30-Daagse (+): kiest het weer het warme of het koude kamp?

Foto boven: Driftsneeuw in Roodeschool - Jannes Wiersema

De periode met winters weer, die nu ongeveer twee weken heeft geduurd, loopt na het weekend af. Maar dit niet nadat de temperaturen het komende weekend nog tot de potentieel laagste waarden van deze winter zijn gedaald.

In de nacht naar zondag zou het, zeker in gebieden waar nog sneeuw aanwezig is, 10 tot 15 graden kunnen gaan vriezen. Dat hoort tot de laagst gemeten temperaturen van de afgelopen jaren. De laatste keer dat het in Nederland tot zeer strenge vorst kwam, was op 9 februari 2021. Toen daalde het kwik in de vroege ochtend in Hupsel tot -16,2 graden.

Driftsneeuw in Roodeschool - Jannes Wiersema

Lang duurt de echte kou niet

Lang duurt het koude intermezzo niet. Daar waar de modelberekeningen tot voor een paar dagen nog twijfelden tussen een voortzetting van het koudere weer en een verzachting, lijkt inmiddels duidelijk voor de verzachting te zijn gekozen. Komende maandag al komen de temperaturen boven het vriespunt uit om er in de dagen daarna duidelijk boven te blijven.

Advertentie

Verantwoordelijk voor de dooi inval zijn lagedrukgebieden die op de oceaan steeds sterker lijken te worden. Samen met een hogedrukgebied boven het noordwesten van Rusland zorgen ze ervoor dat de wind in Nederland vanaf maandag uit het zuiden waait. Daarmee komt de weg vrij voor zachtere lucht, zonder dat het meteen echt wisselvalliger wordt. Ook blijft koude lucht boven het noordoosten van Europa nog wel steeds dichtbij.

Verandering in het voordeel van winterweer is zeker mogelijk

Het is een situatie waarin, net zoals de afgelopen dagen is gebeurd, ook in de komende tijd weer op zo'n manier een verandering kan optreden dat we ineens wel koude opties in de berekeningen terug zien komen. Daarvoor is helemaal niet zoveel nodig. En dat maakt de situatie mogelijkerwijs toch spannender dan dat die er op dit moment uitziet.

Interessant is ook dat de factoren op de achtergrond, die de afgelopen weken steeds een rol lijken te hebben gespeeld, ook nog niet allemaal op ‘zacht’ staan. Zo is de NAO-index op dit moment nog licht negatief en wordt de komende tijd neutraal. Bij een inzittende westcirculatie hoort een duidelijk positieve en NAO-index.

De AO-index en MJO-index zijn ook niet per se zacht

De AO-index lijkt de komende tijd zelfs negatief te blijven, met een groeiende spreiding. Er zijn berekeningen die zeer sterk negatief worden, maar er zijn er ook die sterk zijn aan de positieve kant. Het gemiddelde blijft duidelijk negatief. Ook dat wijst niet per se op zacht weer. En verder gaat de MJO opnieuw door zijn fasen 6, 7 en 8. De kansen op noordelijke hogedruk zijn hiermee relatief groot. Zeker op een termijn van 1 of 2 weken, nadat die fasen zijn opgetreden.

Advertentie

Om te zien hoe de kansen voor een terugkeer van de winter er de komende tijd uitzien, bekijken we de berekeningen van het Europese model. Vorige week waren die ineens een stuk warmer dan in de weken daarvoor, maar bleef voor winterliefhebbers nog wel het een en ander aan perspectief over. In die zin is het interessant te zien hoe het er nu voorstaat.

Week 1: van maandag 12 tot en met zondag 18 januari

Overgang naar zachter weer
Licht wisselvallig
Zuidelijke tot zuidoostelijke wind

Nederland ligt aan de rand van een hogedrukgebied boven Scandinavië, met een lagedrukgebied ten zuidwesten van Ierland. Vooral in de wat hogere delen van de atmosfeer waait een stevige zuidelijke wind, aan de grond is hij meer zuidelijk tot zuidoostelijk.

Hoewel de koude lucht niet ver weg is, berekent het Europese model vanaf maandag wel een invallende dooi, met overdag temperaturen rond 6 graden en in de nachten temperaturen rond 2 graden. Daarbij is het licht wisselvallig met soms wat regen, maar komt In de droge perioden tussendoor ook de zon tevoorschijn. Er zijn nog wel een paar koude lijntjes over.

Week 2: van maandag 19 tot en met zondag 25 januari

Nog steeds licht wisselvallig
Zuidelijk tot zuidoostelijke wind
Normale temperaturen

Er verandert op de weerkaart niet al te veel. Het lagedrukgebied bij Ierland schuift wat naar het noorden op. Het hogedrukgebied boven het noordwesten van Rusland is ook nog steeds van de partij. Nog altijd waait de wind bij ons uit richting het tussen zuid en zuidoost en liggen we feitelijk op de rand van het koude gebied, wat verder naar het noordoosten. Maar de meeste berekeningen van het Europese model laat het die kou er niet in komen.

Het blijft dan ook licht wisselvallig, met op de momenten dat een storing binnendringt bewolking en wat lichte regen. Tussendoor is het droog en komt ook door zon erdoor. Alleen de nachten waarin het breed opklaart kan het een graadje vriezen, overdag is het een graad of 6.

Week 3: van 26 januari tot en met 1 februari

Geen grote veranderingen
Mogelijk grotendeels droog
Normale temperaturen

Nog altijd geen verandering van betekenis. Het lagedrukgebied ten westen van Ierland is nog altijd van de partij, datzelfde geldt voor het hogedrukgebied boven het noordwesten van Rusland. De wind bij ons waait uit richtingen tussen zuid en oost en lijkt lucht aan te voeren waarin de temperaturen ongeveer een normaal zijn voor de tijd van het jaar. Doordat het hogedrukgebied iets sterker is, blijft het bij ons waarschijnlijk grotendeels droog.

Week 4: van maandag 2 tot en met zondag 8 februari

Nog steeds normale temperaturen
Meest droog weer
Zuidoostelijke wind

Het lagedrukgebied op de oceaan trekt zich wat verder naar het westen terug. De invloed van het hogedrukgebied boven het noordwesten van Rusland op het weer bij ons wordt daardoor nog iets groter. De wind waait uit zuidoostelijke richtingen en voert opnieuw lucht aan waarin de temperaturen rond normaal uitkomen. Wel wordt de spreiding, zowel naar boven als naar onderen, een stuk groter. Het is opnieuw op de meeste plaatsen droog.

Week 5 en 6: van 9 tot en met 22 februari

Nog steeds meest droog
Een vaak oostelijke tot noordoostelijke wind
Temperaturen normaal, maar grote spreiding

Ook in deze laatste twee weken is de activiteit van lagedrukgebieden op de oceaan bepaald niet groot. Het hogedrukgebied boven het noordwesten van Rusland is nog steeds van de partij. Bij ons wordt een meest oostelijke wind verwacht, in week 6 komen we een beetje aan de rand te liggen. De temperatuurberekeningen laten een grote spreiding zien, maar het gemiddelde komt rond normaal uit. Verder is het meest droog en moet de zon geregeld schijnen.

Samenvattend:

Als je het geheel zo overziet, dan zit er de komende tijd bar weinig beweging in de atmosfeer. De druksystemen liggen behoorlijk vast. Wat er in Nederland gebeurt, lijkt niet spannend. De berekende temperaturen houden bij ons het midden tussen opties die met koud weer en opties die met zacht weer komen. En vertellen in dit opzicht dus niet veel.

Het houdt er steeds om. Ook in de pluimen, waarschijnlijk de komende tijd. Met de ene keer koude en de andere keer zachte varianten in de meerderheid. En een weerbeeld dat misschien wel tussen beide kampen springt, of toch een voorkeur voor een van beide krijgt. Dat zal dan wel het zachte kamp zijn, maar helemaal zeker weten, doen we dat dit jaar niet.

Wat dat betreft, is het de komende tijd toch nog wel leuk om de ontwikkelingen te blijven volgen.