dat de neerslag in grote delen van Europa steeds lijkt te worden onderdrukt, kan ook een gevolg van El Niño zijn. Het lijkt erop dat dit grootschalige fenomeen op de Grote Oceaan tussen Zuid-Amerika en Indonesië / Australië de laatste maanden in de atmosfeer boven Europa tot extra daalbewegingen heeft geleid. Die zorgden er niet alleen voor dat de aanwezige hogedrukgebieden sterker werden, maar ook dat de neerslag werd onderdrukt. De komende weken lijken die daalbewegingen boven Europa wat minder sterk te worden of zelfs helemaal te verdwijnen. Ook dat zou erop kunnen wijzen dat een ommekeer toch dichtbij is.

Zit de grote omslag nu ook eindelijk in de weerkaarten?

De vraag is deze week dan ook of de modelberekeningen voor de komende zes weken al iets van een verandering oppikken. Zit de ‘grote omslag’ nu eindelijk in de kaarten, of blijft het toch bij meer van hetzelfde? We gaan het nu uitzoeken aan de hand van de weerkaarten.

Advertentie

Week 1: van maandag 5 tot en met zondag 11 oktober

Vrij warme en rustige start van de week
Tweede helft wisselvalliger
Daling temperatuur tot rond normaal

Beide globale modellen laten het, na een rustige start van de week met vrij veel zon en nog steeds tamelijk hoge temperaturen, in de loop van de week wisselvalliger worden als op de oceaan ten westen van de Britse eilanden een hogedrukgebied opdoemt en de wind bij ons tijdelijk naar west tot noordwest draait. Een lagedrukgebied, dat boven Scandinavië naar het oosten trekt, krijgt dan tijdelijk invloed op het weer bij ons en zorgt voor een toenemende wisselvalligheid en ook een daling van de temperaturen.

Week 2: van maandag 12 tot en met zondag 18 oktober

Geleidelijke overgang naar rustig hogedrukweer
Weinig wind, richting onzeker
Boven normale temperaturen

Terwijl het lagedrukgebied boven Scandinavië naar het oosten wegtrekt, komt het hogedrukgebied van de oceaan dichterbij. Het passeert onze omgeving en we komen aan de achterzijde ervan terecht. Tegelijk wordt het hogedrukgebied bij de Azoren sterker. Tussen de twee bastions van hogedruk bevindt zich een brug, een rug waarvan de was min of meer over ons land komt te liggen. De wisselvalligheid verdwijnt dan ook naar de achtergrond, het wordt rustig weer en bij niet al teveel wind liggen de temperaturen boven normaal.

Week 3: van maandag 19 tot en met zondag 25 oktober

Vrij stabiele drukverdeling
Rustig hogedrukweer
Relatief warm

Het hogedrukgebied op de oceaan wordt wat meer in de buurt van Canada berekend, de hogedruk boven het oosten noordoosten van Europa is ook nog steeds van de partij en de brug tussen beide wordt nog altijd met de as boven onze omgeving verwacht. Lagedrukgebieden aan beide zijden van die rug weten bij ons geen vuist te maken.

In het weerbeeld verandert weinig. Het zal rustig zijn, aan de droge kant en relatief warm voor de tijd van het tijd. Deze weerkaarten bieden weinig ruimte voor spektakel.

Week 4: van 26 oktober tot en met 1 november

Een naar oost tot noordoost draaiende wind
Aanhoudend rustig hogedrukweer
Boven normale temperaturen

Door drukstijgingen boven Scandinavië verschuift de brug tussen de twee bastions van hogedruk in de berekeningen voor deze week even wat naar het noorden, waardoor de wind in Nederland noordoostelijk zou kunnen worden. Verder verandert weinig. Lagedrukgebieden boven het zuiden van Europa liggen waarschijnlijk te ver weg om het bij ons wisselvallig te laten worden. Het rustige hogedrukweer houdt aan en de temperaturen blijven boven normaal.

Week 5 en 6: van maandag 2 tot en met zondag 15 november

Lagedrukgebieden dringen op
Het wordt wisselvalliger
In week 6 mogelijk de echte omslag

Op de oceaan, ten zuidwesten van Ierland verschijnt een lagedrukgebied dat in week zes op een noordelijkere plek terechtkomt en dan ten westen van Schotland positie kiest. Verder zien we het hogedrukgebied oostwaarts bewegen, richting het noordoosten van Europa.

Als deze ontwikkeling doorgaat, zou het bij ons wel wisselvalliger kunnen worden. Met name de laatste kaart heeft zelfs iets van de grote ommekeer weg, maar dan zitten we wel in de tweede novemberweek. Het moet ook allemaal nog maar gebeuren.

Samenvattend:

Voor diegenen die op korte termijn een ommekeer in het weer verwachten, bieden de kaarten voor de komende weken nog weinig houvast. Pas in week 6 zou het er – als we deze berekeningen letterlijk nemen – van kunnen komen. Maar dan zitten we al wel heel ver vooruit in de periode. Tot die tijd lijken we meer van hetzelfde te krijgen. Met een grote rol voor hogedrukgebieden, minder regen dan gebruikelijk en steeds boven normale temperaturen.