Hoe het onweer meteorologen op het verkeerde been zette

Foto boven: Een bliksem van wolk naar wolk - Simone Wiersma

Zwaar onweer heeft een einde gemaakt en voor deze fase van het jaar grote hitte. De verrassing was dat het onweer, tegen alle verwachtingen in, het heetste gebied van het land ongemoeid liet. Dat was het zuidoosten, waar het afgerond 34 graden werd.

De hitte kwam en ging met een klap. De dag begon gisteren vooral ten noorden van de grote rivieren bewolkt, toen een warmtefront passeerde en hier en daar ook wat regen bracht. In het noorden was dat soms meer dan een millimeter, op andere plaatsen niet meer dan een paar druppen. In het zuiden kwam de zon er al snel door. Bijzonder warme en steeds vochtigere lucht stroomde met een zuidwestelijke wind het land binnen.

Een bliksem van wolk naar wolk - Simone Wiersma

Nog meer regionale hittegolven

Toen in de hogere delen van de atmosfeer een rug van hogedruk passeerde, brak de zon door. De temperaturen gingen als een raket omhoog. Nog voor het middaguur werd op steeds meer plaatsen de tropische waarde van 30 graden doorbroken. Terwijl de regionale hittegolf in het Limburgse Ell aanhield, kwamen Eindhoven, Gilze-Rijen en Westdorpe erbij. Op vier plaatsen het zuiden van het land is nu dus van een regionale hittegolf sprake.

Advertentie

In de loop van de middag bereikten de temperaturen hun hoogste stand. Ell in Limburg was het warmst met 33,7 graden, gevolgd door Volkel in het noordoosten van Brabant met 33,5 graden. Deelen bij Arnhem kwam op 32,9 graden uit. Het koelst bleef het met 22,4 graden op Terschelling, Vlieland noteerde 24,0 graden en Den Helder 25,3 graden.

Het was buiten eigenlijk niet te doen

Zo halverwege de middag liep de temperatuur in mijn eigen tuin in Velp tot 33,2 graden op. Doordat het dauwpunt en de daarbij behorende luchtvochtigheid steeds verder stegen, was het op een gegeven moment buiten de deur eigenlijk niet meer te doen. Het was een voor de fase van mei, waarin we ons bevinden, redelijk beklemmende ervaring. De atmosfeer voelde meer als die van een benauwde augustusdag dan van een dag aan het einde van het voorjaar.

Naderend onweer bij Beers - Henk Straatman

Op dat moment zagen we boven de Noordzee een lijn met onweersbuien ontstaan. Heel de dag al worstelden meteorologen met de vraag of, en zo ja dan waar (zwaar) onweer zou ontstaan. Alle ingrediënten daarvoor leken aanwezig, maar de verschillende computerberekeningen kwamen er niet uit en spiegelden een voortdurend veranderend beeld voor. Gezond verstand leidde ons naar de conclusie dat het hete zuidoosten en oosten favoriet moesten zijn.

Uiteindelijk trokken de buien over het midden en noorden

Uiteindelijk trokken de complexen met de zwaarste onweersbuien over het midden en noorden van het land naar het oosten, met de spectaculairste verschijnselen in de oostelijke helft van het land. Het hete zuiden en zuidoosten werden nagenoeg helemaal overgeslagen.

Advertentie

Tijdens de buien kwam het tot fel onweer, hevig gebliksem, zware windstoten, hagel en soms veel regen in korte tijd. Van de KNMI-stations was Enschede het natst met 22,6 millimeter, bij de weeramateurs kwam Almelo tot 24 millimeter.

Het onweer komt De Lutte binnen - Tonny Morsink

Op diverse plaatsen schade en overlast

Op diverse plaatsen in bijvoorbeeld Gelderland waaiden bomen om, braken boomtoppen en takken af en ontstond schade door blikseminslagen. Tussen Arnhem en Wageningen lagen bomen op het spoor. Ook in het centrum van Nijmegen waaiden enkele bomen om.

In Apeldoorn sloeg in een flat een bliksem in en richtte grote schade aan. De omgeving van de flat zat een tijdje zonder stroom. Bij Denekamp ontstond in korte tijd een zeer zware bui die aan de andere kant van de grens met Duitsland zware hagel veroorzaakte. Verder waren overal in het onweersgebied spectaculaire wolkenluchten te zien, met fraaie wolkenkragen. Gisteravond verdwenen de buien naar het oosten en klaarde het weer op.

Een bui in de buurt van Hellevoetsluis - Simone Wiersma

De klus is nog niet geklaard

Hoewel het onweer spectaculair was, werd de klus niet geklaard. Het zuid(oost)en bevond zich vanochtend nog in de warme lucht. Dat was mooi te zien aan de minimumtemperaturen van de nacht. Daalde het kwik in het noorden en midden van het land op veel plaatsen tot tussen 10 en 13 graden, in het zuiden en zuidoosten werd het niet kouder dan tussen 17 en 20 graden, met de hoogste temperaturen (iets boven 20 graden) in het zuiden van Limburg. Boven België waren op dat moment bovendien nog steeds enkele regen- en onweersbuien actief.